Zajadasz się suchą kiełbasą? Sprawdź, jak wpływa na organizm
Zajadasz się suchą kiełbasą? Sprawdź, jak wpływa na organizm
Kilka plasterków suchej kiełbasy wystarczy, by wyczerpać dzienny limit soli i dostarczyć sporą dawkę tłuszczów nasyconych. Zawarte w niej substancje peklujące wchodzą w reakcje tworzące kancerogenne nitrozoaminy. Sprawdź, jak mięso przetworzone wpływa na układ krążenia i jelita.
Częste spożywanie suchej kiełbasy obciąża układ krążenia i przewód pokarmowy.
Proces suszenia a zagęszczenie kalorii i składników
Surową kiełbasę wytwarza się z rozdrobnionego mięsa i tłuszczu połączonych z solą, przyprawami oraz substancjami peklującymi. W procesie fermentacji i długiego suszenia wyrób traci znaczną część wody.
Utrata wilgoci sprawia, że składniki odżywcze oraz kalorie ulegają silnemu zagęszczeniu – 100 g suchej kiełbasy dostarcza zazwyczaj od 350 do 450 kcal, 20–25 g białka oraz aż 25–40 g tłuszczu. Choć fermentacja nadaje jej charakterystyczny smak i przedłuża trwałość, wraz ze spadkiem masy rośnie stężenie soli oraz tłuszczów nasyconych.
WIDEO
Substancje rakotwórcze w wędzonym mięsie
Nadmiar soli a ryzyko nadciśnienia i udaru
W 100 g suchej kiełbasy znajduje się od 4 do nawet 6 g soli, co oznacza, że już mała porcja (kilka plasterków) wyczerpuje sporą część dziennego limitu. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca spożywanie maksymalnie 5 g soli (2 g sodu) na dobę.
Nadmiar sodu zatrzymuje wodę w przestrzeni pozakomórkowej i zwiększa objętość krwi krążącej w naczyniach. Zmusza to serce do intensywniejszej pracy i obciąża nerki odpowiadające za jego wydalanie. Przewlekłe przekraczanie norm podnosi ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego oraz udaru mózgu.
Ukryty tłuszcz nasycony i cholesterol LDL
Tłuszcz w suchej kiełbasie stanowi znaczny procent masy wyrobu. Podczas rozdrabniania mięsa miesza się on z resztą składników, tworząc jednolitą strukturę – przez co nawet produkt wyglądający na chudy może zawierać ponad 30 g tłuszczu w 100 g.
Dominują w nim tłuszcze nasycone, które podnoszą poziom cholesterolu LDL we krwi. Odkładający się w ścianach naczyń cholesterol sprzyja tworzeniu się blaszek miażdżycowych, które zwężają światło tętnic i podnoszą ryzyko choroby niedokrwiennej serca oraz zawału.
Azotyny, nitrozoaminy i klasyfikacja IARC
Do peklowania wędlin powszechnie stosuje się azotyn sodu (E250). Dodatek ten utrwala różową barwę mięsa i hamuje rozwój niebezpiecznych bakterii, w tym laseczek jadu kiełbasianego (Clostridium botulinum).
W przewodzie pokarmowym azotyny reagują z aminami pochodzącymi z białek mięsa, tworząc kancerogenne nitrozoaminy. Proces ten nasila się pod wpływem obróbki termicznej (np. smażenia). Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaliczyła mięso przetworzone do I grupy czynników rakotwórczych. Szacuje się, że codzienne spożywanie 50 g przetworzonego mięsa podnosi ryzyko raka jelita grubego o około 18 procent.
Wysoka gęstość kaloryczna i spadek kontroli łaknienia
Ze względu na niski poziom wody i wysoką zawartość tłuszczu (dostarczającego 9 kcal w 1 g) suszone wędliny cechują się wysoką gęstością energetyczną. Trzy niepozorne plasterki mogą dostarczać aż 150 kcal, nie dając przy tym długotrwałego uczucia sytości.
Plasterki podjadane odruchowo podczas spotkań łatwo prowadzą do przekroczenia dziennego zapotrzebowania kalorycznego, co w dłuższej perspektywie sprzyja przyrostowi masy ciała i otyłości brzusznej.
Czy wysoka zawartość białka usprawiedliwia obecność kiełbasy w diecie?
Sucha kiełbasa dostarcza 20–25 g pełnowartościowego białka w 100 g, które jest niezastępowalnym składnikiem budulcowym mięśni oraz tkanek. Jednak zaleta ta jest niwelowana przez wysoką podaż soli i tłuszczu nasyconego. Dobrej jakości białko można pozyskać z produktów o znacznie niższym obciążeniu metabolicznym:
chudego mięsa drobiowego (np. piersi z indyka czy kurczaka),
ryb morskich i jajek,
przetworów mlecznych oraz nasion roślin strączkowych.
Jak często sięgać po suchą kiełbasę i czym ją zastąpić?
Nie istnieje dawka mięsa przetworzonego uznana za całkowicie bezpieczną, dlatego im rzadziej i mniej go spożywamy, tym lepiej. Instytucje zdrowia publicznego zalecają ograniczenie takich wyrobów do minimum. Sucha kiełbasa powinna stanowić jedynie okazjonalny dodatek, a nie podstawę codziennych dań.
W codziennym menu warto postawić na zdrowsze zamienniki:
pieczone w domu chude mięso (np. pierś z indyka z ziołami),
domowe pasty jajeczne, twarogowe lub rybne,
hummus i pasty na bazie roślin strączkowych.
Podczas zakupów warto weryfikować etykiety i wybierać wyroby o mniejszej zawartości soli, tłuszczu nasyconego i substancji peklujących.
Sucha kiełbasa to smaczna i wygodna przekąska, jednak jej częste spożywanie obciąża układ krążenia i przewód pokarmowy. Wysoka zawartość soli, tłuszczów nasyconych oraz dodatków peklujących sprzyja nadciśnieniu, zaburzeniom lipidowym i rozwojowi chorób nowotworowych. Okazjonalne zjedzenie kilku plasterków nie stanowi zagrożenia, jednak w codziennej diecie zdecydowanie lepiej stawiać na chude, nieprzetworzone źródła białka.
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
naukajedzenia.pl
