Witamina D i wapń nie chronią przed złamaniami? Nowe zalecenia dla seniorów
Witamina D i wapń od lat uznawane są za filary profilaktyki zdrowia kości, zwłaszcza wśród osób starszych. Jednak nowe zalecenia amerykańskiej grupy ekspertów rzucają nowe światło na skuteczność suplementacji. Okazuje się, że regularne przyjmowanie tych składników nie chroni przed upadkami i złamaniami.
W tym artykule:
Witamina D – niezbędna, ale nie do wszystkiego
Witamina D pozostaje ważnym składnikiem wspierającym układ odpornościowy, nerwowy i mięśniowy. Jednak według US Preventive Services Task Force (USPSTF) nie przynosi ona wymiernych korzyści w kontekście profilaktyki złamań czy zapobiegania upadkom u seniorów mieszkających samodzielnie.
Potwierdzają to wyniki randomizowanego badania VITAL, opublikowanego w "New England Journal of Medicine" w 2022 roku. W badaniu wzięło udział 25871 zdrowych dorosłych, którzy przez ponad pięć lat przyjmowali dziennie 2000 IU witaminy D3 lub placebo.
Wyniki nie wykazały istotnych różnic w liczbie złamań, w tym biodra, nadgarstka i miednicy, między grupami.
Eksperci zaznaczają, że chociaż suplementacja w umiarkowanych ilościach (do zalecanej dziennej dawki) jest bezpieczna, to jej nadużywanie, zwłaszcza w połączeniu z wapniem, może zwiększać ryzyko powstawania kamieni nerkowych.
Wapń – ważny, ale nie wystarczy
Wapń, podobnie jak witamina D, jest niezbędny do utrzymania zdrowych kości, jednak jego suplementacja, według metaanalizy opublikowanej "BMJ", nie redukuje ryzyka złamań u osób starszych, które nie mają zdiagnozowanej osteoporozy.
Przegląd systematyczny USPSTF z 2024 roku również nie wykazał korzyści ze stosowania wapnia z witaminą D u zdrowych seniorów mieszkających w społeczności.
Zdaniem specjalistów, najskuteczniejszą ochroną przed upadkami i złamaniami są:
regularne badania w kierunku osteoporozy – szczególnie u kobiet po 65. roku życia, zgodnie z zaleceniami WHO i IOF (International Osteoporosis Foundation);
aktywność fizyczna – ćwiczenia siłowe oraz poprawiające równowagę (joga, tai chi) udowodniono, że obniżają ryzyko upadków o 23 proc.;
profilaktyka upadków – m.in. powolne wstawanie, odpowiednie obuwie, poręcze w łazienkach, oraz kontrola wzroku i słuchu;
leczenie osteoporozy – jeśli zostanie zdiagnozowana, według wskazań klinicznych.
Zobacz także: Ile witaminy D powinniśmy przyjmować? Eksperci wskazują
Jak suplementować?
Eksperci nie odradzają całkowicie przyjmowania witaminy D i wapnia. Zalecają przestrzeganie dziennych norm ustalonych przez National Academy of Medicine:
800–1000 IU witaminy D dziennie,
700–1200 mg wapnia dziennie.
Nowe zalecenia USPSTF nie kwestionują znaczenia witaminy D i wapnia dla ogólnego zdrowia. Kwestionują jedynie ich skuteczność w zapobieganiu upadkom i złamaniom u zdrowych seniorów. Klucz do profilaktyki leży w kompleksowym podejściu: badaniach, aktywności fizycznej i modyfikacji stylu życia – nie zaś w samej suplementacji.
Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródła
- USPSTF
- New England Journal of Medicine
- The Lancet
- BMJ
- National Academy of Medicine
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
