Usuwanie mięśniaków macicy - histerektomia, metoda laparoskopowa, miomektomia

Mięśniaki macicy, znane również jako włókniaki macicy to łagodne zmiany nowotworowe zbudowane z tkanki mięśniowej macicy (myometrium).

Do zezłośliwienia tego rodzaju zmian nowotworowych dochodzi sporadycznie. Włókniaki macicy występują głównie u pacjentek w wieku rozrodczym. Zazwyczaj są to niewielkie struktury, niemniej u niektórych kobiet może dochodzić do ich rozrostu.

W oparciu o położenie mięśniaków w stosunku do ściany macicy, lekarze wyróżniają następujące typy tych zmian:

• mięśniaki podśluzówkowe - do ich wytworzenia dochodzi we wnętrzu macicy (przyczyniają się do uwypuklenia błony śluzowej),
• mięśniaki śródścienne - występują w samej ścianie macicy. Powodują powiększenie jej wzdłuż, wszerz oraz w poprzek,
• mięśniaki podsurowicówkowe - występują w obrębie zewnętrznej warstwy mięśnia macicy,
• mięśniaki uszypułowane - mogą rozwinąć się na zewnątrz i wewnątrz macicy.

Początkowo mięśniaki macicy nie powodują żadnych dolegliwości, z czasem jednak mogą wywoływać krwawienia między miesiączkami lub obfite i przedłużające się miesiączki z obecnością skrzepów. Łagodne zmiany nowotworowe wywodzące się z komórek gładkich mięśnia macicy mogą być również przyczyną dolegliwości bólowych podbrzusza, złego samopoczucia.

Obfite, trwające długi czas menstruacje mogą doprowadzić do niedokrwistości, czyli zmniejszenia stężenia hemoglobiny w czerwonych krwinkach. W przebiegu anemii mogą zaobserwować można z kolei takie objawy jak bladość skóry, tachykardia, omdlenia, zawroty głowy, szybka męczliwość.

Większe mięśniaki macicy mogą powodować ucisk na zlokalizowane w ich pobliżu struktury. Pacjentka może wówczas uskarżać się na problemy z oddawaniem moczu, obstrukcje, częstomocz, parcie na mocz. Zmiany w obrębie macicy w niektórych przypadkach mogą powodować problemy z płodnością lub donoszeniem ciąży. Nieleczone mogą doprowadzić do poronienia.

Leczenie mięśniaków zależy od umiejscowienia, liczby i wielkości guzów. Lekarz bierze pod uwagę wiek, chęć posiadania potomstwa oraz ogólny stan zdrowia pacjentki. W przypadku małych mięśniaków wskazana jest ich kontrola co 3-6 miesięcy, czasem podejmuje się próby leczenia farmakologicznego (hormonalnego), co może spowodować ich zmniejszenie.

Główną metodą leczenia mięśniaków macicy jest jednak usunięcie operacyjne. U kobiet w wieku rozrodczym wykonuje się głównie wyłuszczenie mięśniaków (miomektomię). Podczas procedury miomektomii, w odróżnieniu od histerektomii, macica jest w pełni zachowana, co umożliwia kobiecie zachowanie płodności.

U pacjentek w okresie pomenopauzalnym oraz kobiet, które nie planują potomstwa proponuje się jednak wykonanie zabiegu usunięcia macicy (histerektomię). W trakcie procedury można usunąć część lub cały narząd.

Laparoskopowe usuwanie mięśniaków znajduje zastosowanie w przypadku niewielkich zmian nowotworowych w obrębie macicy. Metoda chirurgiczna, która wykorzystuje niewielki, cienki instrument zwany laparoskopem, który jest wprowadzany przez małe nacięcia w brzuchu. Na monitorze lekarz otrzymuje precyzyjny, trójwymiarowy obraz narządów jamy brzusznej. Warto zaznaczyć, że zajście w ciążę po zabiegu laparoskopowym jest możliwe.

W przypadku większych struktur pacjentkom proponuje się klasyczną laparotomię drogą przezbrzuszną. Z kolei usunięcie macicy może być wykonane poprzez laparotomię (klasyczna operacja z przecięciem powłok brzusznych) lub z dojścia pochwowego (gdy macica jest dostatecznie ruchoma i nie przekracza wraz z guzami wielkości 12-tygodniowej ciąży).

Operacyjne usuwanie mięśniaków obciążone jest pewnym ryzykiem powikłań, podobnie jak inne zabiegi chirurgiczne. Na skutek wykonanego zabiegu może dojść do nadmiernej utraty krwi czy zakażenia powstałej rany. Powikłaniem pozabiegowym mogą być również zrosty w jamie otrzewnej. Należy wspomnieć również o tym, że podczas operacji usuwania włókniaków może dojść do przypadkowego uszkodzenia sąsiadujących struktur, takich jelita czy pęcherz moczowy.

Czy po wyłuszczaniu bądź laparoskopowym usuwaniu mięśniaków zmiany mogą pojawić sę znowu? Okazuje się, że tak. Chociaż chirurgiczne usunięcie mięśniaków (miomektomia lub histerektomia) jest często skutecznym rozwiązaniem, nie zawsze eliminuje całkowicie ryzyko nawrotu, zwłaszcza jeśli tylko część mięśniaka została usunięta, a nie wszystkie komórki.