Zmiany zwyrodnieniowo-zniekształcające kręgosłupa - objawy, diagnostyka, leczenie

Zmiany mogą występować na różnych poziomach kręgosłupa. Jeśli schorzenie dotyka odcinka szyjnego, pojawiają się bóle promieniujące do barków, drętwienia palców rąk, szczególnie nocą. Zmianom towarzyszyć mogą bóle głowy okolicy potylicy. Przy zmianach w odcinku piersiowym kręgosłupa mogą występować objawy neurologiczne w postaci nerwobólu międzyżebrowego. Gdy nerwoból ten zlokalizowany jest po stronie lewej, może sugerować sercowy typ dolegliwości.

Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa najczęściej dotyczy odcinka lędźwiowego. Zwyrodnienie kręgosłupa lędźwiowego jest głównym powodem dolegliwości bólowych i może mieć charakter mięśniowy. W przypadku ucisku korzonka nerwowego, niekiedy bólom kręgosłupa towarzyszą objawy rwy kulszowej. Zmiany zwyrodnieniowo-zniekształcające kręgosłupa cechują się zróżnicowaną symptomatyką i mogą towarzyszyć innym schorzeniom tej części ciała. Przed podjęciem leczenia należy wykonać zdjęcie rentgenowskie fragmentu bolącego odcinka kręgosłupa. Czasem wykonuje się rezonans magnetyczny lub tomografię komputerową.

Do najczęstszych objawów choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa należą: pobolewania szyi i okolicy krzyżowej po wysiłku fizycznym, uczucie sztywności kręgosłupa (szczególnie po przebudzeniu się), bóle głowy i karku, uczucie sztywności szyi, promieniowanie bólu od krzyża do pośladków i nóg, rwa kulszowa, bóle tylnej strony kończyn po dłuższym chodzeniu, zaburzenia czucia i drętwienia kończyn. Zwyrodnienia kręgosłupa mogą powodować następujące powikłania:

• osłabienie siły mięśni kończyn,
• bardzo silne dolegliwości bólowe,
• zaburzenia neurologiczne pod postacią zaburzeń czucia i drętwień kończyn,
• znaczne ograniczenie sprawności ruchowej,
• inwalidztwo.

W leczeniu zmian zwyrodnieniowo-zniekształcających kręgosłupa zaleca się uregulowany tryb życia, częsty odpoczynek w pozycji leżącej, ćwiczenia fizjoterapeutyczne w celu utrzymania sprawności mięśniowej i ruchomości kręgosłupa. Odciążenie kręgosłupa ma polegać na unikaniu gwałtownych ruchów i wykonywania skłonów czy skrętów, a także na ograniczeniu dźwigania ciężarów. Przy zwyrodnieniu kręgosłupa warto też zmniejszyć wagę ciała i utrzymywać prawidłową postawę w czasie pracy. Dobrze jest regularnie wykonywać ćwiczenia wzmacniające mięśnie grzbietu i brzucha oraz spać na twardym materacu.

W odcinku szyjnym kręgosłupa dużą ulgę może dawać kołnierz ortopedyczny, natomiast w odcinku lędźwiowym – gorset ortopedyczny. Zalecane jest też leczenie fizykalne, zwłaszcza zabiegi rozgrzewające i rehabilitacyjne. Z farmaceutyków stosuje się głównie leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i rozluźniające mięśnie. Bardzo często leki stosuje się miejscowo podczas zabiegów fizykoterapeutycznych. Przypadki choroby powikłane zaburzeniami neurologicznymi, zwłaszcza wywołanymi uszkodzeniem krążka międzykręgowego, mogą wymagać leczenia operacyjnego.

Źródła

1. Diagnostyka obrazowa kręgosłupa z uwzględnieniem nowych technik obrazowania
2. Dziak A., Bóle i dysfunkcje kręgosłupa, Medicina Sportiva, Kraków 2007, ISBN 83-912449-7-0
3. Koszewski W., Bóle kręgosłupa i ich leczenie, Termedia, Poznań 2010, ISBN 978-83-62138-29-6
4. Szulc A. (red.), Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja tom 1-2, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2823-X