Astma oskrzelowa

Astma oskrzelowa (dychawica oskrzelowa) to choroba, która charakteryzuje się napadami duszności wydechowej, powstającymi wskutek skurczu mięśniówki oskrzeli i obrzęku śluzówki. Podczas napadów występują typowe objawy, takie jak głośne świsty i charakterystyczne furczenie oraz wykrztuszanie lepkiej wydzieliny. Przyczyna dychawicy oskrzelowej leży w nadmiernej reaktywności oskrzeli na bodźce. Patogeneza astmy jest różnorodna, w zależności od mechanizmów, które odgrywają rolę pierwszoplanową.

Przyczyny astmy oskrzelowej

Badanie spirometryczne

Badanie spirometryczne pomocne jest w zdiagnozowaniu m.in. astmy,... »

Osoby cierpiące na astmę oskrzelową często cierpią na inne choroby uczuleniowe, takie jak:

• katar sienny,
• pokrzywka,
• infekcja oskrzelowa,
• obrzęk Qunickego.

Najczęstszą przyczyną astmy oskrzelowej są uczulenia. Zachorowanie na astmę może nastąpić m.in. pod wpływem uczulenia na zapachy, potrawy czy owoce. Do czynników alergennych, które wywołują napady dychawicy oskrzelowej, zaliczane jest także białko bakterii. Według teorii blokady beta-adrenergicznej dotyczącej patogenezy dychawicy oskrzelowej, u osób cierpiących na tę chorobę dochodzi do zablokowania wrażliwości receptorów beta-adrenergicznych zarówno pod wpływem czynników genetycznych, jak i nabytych.


Rodzaje astmy oskrzelowej

Napady duszności wydechowej z okresami przerwy to charakterystyczne objawy astmy oskrzelowej. Wdechy chorego przypominają świszczące dźwięki. Atak dychawicy rozpoczyna się uczuciem ucisku i rozpierania w klatce piersiowej, które szybko przechodzi w duszność. Podczas badania lekarz również może stwierdzić odgłos opukowy bębenkowy, osłabienie szmeru oddechowego pęcherzykowego, przedłużenie się wydechu oraz świsty, furczenia i gwizdy – słyszane dość często na odległość. Atak dychawicy trwa zazwyczaj od kilkudziesięciu minut do kilku godzin, a nawet ponad dobę.

Astma to choroba przewlekła, której charakterystycznym objawem jest duszność typu wydechowego. Kurcz mięśni gładkich powoduje zwężenie światła oskrzeli i oskrzelików, przez co powietrze ma utrudniony przepływ.

Wyróżnia się następujące rodzaje astmy oskrzelowej:

1. Astma oskrzelowa zewnątrzpochodna – choroba polega na wnikaniu alergenów głównie drogą wyziewową, więc napady astmy wywołane są przez alergeny wziewne. Astmę atopową rozpoznaje się zwykle w dzieciństwie przy dodatkowej obecności alergii w rodzinie.
2. Astma wewnątrzpochodna – w rozwoju tej choroby kluczowe znaczenie przypisuje się zakażeniu bakteryjnemu i wirusowemu oskrzeli. Choroba ujawnia się zazwyczaj po 35. roku życia, ma przebieg uporczywy, a rokowanie jest gorsze niż w astmie zewnątrzpochodnej.
3. Astma indukowana – choroba jest wywołana przez kwas acetylosalicylowy. Nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy i niektóre leki przeciwzapalne, m.in. indometacynę, mefenamidzę, pyralginę, fenoprofenę i ibuprofen powoduje, że w krótkim czasie po ich zażyciu następuje napad astmy, z towarzyszącym łzawieniem i katarem.

Diagnostyka i leczenie astmy oskrzelowej

W celu wykrycia czynnika wyzwalającego przeprowadza się próby ekspozycyjne wziewne z podejrzewanymi alergenami. W rozpoznaniu różnicowym należy wziąć pod uwagę te choroby, podczas których duszność jest objawem dominującym.

Astma powoduje duży dyskomfort życia, często jest przeciwwskazaniem do wykonywania zawodu, ale bardzo rzadko prowadzi do zgonu. Leczenie astmy polega na wykryciu czynników uczulających, a następnie na usunięciu ognisk zakażenia. Rodzaj astmy stanowi o rokowaniach w jej leczeniu. Astma zewnątrzpochodna wykazuje największe szanse na skuteczną terapię i szybkie wyleczenie.

Odczulanie swoiste przeprowadza sie stopniowo, choremu podaje się roztwory alergenu, na które jest uczulony. Najczęściej stosowane alergeny to: pyłki traw i roślin wiatropylnych, kurz domowy i in. Odczulanie jest kilkuletnim procesem, a chory jest pod nadzorem wyspecjalizowanej placówki z powodu ryzyka wystąpienia reakcji anafilaktycznej. Każda osoba poddawana odczulaniu musi mieć indywidualnie dobrane dawkowanie podawanego roztworu alergenu.