Tiamina (witamina B1) - rola, niedobór, źródła w diecie

Tiamina, czyli witamina B1 lub aneuryna, należy do grupy witamin rozpuszczalnych w wodzie. Tiamina została wyizolowana jako pierwsza witamina przez Kazimierza Funka w 1911 roku. Główne źródło tiaminy stanowi mięso oraz produkty zbożowe. Do objawów niedoboru witaminy B1 należą: uczucie zmęczenia, drażliwość, zaburzenia koncentracji uwagi, obniżenie nastroju.

spis treści

1. Tiamina - rola witaminy B

Tiamina pełni w organizmie trzy zasadnicze funkcje: uczestniczy w procesach energetycznych, w reakcjach prowadzących do syntezy nukleotydów i NADPH (główny związek w szlaku przemian kwasów tłuszczowych) oraz w procesach neurofizjologicznych. Tiamina to witamina B1 niezbędna do prawidłowych przemian metabolicznych zachodzących w organizmie. Tiamina jest wykorzystywana w komórkach wielu tkanek – serca, wątroby, mięśni szkieletowych. Tiamina odgrywa istotną rolę w układzie nerwowym, ponieważ bierze udział w syntezie neurotransmiterów warunkujących prawidłowe przekazywanie impulsów nerwowych. Ponadto uczestniczy w produkcji energii w mitochondriach, odnowie białek, przez co wpływa na funkcjonowanie całego organizmu.

Zobacz film: "Niedobory witamin"

2. Tiamina - niedobór witaminy B

Zbyt małe spożycie tiaminy może prowadzić do zaburzeń pracy przewodu pokarmowego (zaburzeń trawienia i wydzielania soku żołądkowego), zaburzeń neurologicznych polegających na upośledzeniu przemiany cukrów – głównego źródła energii dla mózgu – co prowadzi do gromadzenia się dużej ilości związków (kwasu mlekowego i pirogronowego), których nadmiar zaburza funkcjonowanie tego układu. Kolejnym powikłaniem niedoboru tiaminy mogą być zaburzenia sercowo-naczyniowe oraz wiele niecharakterystycznych objawów, takich jak: zmniejszenie apetytu, zmniejszenie masy ciała, depresja, osłabienie mięśni, zaburzenia czucia i popędu płciowego czy zanik miesiączkowania.

Z kolei żywieniowej hiperwitaminozy B1 jak dotąd nie odnotowano. Przy suplementacji witaminowej małe dawki tiaminy na ogół nie są toksyczne. Objawy uboczne podawania tiaminy występują bardzo rzadko i są to jedynie objawy typu alergicznego.

Zapotrzebowanie na witaminę B1 (tiaminę), jak na każdy składnik pokarmowy, jest uzależnione od wieku, aktywności fizycznej i składu diety. Dieta bogata w węglowodany zwiększa zapotrzebowanie na tiaminę. Zalecenia podają, że tiamina powinna być spożywana w przedziale od 1,3 do 2,2 mg na dobę.

Niedobór tiaminy najczęściej występuje u osób stosujących dietę niezawierającą mięsa oraz produktów zbożowych (pieczywa, kasz, makaronów). Brak witaminy B1 w organizmie występuje w następstwie niedożywienia oraz upośledzenia jej wchłaniania, często u anorektyczek i alkoholików.

Niedobór witamin u dzieci
Niedobór witamin u dzieci

Nieodpowiednia ilość składników pokarmowych w diecie dziecka może powodować poważne konsekwencje w dorosłym...

zobacz galerię

3. Tiamina - objawy niedoboru witaminy B

Do łagodnych objawów niedoboru witaminy B1 należą:

Długotrwały brak tiaminy powoduje utrwalenie zmian neurologicznych. Awitaminoza witaminy B1 powoduje rozwój choroby zwanej beri-beri. Schorzenie to objawia się zanikiem mięśni, osłabieniem siły skurczowej mięśnia sercowego, niskim ciśnieniem tętniczym, obrzękami, porażeniem nerwów oraz zaburzeniami psychicznymi (depresja, apatia, psychozy). Osoby zażywające leki moczopędne – np. furosemid, częściej cierpią z powodu niedoboru witaminy B1.

4. Tiamina - źródła w diecie

Witamina B1 wchłania się w jelicie cienkim. Zapotrzebowanie na witaminę B1 jest uzależnione od wieku, płci oraz zawartości węglowodanów w diecie i waha się od 0,5 mg/dobę u niemowląt do 2,2 mg/dobę u kobiet karmiących. Zalecana dawka dobowa (recommended daily allowance – RDA) wynosi 1,2-1,5 mg dla mężczyzn i 1,0-1,1 mg dla kobiet.

Głównym źródłem witaminy B1 w diecie są: zarodki pszenne, nasiona słonecznika, wzbogacane płatki śniadaniowe, suche nasiona roślin strączkowych, wieprzowina, polędwica, szynka wiejska, drożdże, muesli, ryż brązowy, orzechy, groszek zielony, kiełki soi, pieczywo pełnoziarniste, ryby, szparagi, por, kalafior, kapusta włoska i czerwona, szpinak, brukselka, ziemniaki, awokado, arbuz, mandarynki, porzeczki, kasze, chleb żytni jasny, suszone owoce. Niewielkie jej ilości znajdują się w warzywach i owocach.

Produkt Zawartość w mg/100 g Produkt Zawartość w mg/100 g
Mięso wieprzowe 0,54 Brukselka 0,1
Jaja 0,13 Kalafior 0,11
Chleb razowy żytni 0,19 Pomarańcze 0,1
Płatki owsiane 0,2 Łosoś 0,17

Tiamina wykorzystywana w lecznictwie jako środek wspomagający działanie niesteroidowych leków przeciwbólowych stosowanych w bólach kręgosłupa oraz w okolicy krzyża.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy