ZUS zaostrza kontrole L4. Sprawdź, czy twoje zwolnienie nie budzi podejrzeń

Choć prawo do zwolnienia lekarskiego przysługuje każdemu pracownikowi, coraz częściej staje się ono przedmiotem nadużyć. ZUS, mając świadomość powszechnych "kombinacji", wdraża coraz bardziej zaawansowane systemy analizy.

W 2024 roku aż 34 proc. kontrolowanych L4 zawierało nieprawidłowości. Statystyki pokazują też, że przeciętna długość L4 w 2024 roku wyniosła 11,2 dnia. Najwięcej zwolnień przypadało na zimowe miesiące - grudzień i styczeń, co jest naturalnie powiązane z sezonem infekcyjnym. Aż 21 proc. L4 dotyczyło zaburzeń psychicznych, a 3 proc. pracowników miało więcej niż sześć zwolnień w roku.

W 2025 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma przejąć wypłatę świadczeń chorobowych już od pierwszego dnia - to rewolucja, która zwiększy motywację do dokładniejszej weryfikacji.

Na szczególny celownik trafiają m.in. zwolnienia jednodniowe przypadające w piątki i poniedziałki, tzw. "mostki" między świętami, czy nagłe L4 po odmowie urlopu. Podejrzenia budzą także zwolnienia wystawione przez różnych lekarzy czy te uzyskane po teleporadzie, gdzie objawy są łagodne.

Zobacz też: Nowe dane ZUS dotyczące L4. Niepokojący trend wśród Polaków

Obecnie kontrola L4 to nie tylko wizyta domowa. Inspektorzy ZUS sprawdzają, czy pracownik faktycznie przebywa pod wskazanym adresem, nie podejmuje pracy zarobkowej oraz czy stosuje się do zaleceń lekarskich. Coraz częściej monitorowana jest także aktywność w internecie - zdjęcia z wakacji, relacje z imprez czy wpisy o treningach na siłowni mogą zniweczyć całą "chorobę".

Co więcej, urzędnicy mogą sprawdzić transakcje finansowe oraz logowania bankowe. A od 2025 roku wachlarz narzędzi kontrolnych jeszcze się poszerzy.

Zobacz też: Biznes na L4. "Rekordziści wystawiają nawet 3 tys. miesięcznie"

Jeśli ZUS uzna, że pracownik nadużył L4, może on stracić prawo do zasiłku za cały okres zwolnienia. W skrajnych przypadkach możliwe jest również zwolnienie dyscyplinarne, a nawet pozew o odszkodowanie. Choć tak surowe przypadki nie są jeszcze normą, tendencja jest wyraźna - system się zaostrza.

Warto wiedzieć, że nawet tzw. "kod 2", pozwalający na wychodzenie z domu, nie daje pełnej swobody - nadal zabronione jest podejmowanie jakiejkolwiek pracy.

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski