Korekcja rozszczepu podniebienia

Weryfikacja merytoryczna:

Lek. Tomasz Makos - lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu gastroenterologii i onkologii klinicznej.

Rozszczep podniebienia i wargi zostaje rozpoznany podczas pierwszych badań noworodka. W innych przypadkach podejrzenia występowania wady sprawiają trudność przy karmieniu (krztuszenie się i zachłystywanie niemowlęcia), rzadziej zaś utrudnienie oddychania. U większości dzieci z rozszczepem podniebienia utrudnione lub niemożliwe jest karmienie ich piersią. W czasie wykonywania badań ultrasonograficznych w czasie ciąży także istnieje możliwość stwierdzenia rozszczepu, co umożliwia zaplanowanie postępowania terapeutycznego od pierwszych chwil życia dziecka, a także właściwe przygotowanie rodziców.

Wieloczynnikowe podłoże powstawania wad podniebienia

Przyczyny rozszczepu podniebienia

• czynniki środowiskowe;

• czynniki teratogenne, które zadziałały w czasie ciąży, np. promieniowanie rentgenowskie, promieniowanie jonizujące;
• niedożywienie podczas ciąży;
• alkoholizm matki;
• predyspozycje genetyczne.

Przyczyny rozszczepu wargi

• czynniki genetyczne;
• zaburzenia równowagi hormonalnej;
• przyjmowanie pewnych leków podczas ciąży.
Skorygowanie tych wad wymaga współpracy zespołu, w skład którego wchodzi chirurg plastyczny, chirurg twarzowo-szczękowy, laryngolog, stomatolog, ortodonta i chirurg jamy ustnej.

Korekcja rozszczepu podniebienia

Naczelną zasadą postępowania leczniczego w przypadku wad rozszczepowych jest dążność do anatomicznej rekonstrukcji tkanek miękkich w miejscu rozszczepu z możliwie niewielkim uszkodzeniem punktów wzrostowych szkieletu szczęki. Rozszczep podniebienia wymaga korekcji chirurgicznej. Niezbędna jest współpraca kilku specjalistów. Pierwszym etapem postępowania logopedycznego jest instruktaż matki. Należy ją pouczyć, w jaki sposób ma ona codzienne masować dziecku podniebienie. Po czym następuje ćwiczenie aparatu artykulacyjnego, zmierzające do wypracowania właściwego toru oddechowego.

Chirurgiczne zamkniecie rozszczepu wargi

Chirurgiczne zamknięcie rozszczepu wargi jest prostsze, niż operacja podniebienia. Zabieg ten jest wykonywany w wieku trzech do czterech miesięcy po urodzeniu, a z czasem blizna zazwyczaj blednie. W przypadku rozszczepu podniebienia zabieg odkłada się do wieku dwóch lat życia, gdy szczęka górna osiąga prawidłowy wzrost. W niektórych przypadkach zabieg nie jest możliwy lub może nie doprowadzić do całkowitego zamknięcia otworu. W takich przypadkach, wykonywane jest urządzenie przypominające protezę zębową, nazywaną obturatorem, przeznaczone do zamknięcia otworu w celu umożliwienia normalnego odżywiania się. Czasami konieczne jest wprowadzenie zabiegów operacyjnych w dłuższym czasie. Chirurg plastyczny wykonuje korekcję chirurgiczną twarzy, podczas, gdy lekarz stomatolog, chirurg jamy ustnej, laryngolog lub ortodonta wykonują urządzenia umożliwiające korekcję ewentualnych wad.
Pomimo iż rozszczep warg i podniebienia jest trudnym do zaakceptowania schorzeniem, właściwie podjęta ścieżka terapeutyczna zespołu lekarzy, współpraca rodziców lub opiekunów, a w późniejszym czasie pacjentów są kluczem do sukcesu, czyli do osiągnięcia bardzo dobrego efektu kosmetycznego.