Depresja po utracie pracy

Praca jest ważnym elementem życia wielu osób. Pozwala spełniać się zawodowo, może dawać satysfakcję i możliwości rozwoju. Jest także jednym z elementów zapewniających poczucie stabilizacji i bezpieczeństwa w życiu. Dlatego jej utrata, szczególnie będąca zaskoczeniem, może wpłynąć negatywnie na funkcjonowanie człowieka. Początkowo pojawiające się emocje, jak poczucie przygnębienia i niezrozumienie, wraz z kolejnymi niepowodzeniami w poszukiwaniu nowego stanowiska mogą prowadzić do narastania trudności i w efekcie do stanów depresyjnych. Wraz z utratą pracą wiele osób traci poczucie własnej wartości oraz pewności siebie. Ich zaufanie do świata zewnętrznego słabnie, a samoocena spada. W połączeniu z kolejnymi niepowodzeniami w poszukiwaniu innej pracy może to prowadzić do narastania poczucia bezsensu i zachwiania poczucia bezpieczeństwa. Trudności narastają, a samopoczucie stopniowo się pogarsza. W takiej sytuacji obniżenie nastroju i ogólne złe samopoczucie mogą prowadzić do rozwoju tzw. depresji osoby poszukującej pracy.

Obniżenie nastroju i zmiany myślenia o sobie i świecie wywołane utratą pracy mogą być przyczyną rozwoju depresji. Osoba cierpiąca na depresję wywołaną utratą pracy ma trudności w odnalezieniu się w nowej sytuacji i poradzeniu sobie w niej. Staje się to jeszcze trudniejsze, gdy podejmowane próby znalezienia nowej posady nie przynoszą oczekiwanych, szybkich efektów. Wraz z pogarszającym się samopoczuciem zmniejsza się również motywacja do podejmowania kolejnych działań.

U osób cierpiących na depresję po utracie pracy widoczne jest zmniejszenie aktywności oraz unikanie kolejnych wyzwań. Poczucie bezsilności zaczyna dominować i zaciemniać faktyczny obraz rzeczywistości. Szukanie pracy staje się wyzwaniem nie do przejścia, a kolejne dni przynoszą ze sobą jeszcze więcej rozczarowań. Osoba, która szuka pracy, ale rezultaty jej wysiłków nie są widoczne, traci wiarę w celowość dalszych poszukiwań. Może ona wtedy postrzegać swoje doświadczenia w poszukiwaniu posady jako porażkę i zaniechać dalszego szukania. Wtedy też na pierwszy plan wysuwają się negatywne przeżycia i doświadczenia z okresu intensywnych poszukiwań.

Pogłębiająca się apatia oraz poczucie beznadziejności wpływają na pogarszanie się ogólnego samopoczucia bezrobotnego. Z czasem bezsilność przeradza się w bezradność i wycofanie z dalszych poszukiwań. Często pojawia się także swoisty system samooszukiwania się przez osobę cierpiącą na depresję. Obiecuje ona sobie i bliskim, że „jutro” przejrzy oferty, pójdzie na spotkanie, rozniesie CV itp. Natomiast jej wysiłki kończą się na mówieniu o kolejnych próbach. To z kolei może pogłębiać negatywne myślenie o sobie i pogarszać stan psychiczny.

Trudności wywołane utratą pracy mogą się pogłębiać i stwarzać coraz więcej problemów. Dlatego warto w takim czasie zwrócić się po pomoc i wsparcie do osób z najbliższego otoczenia. Łatwiej jest radzić sobie z problemami, kiedy ma się oparcie w innych ludziach. Jeśli jednak wsparcie ze strony bliskich osób będzie niewystarczające do poradzenia sobie z narastającymi trudnościami i zaobserwujemy u siebie niepokojące objawy, wtedy należałoby jak najszybciej zwrócić się do specjalisty – lekarza psychiatry lub psychologa. Stan depresyjny wywołany utratą pracy można przezwyciężyć i wrócić do aktywnego życia. Pomocna w tym przypadku jest psychoterapia, która pozwala przepracować trudne emocje, na nowo odkryć swoją wartość i podnieść samoocenę. W ramach uzupełnienia tradycyjnych metod terapeutycznych można skorzystać z pomocy nowoczesnej metody – biofeedbacku.

Objawy depresji u osoby poszukującej pracy sprawiają, że traci ona motywację do działania i wprowadzania niezbędnych zmian w swoim życiu. Pomoc w odzyskaniu dobrego samopoczucia oraz energii do działania można uzyskać, korzystając z terapii biofeedback. Biofeedback to nowoczesna metoda trenowania mózgu, wykorzystująca najnowsze zdobycze techniki i medycyny. Zastosowanie tej metody pozwala zmniejszać dolegliwości psychiczne wywołane rozwojem zaburzeń psychicznych. Metoda opiera się na zasadzie biologicznego sprzężenia zwrotnego, polegającego na wykorzystywaniu otrzymywanej zwrotnie informacji o pracy mózgu pacjenta do świadomego wpływania na własny stan psychiczny. Pacjent może trenować nowe umiejętności i zdobywać wiedzę na temat funkcjonowania swojego organizmu w komfortowych i przyjaznych warunkach. Stosowanie metody biofeedback u osób cierpiących na depresję z powodu utraty pracy daje możliwość zmiany nastawienia do obecnej sytuacji i wpłynięcia pozytywnie na swoją samoocenę. Jedną z przyczyn wycofania się z aktywności psychospołecznej jest lęk. Biofeedback pozwala zobrazować funkcjonowanie mózgu i poznawać jego reakcje w okresie obniżonego nastroju, by następnie dać możliwość obniżenia poziomu lęku, poprzez świadome wpływanie na fale mózgowe. Napięcie fizyczne wywołane przez lęk może prowadzić do zwiększania się także napięcia psychicznego i związanych z nim trudnych emocji. Dzięki sprzężeniu zwrotnemu można wypracować umiejętność relaksowania się, a tym samym zmniejszania dolegliwości wywołanych nasilonym lękiem.

Zmniejszenie odczuwanego lęku, poprawa samopoczucia i usprawnienie procesów poznawczych pozwalają poprawić ogólny nastrój i dodają motywacji do dalszych poszukiwań. Umiejętności wyniesione z terapii pomagają w dalszym życiu radzić sobie z trudnymi, stresującymi sytuacjami. Trening biofeedback jest dostosowany do indywidualnych oczekiwań i potrzeb klienta. Nad przebiegiem terapii czuwa odpowiednio przygotowana i doświadczona osoba, która ma za zadanie monitorować stan klienta i jego postępy. Czas trwania takiej terapii dostosowany jest do potrzeb jednostki. Sam trening przebiega w bezpiecznej i przyjaznej atmosferze. Dzięki temu jest on relaksujący i motywujący do pracy nad sobą. W ten sposób staje się on bardziej efektywny i może być stosowany jako uzupełnienie tradycyjnych metod terapeutycznych.

Źródła

1. Bańka A., Derbis R., (red.), Pomiar i poczucie jakości życia u aktywnych zawodowo i bezrobotnych, Print B, Poznań 1995, ISBN 83-904325-1-X.
2. Kasprzak E., Sukces i porażka bezrobotnych na rynku pracy, Wyd. Stowarzyszenie Psychologia i Architektura, Poznań 2006, ISBN 83-920403-3-3.