TRAb

Badanie przeciwciał przeciwtarczycowych wykonuje się w celu rozpoznania chorób autoimmunologicznych tarczycy oraz w różnicowaniu ich od innych rodzajów zapalenia tarczycy. Wyniki tych badań mogą być pomocne w rozpoznaniu przyczyn powiększenia tarczycy. Można je zlecić w przypadku, gdy inne badania tarczycy, np. T3, T4 czy TSH, wskazują na zaburzenia funkcji gruczołu. Oznaczenie jednego lub kilku rodzajów przeciwciał przeciwtarczycowych można zlecić u pacjenta z toczniem rumieniowatym układowym, reumatoidalnym zapaleniem stawów lub niedokrwistością złośliwą, u którego rozwijają się objawy wskazujące na zaburzenia funkcji tarczycy.

Badanie jednego lub kilku rodzajów przeciwciał przeciwtarczycowych można wykonać u kobiety ciężarnej z rozpoznaną chorobą autoimmunologiczną tarczycy, np. z chorobą Hashimoto lub z chorobą Gravesa-Basedowa albo z inną chorobą autoimmunologiczną wraz z podejrzeniem zajęcia tarczycy. Badanie przeciwciał przeciwtarczycowych wykonuje się wówczas we wczesnej i pod koniec ciąży. Wyniki tych badań są pomocne w ustaleniu, czy istnieje ryzyko choroby tarczycy u dziecka. Przeciwciała przeciwtarczycowe mają bowiem zdolność przenikania przez łożysko i mogą wywoływać niedoczynność lub nadczynność tarczycy u płodu i noworodka. Dla oznaczenia TRAb nie ustalono standardowych zakresów referencyjnych. Ze względu na to, że wartości referencyjne zależą od wielu czynników takich, jak: wiek, płeć, badana populacja, metoda oznaczania, wyniki przedstawione jako wartości liczbowe mogą mieć różne znaczenia w różnych laboratoriach.

Łagodnie podwyższony poziom przeciwciał przeciwtarczycowych TRAb może być związany z różnymi chorobami tarczycy i chorobami autoimmunologicznymi, np. z rakiem tarczycy, z cukrzycą typu I, z reumatoidalnym zapaleniem stawów i układowymi chorobami tkanki łącznej (kolagenozami). Znacznie podwyższony poziom przeciwciał TRAb najczęściej wskazuje na chorobę Gravesa-Basedowa. Oznaczanie TRAb wykonuje się też przy wytrzeszczu gałek ocznych o niejasnej przyczynie. Obecność przeciwciał przeciwtarczycowych sugeruje zaburzenie autoimmunologiczne dotyczące tarczycy. Im wyższy poziom tych przeciwciał, tym zaburzenie jest bardziej prawdopodobne. Czułość i swoistość badania przeciwciał przeciwtarczycowych wzrasta, ale wciąż nie jest tak wysoka, jak chcieliby lekarze. Przeciwciała przeciwtarczycowe nie są homogenne (jednolite), istnieje wiele metod ich oznaczania, a opracowane testy w różnym stopniu wykrywają różne typy przeciwciał obecnych we krwi. Niewielkie różnice dotyczą tego, co dokładnie jest mierzone i w związku z tym wartości prawidłowe mogą być różne. Dlatego w przypadku regularnie wykonywanych badań (w celu oceny przebiegu choroby i leczenia) ważne jest, aby korzystać z tego samego laboratorium i tych samych metod.

Źródła

1. Stany zagrażające życiu noworodka a tyreotoksykoza
2. Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
3. Herrmann F., Lohmann T., Muller P., Endokrynologia w praktyce klinicznej. Diagnostyka i leczenie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3835-4
4. Kokot F., Kokot S. Badania laboratoryjne - zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2711-X