Wtórny brak miesiączki - charakterystyka, najczęstsze przyczyny, badania

Wtórny brak miesiączki dotyczy kobiet, które dotychczas miały normalną menstruację. Według definicji, jest to brak trzech lub więcej miesiączek z rzędu u pacjentki, która miała miesiączki w przeszłości. Taki rodzaj zaburzenia miesiączkowania może powodować nie tylko stres czy niepewność, ale również nawet niepokój oraz lęk.

Jeśli krwawienia nie wystąpiły od ponad trzech miesięcy, pacjentka powinna wykonać test ciążowy, celem potwierdzenia bądź wykluczenia ciąży. O ile brak okresu nie jest spowodowany ciążą, zaburzenia cyklu miesiączkowego mogą wynikać np. z guzów w obrębie przysadki mózgowej, zespołu policystycznych jajników lub stosowania środków przeciwdepresyjnych. Jakie są inne przyczyny takiego stanu?

• Jak przyspieszyć okres?
• Brak okresu po odstawieniu tabletek
• Przyczyny braku okresu
• Objawy okresu

Hiperprolaktynemia

Zaburzenia dotyczące gospodarki hormonalnej organizmu stanowią najczęstszą przyczynę wtórnego braku menstruacji. Hiperprolaktynemia, oznaczająca wysoki poziom prolaktyny w organizmie, jest jednym z najczęstszych problemów endokrynologicznych u kobiet. U wielu pacjentek to właśnie ona doprowadza do zaniku menstruacji (dane statystyczne pokazują, że odpowiada ona dwadzieścia procent zaburzeń miesiączkowania). Specjaliści wymieniają szereg patologicznych przyczyn hiperprolaktynemii. Brak równowagi hormonalnej, a także zaburzenia związane z wytwarzaniem prolaktyny mogą być spowodowane:

• guzami w obrębie przysadki mózgowej,
• nadczynnością tarczycy,
• zespołem policystycznych jajników,
• półpaścem,
• nowotworem nerek,
• rakiem płuc,
• stosowaniem antydepresantów,
• przewlekłym stresem.

Wśród innych przyczyn wtórnego braku miesiączki warto wyróżnić zbyt niski poziom hormonu o nazwie estrogen, a także zbyt wysokie stężenie testosteronu.

Choroba Cushinga

Choroba Cushinga jest rzadkim, ogólnoustrojowym schorzeniem endokrynologicznym, odkrytym w latach trzydziestych dwudziestego wieku przez pochodzącego ze Stanów Zjednoczonych neurochirurga, Harveya Cushinga. U dziewięćdziesięciu pięciu procent pacjentów choroba spowodowana jest niezłośliwym gruczolakiem przysadki mózgu, który doprowadza do zwiększonego wydzielania hormonu adrenokortykotropowego - kortykotropiny, pobudzającego organizm do nadmiernego wyrzutu kortyzolu do krwiobiegu.

Choroba Cushinga stanowi częstą przyczynę wtórnego braku miesiączki, ale również innych problemów zdrowotnych takich jak nadwaga, otyłość centralna, zanik mięśni kończyn. W wielu przypadkach doprowadza także do rozwoju nadciśnienia tętniczego krwi, cukrzycy, osteoporozy, niepłodności, napadów lękowych oraz epizodów depresyjnych.

Wśród najważniejszych badań, które należy wykonać przy podejrzeniu wtórnego braku miesiączki, lekarze wymieniają:

• badanie ginekologiczne,
• badania laboratoryjne (poziom prolaktyny, TSH, FSH, poziom estrogenu, poziom progesteronu, stężenie androgenów, fT3, fT4),
• tomografię komputerową głowy (badanie tomograficzne pozwala zweryfikować, czy u pacjentki nie występują guzy przysadki mózgowej).