W Peru to skarb narodowy. Trzyma w ryzach cholesterol i cukier
Nasiona achiote, nazywanej "świętą rośliną Majów", to nie tylko egzotyczna przyprawa, która nadaje potrawom pomarańczowy kolor. To przede wszystkim naturalne źródło antyoksydantów, które potrafi zdziałać cuda dla zdrowia. Sprawdź, dlaczego warto wprowadzić anatto do diety jako przyprawę i jak przygotować leczniczy napar, który od wieków stosuje medycyna naturalna ludów Amazonii.
Czym dokładnie jest achiote?
Achiote (anatto) to nasiona arnoty właściwej (Bixa orellana), niskiego drzewa naturalnie występującego w Ameryce Środkowej oraz Ameryce Południowej. Od wieków jest wykorzystywana w medycynie naturalnej Indian. W okresie przedkolonizacyjnym Majowie uważali ją za świętą roślinę. Służyła nie tylko jako lek, lecz chroniła przed ukąszeniami owadów i palącym słońcem.
Owoce arnoty mają kolczaste torebki, które po pęknięciu uwalniają trójkątne nasiona o ceglastej barwie. Mają znaczenie jako przyprawa i barwnik. Dawniej stosowano je do barwienia tkanin, dziś przede wszystkim produkuje się z nich barwnik spożywczy oznaczony jako E150b. W Peru nadaje koloru wędlinom. Achiote nadaje się do sporządzania naturalnych kosmetyków.
Właściwości kurkumy. Cudowna przyprawa z Indii
Co zawierają nasiona achiote? Jakie mają właściwości prozdrowotne?
Głównym barwnikiem w nasionach anatto jest biksyna należąca do karotenoidów. Ponadto zawiera norbiksynę. Pierwszy związek jest rozpuszczalny w tłuszczach, zaś drugi w wodzie. Oba mają właściwości przeciwutleniające, jednakże nie są - jak karoten - prekursorami witaminy A. Beta-karoten występuje w bardzo małej ilości.
Najważniejsze związki aktywnie czynne w achiote to karotenoidy, flawonoidy i diterpeny. Ponadto owoce zawierają białka, węglowodany, tłuszcze, pektyny i taniny. Z soli mineralnych występuje głównie wapń, żelazo i fosfor.
Właściwości lecznicze achiote:
- Surowiec leczniczy jest silnym antyoksydantem. Neutralizuje wolne rodniki i opóźnia proces starzenia komórek. Zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób nowotworowych.
- Obniża poziom "złego" cholesterolu i cukru we krwi. Zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia, w tym miażdżycy.
- Ma właściwości przeciwbakteryjne. Może zapobiegać infekcjom lub łagodzić ich przebieg.
- Stosowany zewnętrznie - jako okład czy naturalny kosmetyk - przyspiesza gojenie się ran, zmiękcza skórę i chroni przed promieniowaniem UV.
W medycynie naturalnej korzysta się także z naparu z liści, który ma silnie właściwości przeciwzapalne. Stosuje się go przy infekcjach. W szczególności pomaga przy stanach zapalnych dróg moczowych. Jest również przydatny przy schorzeniach trawiennych.
Jak korzystać z achiote? Odwary i zastosowanie kulinarne
Nasiona achiote są cenioną przyprawą w kuchni latynoskiej oraz kuchniach azjatyckich (m.in. tajskiej). Mają podobne zastosowanie jak u nas kurkuma, tj. wykorzystuje się je do barwienia ziemniaków, ryżu, tortilli i innych potraw czy produktów. Achiote nadaje daniom pomarańczowej barwy (intensywność zależy od ilości przyprawy). Przyprawa w szczególności nadaje się do mięs, m.in. smażonych i grillowanych. Jest cenionym dodatkiem do serów, zwłaszcza brytyjskich.
Achiote ma słabo wyczuwalny słodkawo-orzechowy-pieprzny smak. Przyprawianie nie wiąże się z ryzykiem zdominowania smaku potrawy czy nadania jej nadmiernej pikantności.
Odwar z liści jest łatwy do przygotowania. 2-3 łyżki gotuje się w 0,5 l wody przez 5-10 minut. Po ostygnięciu można pić na raty, np. na dwa razy dziennie - rano i wieczorem.
Gdzie kupić achiote?
Surowiec, tj. całe lub mielone nasiona, a także suszone liście można kupić w sklepach internetowych z przyprawami i suplementami diety, w dużych platformach sprzedażowych, a także w sklepach stacjonarnych ze zdrową żywnością (rzadziej). Pomimo tego nasiona arnoty właściwej są wciąż w naszym kraju mało znane.
Z arnoty właściwej warto korzystać z obu formach - prozdrowotnego naparu i wartościowej przyprawy - barwnika. Regularnie spożywane dają nieocenione korzyści dla zdrowia.
Źródła:
- National Library of Medicine, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10194807/
- ResearchGate, https://www.researchgate.net/publication/276227706_Bixa_orellana_annatto_exerts_a_sustained_hypoglycemic_effect_in_experimental_diabetes_mellitus_in_rats
- National Library of Medicine, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24357022/
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
