Wskazania do aferezy

spis treści
rozwiń
Rodzaje i leczenie białaczki
Rodzaje i leczenie białaczki

Białaczka to rodzaj choroby układu krwionośnego, która polega na zmianie ilości leukocytów we krwi, szpiku...

zobacz galerię

Afereza to zabieg usunięcia z krwi określonego składnika. Służą w tym celu tak zwane separatory komórkowe, czyli specjalne urządzenia przez które przepływa krew pobierana z układu żylnego pacjenta, która zostaje oczyszczana z konkretnego składnika, a następnie wraca z powrotem do chorego. Afereza jest zwykle leczeniem uzupełniającym, stosowanym w początkowym etapie leczenia. Jest ona również szeroko stosowana w krwiodawstwie w celu pobierania preparatów krwiopochodnych oraz w dawstwie macierzystych komórek krwiotwórczych u dawców szpiku. Do uzyskania określonego celu może być konieczne kilkukrotne wykonanie zabiegu zwykle w odstępach kilkudniowych. W krwiodawstwie i u dawców komórek macierzystych zazwyczaj zabieg trwa jeden dzień. Stosuje się go także w celu pobrania określonego rodzaju krwinek od krwiodawców, w celu ich późniejszego przetoczenia.

Zobacz film: "Choroby serca najczęstszą przyczyną zgonów Polaków"

1. Afereza - wskazania

Wskazania do wykonania aferezy można podzielić na przypadki, kiedy wykonanie aferezy jest:

  • zdecydowanie zalecane,
  • wykonanie zabiegu wydaje się użyteczne,
  • przeprowadzenie zabiegu wydaje się być wątpliwe.

W pierwszej sytuacji zostało potwierdzone w badaniach klinicznych, że afereza jest skuteczna, czyli przynosi efekt. W drugiej sytuacji wykazano skuteczność tej metody w leczeniu danego schorzenia, jednak są inne sposoby leczenia równie skuteczne jak afereza. W przypadkach wątpliwych nie wykazano, aby wykonanie zabiegu przyniosło pożądany skutek.

2. Rodzaje aferezy

Wyróżnia się kilka rodzajów aferez w zależności od tego jaki składnik jest usuwany i w jakich ilościach:

  1. Plazmafereza - gdy usuwane jest osocze, a na jego miejsce podawane jest osocze pobrane wcześniej od zdrowego dawcy lub roztwór ludzkiego białka - albuminy:
  • częściowa - usuwana jest tylko część osocza, najczęściej 1-1,5 litra, w jego miejsce podawane są płyny zastępcze;
  • całkowita - usunięcie 3-4 litrów osocza i następnie podanie w jego miejsce płynów zastępczych;
  • selektywna (perfuzyjna) – po oddzieleniu osocza zostaje ono przefiltrowane w separatorze i usuwany jest z niego pozostaje składnik niepożądany (na przykład toksyna), po czym oczyszczone osocze chorego wraca do jego układu krążenia.
  1. Cytafereza - gdy usuwane są poszczególne grupy krwinek:
  • erytocytafereza - gdy usuwane są krwinki czerwone;
  • trombafereza - gdy usuwane są płytki krwi;
  • leukafereza – gdy pobierane są z krwi krwinki białe, a najczęściej jedynie ich określona frakcja.

3. Wskazania w zależności od rodzaju usuwanego składnika

  1. Wskazania do plazmaferezy:
  • zakrzepowa plamica małopłytkowa (TTP);
  • demielinizacyjna polineuropatia IgA i IgG;
  • miastenia gravis;
  • zespół Guillaina-Barre (postać ciężka);
  • zespół Goodpasture’a;
  • plamica poprzetoczeniowa;
  • immunizacja w układzie Rh (do 10 tygodnia ciąży);
  • rodzinna hypercholesterolemia;
  • szpiczak plazmocytowy (jedynie ratunkowo).

Są to schorzenia w których wykazano skuteczność metody. W przypadku gwałtownie postępującego kłębuszkowego zapalenia nerek, choroby zimnych aglutynin, zatruciu grzybami wykazano skuteczność hemaferezy porównywalną do innych metod terapeutycznych.

  1. Wskazania do cytaferezy:
  • poliglobulia (zwiększona liczba krwinek czerwonych) i czerwienica prawdziwa - stosuje się erytroaferezę;
  • hiperleukocytoza (znacznie zwiększona liczba białych krwinek głównie w białaczkach) - wykonuje się leukaferezę;
  • niedokrwistość sierpowatokrwinkowa - stosuje się erytroaferezę;
  • nadpłytkowość - stosowana jest tromboafereza;
  • pozyskiwanie macierzystych komórek krwiotwórczych do przeszczepu.

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do wykonania hemaferezy są jedynie:

  • wstrząs,
  • skrajnie ciężki stan ogólny chorego,
  • istotne zaburzenia krzepnięcia krwi.

Obecnie separatory komórkowe służą między innymi do:

  • przeprowadzenia zabiegów hemaferezy leczniczej,
  • izolacji krwiotwórczych komórek macierzystych z krwi obwodowej,
  • zagęszczania i oczyszczania komórek macierzystych znajdujących się we wcześniej pobranym szpiku.

Przy pomocy aferezy produkuje się także koncentraty poszczególnych krwinek, najczęściej krwinek płytkowych (koncentrat krwinek płytkowych z aferezy). Jednak zastosowanie aferezy nie ogranicza się tylko do chorób wywodzących się z układu krwionośnego, ale obejmuje również schorzenia:

  • neurologiczne,
  • metaboliczne,
  • immunologiczne,
  • zatrucia.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!