Żylaki

Żylaki to anomalie naczyniowe żył polegające na ich nadmiernym poszerzeniu. Gdy mówimy o żylakach, najczęściej mamy na myśli żyły kończyn dolnych (tam zdarzają się one zdecydowanie najczęściej), ale nie jest to ich jedyna lokalizacja. Takie anomalie w naczyniach zdarzają się także często w odbycie, czy przełyku. Rzadziej występują żylaki pęcherza moczowego czy kobiecych narządów rodnych. Żylaki to potoczna nazwa choroby, jaką jest przewlekła niewydolność żylna. Jest to jedna z częstszych chorób układu krwionośnego. Objawia się widocznymi przez powłoki skórne wypukłościami, zgrubieniami i przebarwieniami żył. Żylaki na nogach powstają na skutek upośledzenia drożności naczyń żylnych i wzrostu ciśnienia hydrostatycznego w ich świetle. Podskórne zgrubienia powstają po zakrzepowym zapaleniu żył. Bagatelizowanie choroby prowadzi do zaburzeń w odżywianiu naczyń, czego konsekwencją są często owrzodzenia podudzi.

Jak powstają żylaki?

Żyły są naczyniami krwionośnymi, którymi krew płynie w górę do serca. Jest to możliwe dzięki zastawkom, wypustkom błony naczyń. Zamykają się, gdy krew płynąca do góry próbuje się cofnąć. Cofnięcie krwi jest możliwe jeśli zastawki działają nieprawidłowo. Niektórzy z nas rodzą się z uszkodzonymi zastawkami, innym psują się na skutek zakrzepowego zapalenia żył. Jeśli krew w żyłach spływa na dół, rośnie jej ciśnienie i krew z większą siłą naciska na ściany naczyń. Żyły rozszerzają się i już nie wracają do swojego pierwotnego kształtu. Właśnie w taki sposób powstają żylaki. Skóra pod nimi bywa cienka, napięta i błyszcząca. Prześwituje przez nią niebieska, falista linia, to właśnie chora żyła.

Naukowcy wyliczyli, że gdybyśmy połączyli ze sobą wszystkie naczynia, którymi płynie krew w nodze, to otrzymalibyśmy rurkę o długości 100 kilometrów! Krew płynie przez tzw. układ żył głębokich, czyli żyły schowane głęboko w nodze i układ żył powierzchniowych, czyli naczynia krwionośne znajdujące się blisko powierzchni. Oba układy łączą się perforatorami. Żylaki najczęściej występują w żyłach powierzchniowych, choć przepływa nimi tylko 10% krwi żylnej z nóg. Niekiedy na skutek słabych zastawek żył głębinowych, krew cofa się do żył powierzchniowych.

Przyczyny żylaków kończyn dolnych

Mianem żylaków kończyn dolnych określa się zmienione chorobowo, poskręcane i pogrubione odcinki żył powierzchownych. Żylaki są wyczuwalne pod skórą i można je dostrzec - mają postać guzków lub nabrzmiałych powrózków. Żylaki widoczne przez skórę jako guzki to tak zwane perforatory - niewydolne połączenia pomiędzy układem żył powierzchownych i głębokich. Do wystąpienia żylaków przyczynia się nabyta lub genetyczna niewydolność zastawek żył powierzchownych, która prowadzi do zastoju żylnego, upośledzenia odpływu krwi oraz wzrostu ciśnienia hydrostatycznego w obrębie naczyń powierzchownych. Ściany żył stają się wiotkie i podatne na odkształcenia.

Objawy żylaków kończyn dolnych

Dolegliwości związane z niewydolnością żył rozwijają się powoli, ale nie bezobjawowo. Początkowe objawy żylaków nóg to dolegliwości kończyn polegające na obrzmieniach, zespole niespokojnych nóg, drętwieniu i mrowieniu. Te objawy nasilają się podczas miesiączki - to wpływ zmian hormonalnych. W późniejszej fazie pojawiają się widoczne zmiany żylne - najpierw drobne, tzw. pajączki, później powrózkowato zmienione większe naczynia. W przypadkach zaawansowanej przewlekłej niewydolności żylnej występować może owrzodzenie podudzi. Jeśli nie zaczniemy ich leczyć, staną się przyczyną zakażenia, które może objąć cały organizm. Osoby, u których występują żylaki, mogą odczuwać ból, zmęczenie i ociężałość nóg, rozpieranie zmian żylnych od wewnątrz, kurcze mięśni. Skóra zaczyna się przebarwiać, dochodzi do zapalenia tkanki podskórnej, w okolicach kostek skóra twardnieje. W zaawansowanym stadium wzdłuż żył, nad kostkami, pojawiają się owrzodzenia. Nasilenie dolegliwości spowodowane jest długim staniem lub chodzeniem. Czasem pojawiają się obrzęki kończyn dolnych, zwłaszcza w godzinach wieczornych.

Diagnostyka żylaków nóg

Dokładna diagnoza jest punktem wyjścia dla skutecznego leczenia. Pacjent trafiający do flebologa poddawany jest różnorodnym testom, które mają na celu ocenę stopnia zaawansowania choroby. Podstawowym badaniem jest USG doppler pozwalające zidentyfikować źle funkcjonujące zastawki żylne. Inne często stosowane metody diagnostyczne, to:

  • warikografia – poprzez wstrzyknięcie do żył środka cieniującego pozwala na stworzenie „mapy” nieprawidłowo funkcjonujących naczyń,
  • termografia ciekłokrystaliczna – badanie poprzedzone kilkunastokrotną zmianą ułożenia stopy (pięta-palec), po której do nogi pacjenta przykłada się płyty ciekłokrystaliczne ukazujące niewydolne żyły w postaci „gorących punktów”,
  • flebografia – w celu uwidocznienia głębokich żył kończyn dolnych, do żyły na grzbiecie stopy wstrzykuje się środek cieniujący. Na kostkę zakłada się opaskę uciskową, co powoduje, że wstrzyknięty środek kontrastujący kieruje się do żył głębokich. Aby zwolnić przepływ środka, na wysokości goleni również umieszcza się opaskę uciskową.

Leczenie żylaków nóg

Metody walki z żylakami podzielić można na: leczenie zachowawcze, farmakologiczne oraz operacyjne. Wybór odpowiedniej metody zależy przede wszystkim od stopnia zaawansowania choroby. Leczenie żylaków zachowawcze to stosowanie maści i kremów zmniejszających obrzęki oraz uczucie ciężkości nóg. Pomocne bywa też noszenie specjalnych podkolanówek, pończoch i rajstop przeciwżylakowych, częste unoszenie nóg do góry, wykonywanie masaży i unikanie obcisłej odzieży utrudniającej odpływ krwi z kończyn dolnych.

Terapia farmakologiczna polega na doustnym podawaniu środków uszczelniających naczynia. Są to preparaty naturalnego pochodzenia, zawierające m.in. wyciąg z rycyny lub kasztanowca. Gdy farmakologia zawodzi, szansą na powrót do zdrowia są zabiegi chirurgiczne mające na celu usunięcie niewydolnych żył. Należą do nich:

  • obliteracja/skleroterapia – polega na wstrzyknięciu do światła żylaków środka chemicznego powodującego ich zarośnięcie i przekształcenie, a następnie całkowite wchłonięcie. Zastosowanie tego sposobu leczenia nie jest możliwe, jeśli zastawka u ujścia żyły pachwinowej jest niewydolna, żylaki duże i napięte, a krew napływająca do nich pod dużym ciśnieniem;
  • kriostripping – polega na zamrażaniu żył powierzchniowych;
  • zamykanie żylaków światłem lasera – dotyczy głównie pajączków i drobnych żylaków;
  • stripping – polega na całościowym lub częściowym usunięciu chorych żył, stosowany w przypadku niewydolności zastawek żylnych oraz naczyń przeszywających;
  • krosektomia – podwiązanie niewydolnych naczyń żylnych.

Profilaktyka żylaków kończyn dolnych

Jeśli chcesz zapobiec wystąpieniu żylaków nóg, pamiętaj, żeby:

  • nie nadużywać gorących kąpieli i sauny,
  • dbać o utrzymanie wagi ciała na bezpiecznym poziomie,
  • nie nosić zbyt obcisłych spodni i ciasnych skarpet,
  • zadbać o aktywność fizyczną,
  • robić masaże stóp i łydek,
  • unikać podnoszenia ciężkich rzeczy,
  • nosić luźnego ubrania (zwłaszcza spodni),
  • chodzić na niskim obcasie,
  • unikać wysokiej temperatury,
  • zażywać leki na żylaki, wzmacniające ścianki naczyń krwionośnych,
  • prowadzić prawidłową dietę: ograniczenie spożywania tłuszczów, soli, wzbogacenie posiłków o błonnik, witaminy i minerały.

Jeśli twoja praca wymaga długotrwałego przebywania w pozycji stojącej, co pewien czas przenoś ciężar ciała z palców na piętę i odwrotnie. Jeśli często przebywasz w pozycji siedzącej, poruszaj stopami, co jakiś czas wstań i pospaceruj. Zadbaj o dobór odpowiedniego obuwia. W przypadku kobiet buty nie powinny mieć obcasów wyższych niż 5 cm. Zwracaj uwagę na ułożenie stopy w bucie, niewygodę koryguj wkładkami.

Żylaki odbytu

Dość nieprzyjemną i wstydliwą chorobą są żylaki odbytu, inaczej zwane guzkami krwawniczymi, czy hemoroidami. Pod nazwą tą kryją się poszerzone żyły odbytu lub odbytnicy. Guzki krwawnicze mogą występować w początkowym odcinku kanału odbytu (żylaki wewnętrzne) lub w samym odbycie (żylaki zewnętrzne). Często zdarza się, iż hemoroidy rozwijają się przez lata bez żadnych objawów, a pacjent nie zauważa swojej choroby aż do chwili, kiedy wystąpi pierwszy epizod krwawienia z odbytu. Krew taka jest najczęściej żywoczerwona i występuje pod postacią smug na powierzchni stolca, na papierze toaletowym lub jako niewielka strużka wyciekająca z odbytu tuż po oddaniu stolca. Charakterystyczne dla hemoroidów jest też czerwonawe zabarwienie wody w muszli klozetowej.

Jeśli guzki krwawnicze powodują jakieś dolegliwości, które skłaniają pacjentów do wizyty u lekarza, to są to zazwyczaj: ból lub swędzenie okolicy odbytu po oddaniu stolca, czasem także śluzowa wydzielina z odbytu, wyczuwalny guzek w okolicy odbytu, uczucie niepełnego wypróżnienia po oddaniu stolca (objaw stosunkowo rzadki, towarzyszy tylko dużym hemoroidom) oraz zapalenie i obrzęk okolicy odbytu. Ważne jest, aby zgłosić się do lekarza w przypadku wykrycia bolesnego guzka w miejscu, gdzie wcześniej wyczuwalny był żylak oraz wtedy, gry standardowo stosowane leki przeciwbólowe nie przynoszą już ulgi. Może to świadczyć o tym, że w żylaku utworzył się stan zapalny.

Ponadto, należy pamiętać, że każdy przypadek krwawienia z odbytu nakłada na lekarza obowiązek sprawdzenia wszystkich jego możliwych przyczyn – nawet, gdy choroba żylakowa odbytu została już wcześniej zdiagnozowana. W celu wykluczenia ewentualnego raka jelita grubego należy wykonać badanie palpacyjne przez odbyt, a w przypadkach budzących jakiekolwiek wątpliwości – także anoskopię lub rektoskopię. Występowanie guzków krwawniczych, jako choroba nie wywołuje groźnych dla życia powikłań, jednak ból jej towarzyszący może sprawić, że komfort życia pacjenta obniży się drastycznie. I jest to powód, dla którego należy leczyć hemoroidy, gdy poszerzenia żylne są jeszcze niewielkie i nie utworzy się w nich bolesny stan zapalny.

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Żylaki
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Żylaki
Żylaki

Fakty o zdrowiu - Żylaki

Fakty o zdrowiu - Żylaki

Profilaktyka żylaków obejmuje przede wszystkim zmianę stylu życia. Należy ustosunkować się do następujących zasad: Podczas siedzenia warto unikać (...) zastawek sprzyja powstaniu żylaków, więc osoby objęte grupą...

Żylaki

Jak pozbyć się uczucia ciężkich nóg?

Ciężkość nóg to pierwszy objaw przewlekłej niewydolności żylnej. Uczucie to najczęściej towarzyszy osobom w średnim wieku wieczorem, po długim dniu pracy, zwłaszcza w pozycji stojącej. Przypadłość ta ma podłoże genetyczne, choruje na nią około 8-12 proc....

Żylaki

Żylaki kończyn

Żylaki kończyn

Żylaki kończyn dolnych to rozszerzenia żył powstające w wyniku zwiększenia ciśnienia żylnego. Dolegliwości dotyczą aż 30-50% osób, które pracują (...) w pozycji stojącej lub mają nadwagę. Ponadto mogą być rezultatem dźwigania ciężarów...

Żylaki

Domowe sposoby na pajączki na nogach

Domowe sposoby na pajączki na nogach

Co to są pajączki? Pajączki na nogach to popękane naczynka - czerwone pręgi, które są widoczne na powierzchni skóry łydek. Jako przyczynę ich powstania podaje się: chodzenie w butach na wysokich obcasach, noszenie obcisłych ubrań i siedzący tryb pracy....

Żylaki

Pierwsze objawy problemów z żyłami

Pierwsze objawy problemów z żyłami

na naszych nogach pojawią się nieestetyczne żylaki. Ich powstawanie jest bardzo proste - zalegająca w naczyniach krwionośnych krew powoduje (...) rozszerzanie ich naczyń i tworzenie się nieestetycznych zmian. Z czasem nieleczone żylaki...

Żylaki

Przewlekła niewydolność żylna

Przewlekła niewydolność żylna to powikłanie niektórych chorób żył, jak zakrzepica żylna, żylaki kończyn. Może być wynikiem wrodzonego defektu (...) , które może być wynikiem wstecznego przepływu krwi w żyłach bądź miejscowego zwężenia...

Żylaki

Żylaki kończyn dolnych

Żylaki to potoczna nazwa choroby, jaką jest przewlekła niewydolność żylna. Jest to jedna z częstszych chorób układu krwionośnego. Objawia (...) się widocznymi przez powłoki skórne wypukłościami, zgrubieniami i przebarwieniami żył. Żylaki...