Ocena stopnia czystości pochwy

Rozmaz mikrobiologiczny z pochwy to badanie znane także jako ocena czystości pochwy. Umożliwia ono ocenę rodzaju flory mikrobiologicznej w pochwie. Ocena biocenozy pochwy pozwala określić, czy ma miejsce infekcja i jaki jest jej rodzaj. Często wykonuje się je w ramach kontroli leczenia przeciwzapalnego. Określenie czystości pochwy można wykonać bez zlecenia lekarza, gdy pojawiają się upławy, świąd pochwy i sromu, stan zapalny dróg moczowych.

Rodzaje stopni czystości pochwy

Ze względu na przyjmowane różne kryteria w ocenie stopnia czystości pochwy możemy wyróżnić:
1. stopnie czystości pochwy wg Kuczyńskiego – biorą pod uwagę stan fizjologiczny, stan zapalny pochwy, a także proporcję między występującymi grupami bakterii, wyznacznikiem jest występowanie bakterii Lactobacillus lub jej brak;
2. skala wg Papanicolau – ocenia stan morfologiczny komórek;
 3. kryteria Amsela – polegają na zdiagnozowaniu przynajmniej trzech z czterech objawów bakteryjnej waginozy (BV); 
4. skala Nugenta - polega na określeniu proporcjonalnego udziału konkretnych bakterii w próbce i jej ocenie liczbowej, tzn. przypisanie w konkretnej skali punktowej od 0 do 10 punktów, wynik prawidłowy określany jest wartością do 4 punktów, 4 - 6 to stan pośredni, natomiast powyżej 6 punktów wskazuje na waginozę.

Przygotowania oraz przebieg badania czystości pochwy

Wymaz z pochwy nie wymaga uprzedniego wykonania żadnych badań. Na kilka dni przed badaniem nie wolno zażywać leków dopochwowo lub płukać pochwy. Jeśli kobieta ma miesiączkę, badanie czystości pochwy nie  jest wykonywane. Do badania, jakim jest rozmaz mikrobiologiczny pochwy, konieczna jest wydzielina z pochwy. Bada się ją pod mikroskopem i określa, jakie występują w niej mikroorganizmy. Następnie ocenia się na sześciostopniowej skali florę mikrobiologiczną pochwy.
Badanie trwa kilkanaście sekund. Przed jego rozpoczęciem należy poinformować wykonującego badanie o leczeniu miejscowym pochwy. Kobieta zdejmuje odzież z dolnej części ciała i zajmuje miejsce na fotelu ginekologicznym. Wykonujący badanie pobiera wydzielinę z pochwy. W niektórych przypadkach zakłada się wziernik dopochwowy, aby szyjka macicy stała się widoczna. Wydzielina z pochwy jest pobierana z kilku miejsc, następnie przygotowywany jest rozmaz mikrobiologiczny, który jest badany pod mikroskopem. Próbki barwione są metodą Grama, po czym otrzymany obraz kwalifikuje się do odpowiedniego stopnia czystości pochwy. Wynik badania czystości pochwy ma formę opisu, w którym podany jest numer określający stopień czystości pochwy. Nie ma szczególnych zaleceń dotyczących zachowania pacjentki po badaniu. Brak też powikłań.
Kobieta, która podejrzewa u siebie infekcję pochwy lub chce sprawdzić stan flory mikrobiologicznej pochwy powinna bez obaw zdecydować się na wykonanie rozmazu mikrobiologicznego z pochwy. Badanie można wykonywać wielokrotnie u kobiet w różnym wieku, nawet u ciężarnych. Jeśli badanie wykaże obecność infekcji pochwy, warto zdecydować się na natychmiastowe leczenie, aby stan zapalny nie przekształcił się w poważniejszą chorobę.