Zespół Reye'a - przyczyny, objawy i leczenie encefalopatii wątrobowej

Zespół Reye'a spowodowany jest uszkodzeniem mitochondriów i objawia się hiperglikemią, gwałtownymi wymiotami, encefalopatią wątrobową oraz stłuszczeniem i powiększeniem wątroby. Powoduje niekorzystne zmiany w wielu narządach, głównie w mózgu i wątrobie. Dochodzi do obrzęku mózgu, a tłuszcz odkłada się w wątrobie. W ciężkich przypadkach może dojść do uszkodzenia mózgu, a nawet śmierci. Choroba występuje u dzieci do 18 roku życia. Najczęściej jednak dotyczy rozwoju dzieci w wieku 4-12 lat (choć może wystąpić też u niemowląt, jak i u osób dorosłych). Zespół Reye'a najczęściej pojawia się po: przebytej grypie, ospie wietrznej oraz innych chorobach wirusowych, np. biegunka u dzieci.

Przyczyna tej encefalopatii jest nieznana, jednak prawdopodobnie zespół Reye'a występuje u dzieci po spożyciu kwasu acetylosalicylowego lub innych leków. Dlatego też stosowanie preparatów z kwasem acetylosalicylowym jest przeciwwskazane u dzieci do 12. roku życia. Ponadto, najczęściej izolowane wirusy wywołujące infekcję poprzedzającą wystąpienie zespołu Reye'a to: wirusy grypy, paragrypy, ospy, różyczki, świnki, rynowirusy, reowirusy, adenowirusy.

Encefalopatia u dzieci może być powodowana przez podstawowe zaburzenia utleniania kwasów tłuszczowych (grupa chorób metabolicznych, w której organizm nie jest w stanie rozłożyć kwasów tłuszczowych, gdyż enzym nie działa prawidłowo). W niektórych przypadkach zespół Reye'a może być wywołany przez narażenie na działanie toksyn, takich jak: środki owadobójcze, herbicyty i rozpuszczalnik do farb.

Gdy choroba występuje u dzieci, objawia się następująco:

• drażliwość, agresywność i nieracjonalne zachowanie,
• napady, ataki,
• utarta przytomności,
• osłabienie lub porażenie kończyn górnych i dolnych,
• dezorientacja, zaburzenia świadomości,
• sinice.

Takiego typu objawy encefalopatii wątrobowej należy natychmiastowo zgłosić do lekarza. Pomoc medyczna musi być szybko udzielona, gdy niemowlę ma ataki, traci przytomność. W przypadku nieleczenia zespołu Reye'a dochodzi do zgonu.

Z każdą minutą stan zdrowia dziecka może ulec pogorszeniu, dlatego leczenie zespołu Reye'a polega na natychmiastowej hospitalizacji. Jeżeli dziecko tylko wymiotowało i posypiało, można spodziewać się szybkiego powrotu do zdrowia, zaś podczas śpiączki czas leczenia jest dłuższy.

Zespół Reye'a ma przebieg piorunujący – najczęściej kończy się zgonem, a jeśli dziecko przeżyje, rodzice powinni trzymać z dala od niego leki bogate wkwas acetylosalicylowy oraz zawsze czytać składniki leków bez recepty.

Źródła

1. Przyczyny omdleń
2. Jankowski A. Kompendium pediatrii praktycznej, Cornetis, Wrocław 2010, ISBN 978-83-61415-06-0
3. Milanowski A. (red.), Pediatria, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-098-6
4. Kawalec W., Kubicka K. Pediatria, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3253-9