Zmiany w rehabilitacji na NFZ od 2026 roku. Oto nowe zasady

Rok 2026 ma przynieść duże zmiany w rehabilitacji finansowanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Dla pacjentów kluczowe jest to, gdzie i na jakich zasadach można korzystać z fizjoterapii, a dla świadczeniodawców – jak nowe reguły wpłyną na organizację pracy i rozliczenia.

Gdzie będzie można realizować świadczenia? Projekt jednoznacznie potwierdza dwie ścieżki: w miejscach zgłoszonych do umowy (gabinetach, ośrodkach i oddziałach) oraz w miejscu pobytu pacjenta, czyli w warunkach domowych. Doprecyzowanie ma zakończyć spory interpretacyjne i wzmocnić bezpieczeństwo prawne placówek wykonujących wizyty domowe.

NFZ podkreśla przy tym, że ten segment szybko rośnie: "Narodowy Fundusz Zdrowia zwiększył bazę miejsc, które zajmują się rehabilitacją pacjentów w domach. W ciągu roku przybyło ich ponad 100 w całej Polsce".

Drugą odczuwalną zmianą jest terytorialność rozliczeń. Co do zasady świadczenia rehabilitacyjne będą rozliczane w jednym województwie – tym, na którego obszarze świadczeniodawca zawarł umowę po złożeniu oferty konkursowej. Rozliczenia poza województwem mają pozostać możliwe tylko wyjątkowo: gdy przemawia za tym dostępność świadczeń, po zgodzie dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ i w określonym limicie.

Fundusz uzasadnia to tak: "Fundusz dąży do zabezpieczenia świadczeń fizjoterapeutycznych na obszarze, którego dotyczy umowa. To działanie zapewnia większy dostęp do usług fizjoterapeutów dla pacjentów z konkretnego terenu – powiatu czy województwa".

W praktyce oznacza to silniejsze powiązanie kontraktu z lokalnym rynkiem zdrowia i mniej swobody w "przemieszczaniu" usług między regionami.

Limit wizyt domowych w umowie ambulatoryjnej to kolejny punkt. Wizyty w domu pacjenta nadal będzie można realizować w ramach fizjoterapii ambulatoryjnej, ale maksymalnie do 20 proc. czasu pracy fizjoterapeutów wykazanego w poprzednim okresie sprawozdawczym. Dla części placówek będzie to sygnał do przebudowy grafików, a czasem nawet do rozdzielenia zespołów na część domową i ambulatoryjną.

NFZ zwiększa też wymagania sprawozdawcze. Placówki realizujące fizjoterapię domową mają raportować możliwie najdrobniejszy kod jednostki podziału terytorialnego miejsca zamieszkania pacjenta – z uwzględnieniem dzielnic i delegatur.

Dla Funduszu to dokładniejsze dane analityczne, dla świadczeniodawców – konieczność dostosowania systemów i procedur administracyjnych.

W projekcie przewidziano również korektę wyceny: w wybranych produktach rozliczeniowych ma pojawić się współczynnik 0,85, który obniży wartość części świadczeń. Dodatkowo, gdy rehabilitacja zostanie przerwana, wprowadzone zostaną nowe obowiązki informacyjne wobec pacjenta, aby zasady zakończenia lub kontynuacji terapii były jasne i udokumentowane.

Co to może zmienić w codziennym korzystaniu z rehabilitacji? Pacjenci, którzy mają problem z dojazdem, zyskają jaśniejszą podstawę do realizacji świadczeń w domu, jeśli placówka ma je w umowie. Trzeba jednak pamiętać, że limit 20 proc. w umowach ambulatoryjnych może ograniczać liczbę wizyt domowych.

Dla świadczeniodawców największym wyzwaniem może być dostosowanie raportowania: precyzyjne kody terytorialne, pilnowanie rozliczeń w obrębie województwa oraz nowe informacje dla pacjenta przy przerwaniu terapii. W połączeniu ze współczynnikiem 0,85 to pakiet, który skłania do przeglądu procedur i budżetów.

Zmiany mają wejść w życie etapami: część regulacji od 1 stycznia 2026 roku, a część od 1 kwietnia 2026 roku. To oznacza, że przygotowania placówek – od harmonogramów pracy po raportowanie i kalkulacje finansowe – powinny zacząć się odpowiednio wcześnie.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: NFZ Farmer * Bankier