Ultradźwięki - charakterystyka, zastosowanie w medycynie, kosmetyce i przemyśle

Ultradźwięki to fale dźwiękowe o częstotliwościach wyższych niż zakres słyszalny dla ludzkiego ucha, czyli powyżej 20 000 herców (Hz). Często wykorzystuje się je w różnych dziedzinach, takich jak nauka, medycyna i przemysł.

Ultradźwięki są wykorzystywane między innymi podczas badania USG.Ultradźwięki są wykorzystywane między innymi podczas badania USG.
Źródło zdjęć: © Adobe Stock
Paula Komendarczuk

Co to są ultradźwięki?

Ultradźwięki to fale dźwiękowe o częstotliwościach wyższych niż zakres słyszalny dla ludzkiego ucha, który zazwyczaj wynosi od 20 do 20 000 Hz. Dźwięki o częstotliwościach wyższych niż 20 000 Hz są nazywane ultradźwiękami.

Te fale dźwiękowe charakteryzują się wysoką częstotliwością i krótką długością fali, występują w zakresie od kilku kilohertzów do kilku gigahertzów. Ultradźwięki stanowią ważne narzędzie w wielu dziedzinach, ich wszechstronne zastosowanie sprawia, że są istotnym elementem postępu w medycynie, przemyśle i badaniach naukowych.

Kto słyszy ultradźwięki?

Ultradźwięki są poza zakresem słyszalności ludzkiego ucha, choć niektóre osoby posiadają zdolność słyszenia dźwięków o nieco wyższych częstotliwościach niż 20 000 Hz, ale jest to raczej rzadkie zjawisko.

Ultradźwięki są natomiast słyszalne przez wiele gatunków zwierząt, takich jak nietoperze, delfiny, psy, koty, sowy, świerszcze, muchówki, słonie, sumy, szczupaki czy modliszki.

Zastosowanie ultradźwięków

Ultradźwięki w medycynie

Ultrasonografia to najbardziej znane zastosowanie ultradźwięków w medycynie. Badanie USG wykorzystuje fale ultradźwiękowe do tworzenia obrazów struktur wewnętrznych ciała, takich jak narządy, tkanki czy naczynia krwionośne. Jest to bezinwazyjna metoda diagnostyczna, która umożliwia lekarzom ocenę stanu zdrowia pacjenta oraz wykrycie ewentualnych zmian patologicznych.

Ultrasonografia jest też stosowana do monitorowania ciąży i rozwoju płodu. Pozwala na zlokalizowanie łożyska, wykrycie ewentualnych wad rozwojowych czy ocenę płynu owodniowego.

W fizykoterapii ultradźwięki są wykorzystywane natomiast do leczenia różnych stanów, takich jak urazy mięśni, stawów czy tkanek. Terapia ultradźwiękowa może pomóc w redukcji bólu, stymulować procesy gojenia czy zmniejszać stan zapalny.

W niektórych przypadkach ultradźwięki są używane w trakcie zabiegów chirurgicznych do niszczenia złogów lub tkanki nowotworowej. Są również wykorzystywane w badaniach naukowych w różnych dziedzinach medycyny, w tym w ginekologii, kardiologii, chirurgii, radiologii czy położnictwie.

Ultradźwięki w kosmetyce

Ultradźwięki znalazły zastosowanie w wielu procedurach kosmetycznych, oferując szereg korzyści dla skóry. Są stosowane w celu stymulacji komórek skóry, poprawy krążenia krwi, a także zwiększenia przepuszczalności skóry dla substancji aktywnych zawartych w kosmetykach.

Oczyszczanie skóry za pomocą ultradźwięków pomaga w usuwaniu zanieczyszczeń, martwego naskórka i sebum z porów skóry. To łagodna metoda, która nie uszkadza bariery hydrolipidowej.

Ultradźwięki są też stosowane w zabiegach przeciwstarzeniowych, poprawiają elastyczność skóry, redukują widoczność zmarszczek i linii mimicznych poprzez stymulację produkcji kolagenu i elastyny w skórze.

Wykorzystuje się je także w terapii antycellulitowej oraz przeciwtrądzikowej, ponieważ zmniejszają stan zapalny, zwężają pory i kontrolują wydzielanie sebum. Procedury wykorzystujące ultradźwięki mogą też pomóc w redukcji przebarwień i wyrównaniu kolorytu skóry.

Ultradźwięki w przemyśle

Ultradźwięki są wykorzystywane do precyzyjnego usuwania zanieczyszczeń w branży motoryzacyjnej czy elektronicznej. W przemyśle znalazły zastosowanie w spawaniu plastików czy metali, jak również w obróbce materiałów.

W laboratoriach wykorzystuje się je do oceny struktury i jakości materiałów, natomiast w przemyśle i inżynierii - do pomiaru grubości. Ultradźwięki pozwalają również na zlokalizowanie i śledzenie obiektów pod wodą, a także na wykrywanie pęknięć czy wad konstrukcyjnych.

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie
Nowe wytyczne na 2026 rok Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego: CGM zalecane także przy jednej dawce insuliny
Nowe wytyczne na 2026 rok Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego: CGM zalecane także przy jednej dawce insuliny
Będą protesty przedstawicieli szpitali powiatowych. "Nie widzimy jakiejkolwiek strategii"
Będą protesty przedstawicieli szpitali powiatowych. "Nie widzimy jakiejkolwiek strategii"
Naukowcy mówią o nowym układzie grup krwi. Odkrycie może uratować życie
Naukowcy mówią o nowym układzie grup krwi. Odkrycie może uratować życie
Rak jelit dawał wyraźne objawy, ale lekarze je ignorowali. "Mamy dwa wymiary kryzysu"
Rak jelit dawał wyraźne objawy, ale lekarze je ignorowali. "Mamy dwa wymiary kryzysu"
GIS o chorobach przenoszonych drogą płciową. Nowa akcja przeciwko mitom
GIS o chorobach przenoszonych drogą płciową. Nowa akcja przeciwko mitom
Wspiera serce i pomaga się wyciszyć. Jak jeszcze wspiera zdrowie?
Wspiera serce i pomaga się wyciszyć. Jak jeszcze wspiera zdrowie?
Nie tylko ból głowy po piciu alkoholu. Naukowcy zwrócili uwagę na "hangxiety"
Nie tylko ból głowy po piciu alkoholu. Naukowcy zwrócili uwagę na "hangxiety"
Czy picie wody obniża cholesterol? Tak nawodnienie wpływa na profil lipidowy
Czy picie wody obniża cholesterol? Tak nawodnienie wpływa na profil lipidowy
Lepiej wstać wcześnie czy dłużej pospać? Eksperci mają radę dla seniorów
Lepiej wstać wcześnie czy dłużej pospać? Eksperci mają radę dla seniorów
Śmierć 41-latki po cesarskim cięciu. RPP ujawnia przyczyny tragedii
Śmierć 41-latki po cesarskim cięciu. RPP ujawnia przyczyny tragedii
Bliscy Rewińskiego o jego chorobie. "Nie lubił być traktowany jak chory"
Bliscy Rewińskiego o jego chorobie. "Nie lubił być traktowany jak chory"
Posłanka KO ma wznowę raka. "Zbadajcie się dla tych, których kochacie"
Posłanka KO ma wznowę raka. "Zbadajcie się dla tych, których kochacie"