Rak prostaty

Rak prostaty jest jednym z najczęściej występujących nowotworów u mężczyzn. Pierwsze objawy nowotworu prostaty mogą być jeszcze łagodne i niezbyt dokuczliwe. Mężczyźni niechętnie się do nich przyznają. Wolą je lekceważyć, a wizytę u specjalisty odkładają na ostatnią chwilę, gdy często jest już za późno na leczenie. Trzeba pamiętać, że rak prostaty rozwija się powoli. Guzek gruczołu krokowego może być wyczuwalny dopiero po dziesięciu latach od pojawienia się niepokojących objawów.

Spis treści:
  1. 1. Co to jest prostata?
  2. 2. Czynniki ryzyka i diagnostyka raka prostaty
  3. 3. Leczenie raka prostaty

1. Co to jest prostata?

Przyczyny wysokiej umieralności na raka prostaty w Polsce Odtwórz wideo
Przyczyny wysokiej umieralności na raka prostaty w Polsce Rak gruczołu krokowego jest poważnym zagrożeniem życia dla każdego...

Prostatą albo sterczem nazywa się gruczoł krokowy. Należy on do męskiego układu płciowego. Mięśnie otaczające prostatę kurczą się podczas wytrysku. W wydzielinie tego gruczołu zawieszone są plemniki. Prostata znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie pęcherza moczowego. Otacza bliższy odcinek cewki moczowej, dlatego większość objawów towarzyszących schorzeniom tego narządu, w tym raka prostaty, związanych jest z problemami z oddawaniem moczu.

Wyróżnia się trzy rodzaje chorób prostaty:

Rak prostaty to obok raka płuc jeden z najczęściej występujących nowotworów złośliwych u mężczyzn. W Polsce w 2005 roku raka prostaty rozpoznano u ponad 7000 mężczyzn, z czego prawie 3600 chorych zmarło. Rak prostaty dotyka nie tylko mężczyzn powyżej 50. roku życia, choć u nich ryzyko wystąpienia nowotworu jest zdecydowanie wyższe. Jego pierwsze objawy mogą wystąpić znacznie wcześniej, kiedy mężczyzna nie zdaje sobie sprawy, że w jego organizmie rozpoczął się rozwój nowotworu. Najczęstsze objawy raka prostaty to: potrzeba częstego oddawania moczu, krew w moczu, trudności z wypróżnieniem, ból i pieczenie w trakcie wypróżnienia, ból pleców w okolicy miednicy i na poziomie kręgów piersiowych, spadek masy ciała, zaburzenia erekcji, krew w spermie.

W przypadku zauważenia któregokolwiek z objawów raka prostaty, należy natychmiast udać się do urologa. Leczenie tego nowotworu przynosi efekty tylko przy wczesnym rozpoznaniu choroby.

Na szczęście w ostatnim czasie nastąpił wzrost rozpoznań raka prostaty. Wynika to z:

  • poprawy metod rozpoznawania tego nowotworu, a zwłaszcza udoskonalenia biopsji stercza;
  • wzrostu świadomości zdrowotnej społeczeństwa i liczby mężczyzn zgłaszających się do specjalisty w przypadku problemów z drogami moczowymi lub w celu przeprowadzenia badania kontrolnego;
  • upowszechnienia oznaczania stężenia swoistego antygenu sterczowego (PSA) we krwi.

2. Czynniki ryzyka i diagnostyka raka prostaty

Do najważniejszych czynników ryzyka zachorowania na raka prostaty należą wiek oraz dziedziczność. Im mężczyzna starszy, tym większe prawdopodobieństwo wystąpienia nowotworu stercza. Jeśli chodzi o dziedziczność tego nowotworu, to najbardziej narażeni na raka prostaty są ci mężczyźni, w których rodzinach wystąpił on u krewnych pierwszego stopnia (np. brata bądź ojca). Częściej chorują na niego panowie rasy czarnej. Wśród czynników ryzyka przerostu prostaty wymienia się także promieniowanie rentgenowskie, palenie tytoniu, picie alkoholu, zażywanie narkotyków. Nowotwór może być spowodowany przez niektóre barwniki i konserwanty zawarte w pokarmie. Problemowi z prostatą sprzyja dieta bogata w tłuszcze roślinne, a uboga w warzywa i owoce.

Rak prostaty rozwija się powoli. Od momentu pojawienia się pierwszych zmian nowotworowych w pojedynczych komórkach do ukształtowania się guzka o objętości 1 ml może minąć nawet 10 lat. Początkowo rak prostaty może obejmować tylko sam gruczoł. Jednak w miarę rozwoju nowotwór może tworzyć nacieki na tkankach otaczających prostatę i tworzyć przerzuty w węzłach chłonnych, a nawet w kościach. 

W rozpoznawaniu raka prostaty pomaga:

  • oznaczanie stężenia swoistego antygenu sterczowego (PSA) w surowicy – PSA jest produkowany niemal wyłącznie przez komórki prostaty, jednak jego podwyższone stężenie nie zawsze musi oznaczać raka prostaty. Do wzrostu stężenia PSA może dojść nie tylko w następstwie nowotworu, ale również w wyniku zapalenia stercza, łagodnego przerostu prostaty, urazu mechanicznego gruczołu, związanego np. z wykonaniem ultrasonografii przezodbytniczej.
  • biopsja – raka prostaty rozpoznaje się na podstawie badania pod mikroskopem wycinków tkanki pobranej z gruczołu krokowego. Biopsja gruczołu krokowego pozwala nie tylko wykryć raka, ale też ocenić stopień jego rozległości i złośliwości.
  • badanie per rectum – badanie palcem przez odbytnicę pozwala wykryć nieprawidłowości prostaty. Jednak potwierdzenie istnienia raka uzyskuje się dopiero po wykonaniu biopsji.
  • ultrasonografia przezodbytnicza.

3. Leczenie raka prostaty

Jeśli rak prostaty obejmuje tylko gruczoł krokowy i nie ma nacieków na inne narządy i tkanki, wówczas można poddać chorego leczeniu radykalnemu, tzn. całkowicie likwidującemu nowotwór. Metody leczenia radykalnego raka prostaty to:

  • leczenie chirurgiczne – całkowite wycięcie prostaty z pęcherzykami nasiennymi i węzłami chłonnymi miednicy;
  • radykalne napromieniowanie stercza;
  • radioterapia, polegająca na wprowadzeniu do stercza radioizotopu niwelującego nowotwór.

Gdy stopień zaawansowania nowotworu jest duży, skutkuje naciekami i przerzutami, nie można go wyleczyć radykalnie. Wykorzystuje się wówczas leczenie hormonalne. Przerzutom raka prostaty do kości zapobiega przede wszystkim wczesna diagnoza i wczesne podjęcie leczenia. Terapia hormonalna, która jest zastosowana u mężczyzn z udokumentowanym nowotworem po leczeniu wczesnego stadium tej choroby, może opóźnić lub zapobiec rozwojowi przerzutów. Obecnie ciągle poszukuje się metod, które będą zapobiegały przerzutom raka prostaty. Podaje się leki, które mają zmniejszyć oddziaływanie męskich hormonów – androgenów – na prostatę, które to hormony stymulują rozwój nowotworu. Inne sposoby leczenia to chirurgiczne usunięcie jąder lub podanie leków hamujących wytwarzanie testosteronu przez jądra.

Aby zapobiegać chorobie, mężczyźni powinni zadbać o zdrowy styl życia, czyli o zdrową i lekkostrawną dietę oraz wysoką aktywność fizyczną. Poza tym zalecane są badania kontrolne, które mogą wykryć nowotwór w początkowej fazie, kiedy to można z nim skutecznie walczyć. Dlatego kiedy pojawią się niepokojące objawy, pacjent powinien jak najszybciej udać się do lekarza.

Bibliografia

  • Fryczkowski M. Podstawy urologii. Podręcznik dla studentów medycyny i lekarzy pierwszego kontaktu, Śląska Akademia Medyczna, Katowice 2000, ISBN 83-87114-55-3
  • Jeziorski A., Szawłowski A., Towpik E., Chirurgia onkologiczna - tom 1-4, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3719-7
  • Kleinman I., Lipshultz L., Podstawy urologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2188-X
Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
1

Pytania do specjalistów

Czy rak prostaty jest zaraźliwy?

Witam! Mój partner ma problemy z prostatą, na tym etapie badań wiem, że jest to poważny przerost prostaty, jednak nie ma potwiedzenia jeszcze czy jest to nowotwór. Ostatnio zetknęłam sie z taką informacją: "Najnowsze badania sugerują, że najbardziej...

pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

pokaż 5 następnych

Artykuły Rak prostaty

Rak prostaty Lek przeciwgrzybiczy w leczeniu raka prostaty

Jak wskazują najnowsze wyniki badań, itrakonazol – doustny lek przeciwgrzybiczy, stosowany głównie w leczeniu grzybicy paznokci, hamuje rozwój raka prostaty i odwleka konieczność chemioterapii u pacjentów z zaawansowanym...

Rak prostaty Jak pokonać raka prostaty?

(...) fizyczna pomoże uchronić się przed chorobą. Rak prostaty rzadziej występuje u mężczyzn, którzy regularnie uprawiają sporty ... możliwości całkowitego wyleczenia. Rak prostaty zaliczany jest do nowotworów pierwotnych. Oznacza to, że nie rozwiną się ... ój nowotworu. Jednocześnie powoduje zmniejszenie popędu seksualnego oraz problemy z osiągnięciem erekcji.(rak prostaty w młodym wieku ... po to by obniżyć dolegliwości urologiczne i przywrócić drożność pęcherza. Operacja jest stosowana w przypadku, gdy...

Rak prostaty Lek zapobiegający przerzutom raka prostaty do kości

Nowy lek na raka prostaty okazał się skuteczny w walce z tym nowotworem, szczególnie w przypadku przerzutów raka do kości. Potwierdzające to wyniki badań zaprezentowano podczas spotkania Amerykańskiego Towarzystwa Onkologii...

Rak prostaty Nowy lek przedłużający życie pacjentów z rakiem prostaty

Nowy lek, niedawno zatwierdzony przez FDA (Food and Drug Administration) sprawdza się u chorych z najbardziej zaawansowanym stadium raka prostaty, którym daje dodatkowe 4 miesiące życia. Badania nad nowym lekiem na raka prostaty W III fazie badań...

Rak prostaty Nowy rodzaj leku na raka prostaty

Nowy lek na raka może pomóc połowie mężczyzn cierpiących na raka prostaty, u których występuje anomalia genetyczna. Nowotwór prostaty Według szacunków American Cancer Society w tym roku raka prostaty zdiagnozuje się u 217 730...

Rak prostaty Nowy lek na raka prostaty

20 marca decyzją Komisji Europejskiej dopuszczono do obrotu nowy lek, który ma przedłużać życie chorych cierpiących na zaawansowanego raka gruczołu krokowego. Rak prostaty Każdego roku w Unii Europejskiej na raka prostaty zapada około 300 000 mężczyzn. W Polsce wśród mężczyzn ten typ raka jest drugą przyczyną zgonów na choroby nowotworowe. W 2008 roku w naszym kraju zanotowano 8268 nowych przypadków raka stercza oraz aż 3892 zgony, których przyczyną był ten nowotwór.

Rak prostaty Statyny w radioterapii raka prostaty

Najnowsze wyniki badań wskazują, iż mężczyźni cierpiący na raka prostaty, którzy podczas radioterapii stosowali statyny, powszechnie stosowane w celu obniżania poziomu cholesterolu mieli mniejsze szanse na nawroty raka niż pacjenci, którzy...

Rak prostaty Sojowy lek na raka prostaty

Na 9. Dorocznej Konferencji Amerykańskiego Stowarzyszenia Badań nad Rakiem naukowcy przedstawili wyniki testów leku z soi, który może hamować przerzuty raka prostaty. Działanie genisteiny W składzie eksperymentalnego leku znajduje się...

Rak prostaty Rak stercza

Rak prostaty to inaczej rak gruczołu krokowego. Jego częstość występowania wśród mężczyzn rośnie z wiekiem. Objawy tego rodzaju raka przypominają objawy łagodnego przerostu prostaty. Często jednak ta choroba nowotworowa ma formę utajoną ... w organizmie. Objawy raka stercza Rak prostaty może nie mieć żadnych objawów przez lata, może być bezobjawowy także do momentu ... tomografia komputerowa), limfadenectomia zaotrzewna i spektroskopia NMR. Leczenie raka stercza Rak prostaty wymaga usunięcia...

Rak prostaty Rak prostaty a witamina E

Rak prostaty jest jednym z najczęściej wykrywanych nowotworów u mężczyzn. Tak jak w przypadku wszystkich nowotworów, trudno jest go całkowicie wyleczyć, a w wielu przypadkach może on doprowadzić nawet do śmierci. Dlatego nowe badania ... wyłącznie tę witaminę mają jej zwykle około 100. Witamina E kontra rak prostaty Niezależnie od tego, czy badani przyjmowali ... zawierające witaminę E także nie są idealne. Mimo, że rak prostaty w większości ich ominął, 66 mężczyzn...

pokaż 10 następnych