Insulina - rodzaje, podawanie, przechowywanie

Suche testy, inaczej paskowe oraz glukometr – to dwa podstawowe badania służące do mierzenia, jak duże jest stężenie glukozy we krwi. Krew bada się przed jedzeniem, przed wstrzyknięciem insuliny lub ok. 2 godziny po posiłku. Jeżeli chory zauważy u siebie ogromne wahania poziomu glukozy, wóczas powinien wykorzystać glukometr przed snem i w nocy (o północy i o 3.30 rano).

Obowiązek stosowania insuliny mają chorzy, którzy cierpią na cukrzycę typu 1. Niektórzy pacjenci z cukrzycą typu 2 także zażywają insulinę - jest to zalecane przez lekarzy, jeśli leki doustne przestają być skuteczne lub kiedy kuracja lekami nie może być przeprowadzona, a czasem decydują o tym przewlekłe powikłania choroby. Kobiety chore na cukrzycę zamieniają leki na insulinę w okresie ciąży i czasie jej planowania. Ta zmiana wymagana jest również u osób z cukrzycą, którze nagle chorują na zapalenie płuc, zawał serca, udar mózgu.

Wyróżnia się następujące typy insuliny:

• Krótko działająca insulina – rodzaje insuliny o krótkim czasie działania należy wstrzykiwać sobie 30 minut lub tuż przed posiłkiem. Taki rodzaj insuliny wykazuje najsilniejsze działanie w czasie 1 do 3 godzin po dostaniu się do organizmu. Działa przez 8 godzin.
• Insulina o pośrednim czasie działania – wymaga porządnego wstrząśnięcia przed podaniem. Działa przez całą dobę. Jest najsilniejsza między 4 a 12 godziną po wstrzyknięciu.
• Insulina o długim czasie działania – jest aktywna ponad 24 godziny.

Obecnie nie trzeba się zastanawiać jak podawać insulinę. Nie ma z tym problemu. Ampułki, peny, pompy insulinowe – wybór dotyczący tego jak podawać insulinę jest duży. Peny to wstrzykiwacze przypominające długopisy. Insulina znajdująca się we wkładach penów wystarcza na kilka wstrzyknięć. Wymieniać trzeba jedynie miniaturowe igiełki, ponieważ są jednorazowego użytku. Ukłucie taką miniigieką jest prawie nieodczuwalne.

Peny wbija się w brzuch, udo lub ramię. Ważne jest by nie wbijać ich w mięsień. Rodzaj penu zależy od rodzaju używanego preparatu. Pacjenci otrzymują go bezpłatnie w aptece lub gabinecie lekarskim.

Pompy insulinowe osobiste to automatyczne dozowniki insuliny. Powinno się mieć je zawsze przy sobie. Można je nosić za paskiem lub w kieszeni. Są przytwierdzone na stałe do ciała osoby chorej za pomocą drenu wkłutego w brzuch. Pompy insulinowe programuje się tak, by insulina była wstrzykiwana w odpowiednich dawkach. Należy uważać by dren łączący pompy insulinowe z ciałem nie zatkał się lub odłączył.

Pompy insulinowe zalecane są osobą cierpiącym na tzw. chwiejną cukrzycę (charakteryzuje się dużymi wahaniami glukozy we krwi, co trudno wyrównać lekami).

Wielu pacjentów zastanawia się jak przechowywać insulinę. Insulina wymaga specjalnych warunków. Należy trzymać ją w lodówce, w temperaturze 2-8 stopni. Nie mozna jej narażać na światło słoneczne. Otwarta fiolka może stać do 6 tygodni, a peny do miesiąca. Insulina nie może być zamrażana. Przed użyciem należy zwtrócić uwagę na jej barwę i konsystencję. Jeżeli uległy zmianie, insulinę trzeba wyrzucić.

Źródła

1. Buczko W. (red.), Mutschler Farmakologia i toksykologia, MedPharm, Wrocław 2010, ISBN 978-83-60466-81-0
2. Tatoń J. Intensywne leczenie cukrzycy typu 1 - rekomendacje dla lekarzy praktyków, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004, ISBN 83-200-2920-1
3. Koblik T. Insulinoterapia w cukrzycy typu 2, Via Medica, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-7555-214-0
4. Howorka K. Funkcjonalna insulinoterapia, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 1997, ISBN 83-86019-26-3