Zapalenie dziąseł – przyczyny, objawy, leczenie i zapobieganie

Zapalenie dziąseł to powszechna dolegliwość związana z chorobami przyzębia. Stan zapalny może być spowodowany obecnością płytki nazębnej lub kamienia nazębnego, który powstaje zwykle wskutek niedokładnego mycia zębów.

Gdy jama ustna nie jest czyszczona dokładnie, na powierzchni zębów zbierają się bakterie. Patogeny wraz z resztkami jedzenia i śliną odkładają się w postaci płytki nazębnej. Z czasem ta ulega mineralizacji, w efekcie czego tworzy się porowaty kamień nazębny, który przyciąga następne warstwy. Ponieważ patologiczna struktura wnika pod dziąsła, odpycha je od korzeni, bytujące w jamie ustnej bakterie niszczą ozębną, cement korzeniowy i kości wyrostka zębodołowego.

Zdarza się, że zapalenie dziąseł nie jest wywołane zaniedbaniami higienicznymi, a chorobami ogólnoustrojowymi, takimi jak cukrzyca, białaczka, anoreksja, bulimia, przyjmowaniem leków (preparaty na padaczkę czy stosowane przy zwalczaniu chorób układu krążenia, antybiotyki) lub brakiem witamin (głównie z grupy B, witaminy C, kwasu foliowego) bądź minerałów (np. żelaza). Choroba rozwijają się także wskutek mechanicznych uszkodzeń dziąseł.

• Pasta bez fluoru - charakterystyka, jaką pastę wybrać, domowa pasta do zębów
• Leczenie nadwrażliwości zębów - przyczyny, profilaktyka
• Mycie zębów – nie takie proste, jak się wydaje

Objawy zapalenia dziąseł są widoczne już kilku tygodniach odkładania się płytki nazębnej. Wśród najczęściej manifestujących się symptomów zapalenia dziąseł wymienia się:

• zaczerwienienie,
• ból (często pulsujący ból dziąsła),
• opuchliznę, rozpulchnienie dziąseł,
• krwawienie podczas szczotkowania zębów,
• nadwrażliwość szyjek zębowych na ciepło i zimno,
• nieprzyjemny zapach z ust,
• nieprzyjemny posmak w jamie ustnej, suchość,
• odsłonięte szyjki zębowe przy cofnięciu się dziąseł,
• kieszonki dziąsłowe zawierające płytkę nazębną lub drobiny jedzenia,
• rozchwianie zębów.

Przy ostrych stanach zapalnych dziąsła mogą stać się krwistoczerwone, a gdy dochodzi do rozrostu i puchnięcia tkanki dziąsłowej, mogą również zmienić swój kształt. W rezultacie powierzchnia chorych dziąseł staje się szklista i napięta.

Wybór metody leczniczej zapalenia dziąseł zależy zazwyczaj od stopnia rozwoju choroby i rodzaju zniszczeń. Podstawą jest usunięcie kamienia nazębnego. Czasem lekarze zlecają również wykonanie badań krwi w celu sprawdzenia, czy przyczyną zapalenia dziąseł nie jest np. cukrzyca, niedobór witamin czy minerałów.

Uszkodzenie tkanki dziąseł na wczesnych etapach, kiedy ani tkanka łączna, ani kostna, które utrzymują ząb, nie uległy zakażeniu, można próbować leczyć samodzielnie. Przy zapaleniu dziąseł bardzo ważne jest mycie zębów. Choć rozpulchnione, zaczerwienione i bolące zdecydowanie do tego nie zachęcają, a i może się wydawać, że unikanie szczotkowania pozwala na wygojenie się zmian, zabiegów higienicznych nie wolno unikać. Najskuteczniejsze i najmniej dokuczliwe jest mycie techniką wymiatania wykonywana miękką szczoteczką.

Jakie są domowe sposoby na zapalenie dziąseł? Można po myciu płukać jamę ustną naparami ziołowymiz kwiatu rumianku, tymianku, liści szałwii. Najlepiej jednak zgłosić się po poradę do lekarza. Tylko dentysta może ocenić rozległość zmian zapalnych i zaordynować odpowiednie leczenie.

Leczenie ostrego zapalenia dziąseł wymaga stosowania:

• żeli przeciwzapalnych i środków przeciwbólowych,
• płukanek, które rozmiękczają osad i działają bakteriobójczo,
• antybiotyków (lek na ropne zapalenie dziąseł),
• preparatów podnoszących odporność organizmu.

Jeżeli zapalenie spowodowało przerost dziąseł, konieczna bywa interwencja chirurgiczna. Problemu zdecydowanie nie wolno zaniedbywać. Nieleczone zapalenie dziąseł może przekształcić się w zapalenie przyzębia, uszkodzić zęby, szczękę i żuchwę, a i prowadzić do rozwoju paradontozy.

Zapaleniu dziąseł można zapobiegać. Najważniejsze jest, by odpowiednio dbać o higienę jamy ustnej. Kluczowe znaczenie ma dokładne szczotkowanie i czyszczenie szczelin międzyzębowych nicią dentystyczną, a także stosowanie płynów do płukania jamy ustnej. Zabiegi pozwalają na usunięcie resztek jedzenia, a i zapobiegają powstawaniu płytki nazębnej oraz kamienia nazębnego. Nie mniej ważne usuwanie kamienia nazębnego u dentysty.

Profilaktyka zapalenia dziąseł obejmuje również spożywanie pokarmów bogatych w substancje, które wzmacniają zęby i kości szczęki oraz żuchwy, leczenie ubytków, a także ograniczenie korzystania z używek (papierosy, kawa, alkohol, mocna herbata). O kondycji dziąseł decydują także regularne wizyty u dentysty.