Usunięcie jąder (orchidektomia)

Orchiektomia (orchidektomia) jest zabiegiem operacyjnym mającym na celu usunięcie jąder. W zależności od przyczyny operacji usunięciu ulega jedno lub oba jądra. Istnieją trzy podstawowe wskazania do orchiektomii, a są nimi: nieodwracalne uszkodzenie egzo- i/lub endokrynnej funkcji jądra czyli funkcji hormonalnej i plemnikotwórczej, które nie ma pochodzenia złośliwego, zaawansowany rak gruczołu krokowego oraz nowotwór. Specyficznym zabiegiem o działaniu profilaktycznym jest wnętrostwo.

Zobacz film: "Postępowanie przeciwbólowe po operacji"

Wskazania do orchidektomii

  • nieodwracalne uszkodzenie egzo- i/lub endokrynnej funkcji jądra, czyli funkcji hormonalnej i plemnikotwórczej, które nie ma pochodzenia złośliwego np.: w wyniku urazu jądra, atrofii jądra po skręcie jądra lub w wyniku zstępującego zapalenia jądra. W tym przypadku wykonuje się tzw. orchiektomię prostą,

  • zaawansowany rak gruczołu krokowego - pamiętając o hormonozależności tego nowotworu kastracja chirurgiczna pozostaje jedną z najskuteczniejszych metod walki z nim. Niski poziom testosteronu osiągany jest też szybciej w przypadku tej metody niż w przypadku kastracji antyandrogenowej. Pozytywna reakcja na tego typu leczenie jest stwierdzana u około 80% chorych. W celu wykonania hormonalnej terapii ablacyjnej wykonuje się orchiektomię podtorebkową usuwając oba jądra,

  • nowotwór jądra - w tym przypadku postępowaniem z wyboru jest radykalne pachwinowe usunięcie jądra, dzięki czemu możliwa jest jednoczesna kontrola jądrowych naczyń limfatycznych i krwionośnych oraz unika się urazu moszny. W przypadku, kiedy pewne jest ograniczenie nowotworu tylko do samego jądra, a operacja miałaby być wykonana przez doświadczony zespół istnieje możliwość wykonania resekcji wyłuszczeniowej, czyli usunięcia samego nowotworu z pozostawieniem jądra.

Czym jest wnętrostwo?

Specyficzną operacją, choć bliżej nieopisaną w tym artykule, jest operacja usunięcia jądra z powodu wnętrostwa (czyli niezstąpienia jadra/jąder do moszny). W tym przypadku w pierwszej kolejności próbuje się sprowadzić operacyjnie jądro do moszny (orchidopeksja), jednak gdy to się nie udaje, zaleca się usunięcie jądra. Wynika to z tego, że najczęściej nie podejmuje ono swojej funkcji hormonalnej i plemnikotwórczej, za to istotnie zwiększa się ryzyko wykształcenia się nowotworu w takim jądrze (działanie profilaktyczne).

Przygotowanie do orchidektomii

W okresie przygotowań do zabiegu konieczne jest dostarczenie urologowi pełnej dokumentacji medycznej związanej z dotychczasowym leczeniem się pacjenta. Dotyczy to zwłaszcza operacji związanych z chorobami nowotworowymi i obejmuje przede wszystkim badania potwierdzające poziom markerów nowotworowych oraz wyniki badań obrazowych – USG i tomografii komputerowej.

Przebieg orchidektomii

Zabieg ten zazwyczaj wykonuje się w znieczuleniu podpajęczynówkowym. Do operacji pacjent układany jest w pozycji leżącej. W przypadku orchiektomii prostej i podtorebkowej oraz resekcji wyłuszczeniowej operację wykonuje się poprzez nacięcie moszny w okolicy szwu pośrodkowego, natomiast w przypadku operacji radykalnej cięcie wykonywane jest po stronie chorego jądra na skórze brzucha około 2 palce powyżej i równolegle do więzadła pachwinowego (długość cięcia waha się od 6-10 cm). W przypadku orchiektomii prostej urolog usuwa jądro, jak i przylegające do niego struktury pozostawiając w mosznie drugie jądro wraz z przyległościami. Aby kastracja chirurgiczna była skuteczna konieczne jest usunięcie obu jąder, dlatego w przypadku orchiektomii podtorebkowej wycina się jądra pozostawiając w mosznie najądrza, nasieniowody oraz osłonkę białawą jądra. Unika się tym samym pozostawienia „pustej moszny”.

Resekcja wyłuszczeniowa

Przebiega ona podobnie do powyższych z tą różnicą, że zamiast usuwać jądro wycina się sam guz pozostawiając na miejscu pozostałe struktury. Jednak operacja ta wiąże się z ryzykiem niepełnego wycięcia guza oraz koniecznością reperacji.

Pachwinowe usunięcie jądra

Radykalne pachwinowe usunięcie jądra polega na usunięciu jądra, najądrza i kikuta powrózka nasiennego z dostępu przez kanał pachwinowy. Następnie urolog kontroluje jądrowe naczynia limfatyczne i krwionośne w poszukiwaniu ewentualnych przerzutów. Pod koniec operacji możliwe jest poprzez kanał pachwinowy umiejscowić w mosznie protezę jądra. W czasie zabiegu urolog może pozostawić w ranie pooperacyjnej dren, który odprowadza gromadzącą się krew i surowiczy przesięk. W większości przypadków dren usuwany jest następnego dnia po operacji. Szwy po orchidektomii usuwane są w 7 dobie po zabiegu, ale mogą być sytuacje wymagające utrzymania ich dłużej.

Badanie histopatologiczne po orchidektomii

Materiał usunięty podczas operacji zostaje zabezpieczony oraz przekazany do badania histopatologicznego celem oceny usuniętej tkanki. Po około 2 - 3 tygodniach wynik badania histopatologicznego po orchidektomii powinien być dostępny w klinice w której wykonano zabieg. W połączeniu z poziomem markerów nowotworowych i wynikiem tomografii komputerowej jamy brzusznej stanowi on podstawę do kwalifikacji pacjenta do ewentualnej terapii uzupełniającej.

Powikłania po usunięciu jądra

  • krwiak w jamie po usuniętym jądrze,
  • krwiak w pachwinie lub krwiak zaotrzewnowy (przy operacji radykalnej),
  • zespół nerwu biodrowo-pachwinowego - składa się na przewlekłe bóle pachwiny, zaburzenia czucia w okolicy pachwiny, moszny i wewnętrznej powierzchni uda,
  • wznowa miejscowa przy nowotworze z komórek zarodkowych,
  • bóle fantomowe, czyli bóle odczuwane w miejscu wyciętego jądra.

Usunięcie jąder to zabieg niezwykle trudny dla każdego mężczyzny. Wielu rozumie go jako odebranie męskości, jednak ze względów zdrowotnych jest on konieczny.

Komentarze (9)
~xxx
~xxx ponad rok temu

Miałem wnętrostwo i usunięto mi jedno jądro dopiero mając 20 lat, po kilku miesiącach zabezpieczono mi 2gie jądro, aby nie uciekało do pachwiny. Już po pierwszej operacji czuję się bardzo źle. Od tego czasu wiecznie wszystko mnie boli. Ból jest koszmarny od pępka, poprzez pachwinę, całe kroczę + nawet nogi-uda, ból nawet oddziałuje na nogi. Koszmar! Stałem się wrakiem człowieka, absolutnie aseksualny. Seksu sobie wcale nie wyobrażam. Do dziś nie wykonano mi ani TK, ani rezonansu, ani nawet USG dopplerowskiego. Tak na prawdę obie operacje się nie powiodły, ponieważ pierwsza operacja, to miało być tylko operacyjne zstąpienie jądra, a druga to zabezpieczenie [lecz szwy puściły, krwawiłem i lekarz zszywał mi ranę ponownie]... Modlę się o śmierć!

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Usunięcie jąder (orchidektomia)
najnowsze pytania

Pomocni lekarze

Artykuły Usunięcie jąder (orchidektomia)
Zabiegi

Usunięcie jądra

Orchidektomia jest to chirurgiczne usunięcie jednego lub obu jąder. Usunięcie obu jąder jest znane jako dwustronna orchidektomia lub kastracja (...)...

Prostata

Nowe metody leczenia prostaty

radykalną , czyli usunięcie gruczołu krokowego . U pacjentów, którzy nie kwalifikują się do tego zabiegu lub nie zgadzają się na jego wykonanie (...) (tzw. orchidektomia) oraz farmakologiczną (poprzez zastosowanie antyandrogenów,...

Rak jądra - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Czym jest rak jądra? (WIDEO)

Czym jest rak jądra? (WIDEO) Odtwórz wideo

całkowitego wyleczenia jest usunięcie zajętego jądra. Oprócz tego stosuje się również chemioterapię. O tym, czym jest rak jądra, w jaki sposób się go wykrywa (...) Rak jądra jest jednym...

Prostata

Leczenie operacyjne prostaty

, u których istnieją wskazania do metody otwartej. Kastracja chirurgiczna Orchiektomia (orchidektomia) jest zabiegiem operacyjnym, mającym na celu usunięcie (...) , w zależności od przyczyny operacji, jednego lub obu...

Keratektomia astygmatyczna oka

Zabieg keratektomii

Zabieg keratektomii

Keraktektomia to zabieg mający na celu usunięcie warstwy rogówki.

Histerektomia - przyczyny, rodzaje, przygotowanie i powikłania

Zabieg usunięcia macicy

Zabieg usunięcia macicy

Macica przed zabiegiem histerektomii.