Zespół chronicznego zmęczenia - przyczyny, objawy, leczenie

Istnieje kilka przyczyn zespołu chronicznego zmęczenia, do których można zaliczyć:

• zbyt szybkie tempo życia,
• stres,
• życie pod ciągłą presją,
• małą ilość snu i brak odpoczynku,
• nadodpowiedzialność,
• osobowość typu WZA,
• złą dietę,
• tzw. „wyścig szczurów”.

Niejasne pochodzenie zespołu chronicznego zmęczenia może mieć swoje podłoże także w infekcji wirusowej. Lekarz, do którego zgłasza się osoba uskarżająca się na ciągłe zmęczenie czy senność, powinien rozważyć następujące infekcje jako przyczyny zespołu chronicznego zmęczenia. Są wśród nich:

• choroby i zakażenia wirusowe, zwłaszcza WZW typu C,
• przewlekłe choroby płucne, kardiologiczne, żołądkowo-jelitowe,
• przewlekłe choroby bakteryjne (borelioza, sarkoidoza, gruźlica),
• choroby nowotworowe.

Zespół chronicznego zmęczenia należy różnicować z bezsennością i depresją. Wyczerpanie ma nieco inny wymiar niż u osób z zaburzeniami nastroju – osoby z depresją zwykle są zbyt samokrytyczne, mają myśli samobójcze i zmniejszony apetyt. Te symptomy chorobowe rzadziej prezentują osoby z CFS.

Do typowych objawów zespołu chronicznego zmęczenia zalicza się:

• ciągłe uczucie zmęczenia utrzymujące się ponad 6 miesięcy,
• ból gardła,
• bolesne i powiększone węzły chłonne,
• bóle mięśniowe i stawowe,
• bóle głowy,
• senność,
• zaburzenia neuropsychologiczne,
• wypalenie emocjonalne i brak empatii,
• brak energii do działania, spadek operatywności,
• irytację, drażliwość, gniew, dysforię,
• luki pamięciowe, problemy z koncentracją uwagi,
• spadek libido, a nawet brak zainteresowania seksem,
• apatię, zły nastrój,
• niepokój i napięcie nerwowe.

Ze względu na bardzo aktywny tryb życia i konieczność wykonywania wielu obowiązków, najbardziej na chroniczne zmęczenie narażone są kobiety, które poza pracą zawodową muszą znajdować czas na zajmowanie się domem oraz dziećmi i często nie mają czasu, by zadbać o własne zdrowie.

W związku z niesprecyzowanymi przyczynami zespołu chronicznego zmęczenia, nie istnieje jeden sprawdzony sposób leczenia. W zależności od postawionej przez lekarza diagnozy, chorym proponuje się:

• przyjmowanie środków przeciwdepresyjnych,
• psychoterapię, szczególnie w podejściu kognitywnym,
• wykonywanie ćwiczeń fizycznych.

Osoby narzekające na zmęczenie przez długi okres i rozpoznające u siebie inne objawy zespołu chronicznego zmęczenia powinny udać się po pomoc do specjalisty. Często objawy chorobowe są ignorowane i składane na karby po prostu gorszego samopoczucia. Ludzie nie idą do lekarza, myśląc: „Co ja powiem doktorowi? Przecież mnie wyśmieje, że przychodzę z taką błahostką”. Nie można myśleć w ten sposób. Być może to nie zespół chronicznego zmęczenia, ale warto to skonsultować. Poza tym, diagnoza jest bardzo trudna. Do dzisiaj w środowisku medycznym nie ma zgodności co do tego, czy CFS jest odrębną jednostką chorobową, czy tylko stanowi przejaw albo tło dla innych zaburzeń, jak depresja czy bezsenność.