Skutki palenia papierosów

Jeden palacz na czterech skraca swoje życie o 20 lat i umiera przed 65 rokiem życia. Pomimo tych niepokojących wyników, osoby palące często bagatelizują niebezpieczeństwa, jakie niesie ze sobą uzależnienie od nikotyny. Mimo wielu przestróg i kampanii antynikotynowych, wielu ludziom trudno wyrwać się z sideł nałogu. Palą papierosy, gdyż uzależnili się fizycznie i psychicznie od dawek nikotyny. Jakie zagrożenia niesie ze sobą długotrwałe nałogowe palenie papierosów? Abstrahując od faktu, że traci się mnóstwo pieniędzy na paczki papierosów, szybciej starzeje się skóra, ma się nieświeży oddech i nieładny zapach ubrań, pojawia się szereg komplikacji zdrowotnych, np. ryzyko zachorowania na raka płuc, chorobę niedokrwienną serca, nadciśnienie tętnicze, udar mózgu czy miażdżycę. Jakie są skutki palenia papierosów?

Spis treści:
  1. 1. Wpływ palenia papierosów na zdrowie
  2. 2. Skutki biernego palenia

1. Wpływ palenia papierosów na zdrowie

Papieros to nie tylko nikotyna. W dymie papierosowym i samym papierosie znajduje się mnóstwo trujących związków chemicznych, w tym substancji rakotwórczych. Papierosy zawierają między innymi substancje smoliste, tlenek węgla, amoniak, cyjanowodór, chlorek winylu, aceton, kadm czy fenol. Nałogowe palenie papierosów przyczynia się do rozwoju różnych chorób. Trzy podstawowe grupy zaburzeń związanych z nikotynizmem, to: choroby nowotworowe, niewydolność płuc i choroba wieńcowa serca. Lista schorzeń spowodowanych paleniem tytoniu jest jednak znacznie dłuższa. Co grozi nałogowemu palaczowi? Wśród problemów zdrowotnych, powiązanych z nałogiem nikotynowym, wymieniane są:

  • nowotwory, np. rak płuc, rak przełyku i krtani, rak wargi, rak języka, rak jamy ustnej, rak trzustki, rak nerki. Nikotyna i inne substancje zawarte w dymie papierosowym niszczą równowagę w błonie śluzowej żołądka i znacząco zwiększają ryzyko przewlekłego owrzodzenia. Według różnych badań ryzyko raka żołądka wzrasta od 50 do 100%. Większy wzrost został odnotowany u kobiet palących papierosy, jest on również uzależniony od długości i intensywności palenia. Dopiero 10 lat od rzucenia palenia odnotowuje się znaczące zmniejszenie zagrożenia nowotworem. Palenie tytoniu może powodować raka pęcherza moczowego, jest odpowiedzialne za połowę nowotworów pęcherza u mężczyzn i - jedną trzecią u kobiet. Ryzyko zachorowania na ten typ nowotworu jest dwa do trzech razy większe u osób palących tytoń.
  • choroby serca i naczyń krwionośnych, np. nadciśnienie tętnicze, zaburzenia pracy serca, choroba wieńcowa, miażdżyca, tętniak aorty, zawał serca, udar mózgu;
  • choroby układu oddechowego, np. astma, gruźlica, grypa, przewlekłe zapalenie oskrzeli;
  • choroby układu pokarmowego, np. wrzody żołądka i dwunastnicy, przepuklina jelitowa. Dym papierosowy może powodować powstawanie guzów jelita grubego. Ryzyko jest proporcjonalne do liczby wypalanych papierosów i lat palenia. Według badań osoby palące więcej niż 20 papierosów dziennie są trzykrotnie bardziej narażone na nowotwory jelita grubego i pięciokrotnie bardziej na nowotwory odbytnicy. Osteoporoza i menopauza zaburzając gospodarkę hormonalną kobiet, palenie tytoniu może przyspieszyć pojawienie się menopauzy nawet o 5 lat. Palenie papierosów zmniejsza również gęstość kości, co jest charakterystyczne dla osteoporozy, i może powodować groźne w skutkach złamania kości biodrowych.
  • choroby zębów, np. paradontoza, zapalenie dziąseł, próchnica, nieprzyjemny zapach z ust;
  • choroby oczu - dym papierosowy jest częstą przyczyną podrażnień oczu, zapalenia spojówek, problemów z nadmiernym łzawieniem itd. Inne skutki palenia to również pojawianie się katarakty i zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem. U osób palących ponad 20 lat istnieje wysokie ryzyko zachorowania na zwyrodnienie plamki żółtej. Jest to choroba, która dotyka osoby po 50. roku życia, pozbawiając je widzenia centralnego. Uniemożliwia to czytanie, prowadzenie samochodu czy oglądanie telewizji.
  • choroby układu oddechowego - w zależności od ilości wypalanych papierosów palacze są od dwóch do sześciu razy bardziej narażeni na zachorowanie na różnego rodzaju nowotwory jamy ustnej. Najczęściej występują nowotwory języka, dziąseł i podniebienia. Inne skutki palenia to żółknięcie zębów, zmiana głosu (dym atakuje struny głosowe), choroby dziąseł. Palenie bierne może również zwiększyć ryzyko próchnicy u dzieci, co jest spowodowane wzrostem ilości bakterii.
  • choroby układy hormonalnego - palenie papierosów zaburza funkcjonowanie tarczycy. U palaczy częściej występuje nadczynność tarczycy i związana z nią choroba Gravesa-Basedowa, jak również niedoczynność. Nawet jeśli nie ma widocznych objawów, to palenie papierosów często negatywnie wpływa na tarczycę. Według Światowej Organizacji Zdrowia 30% nowotworów trzustki jest spowodowane paleniem papierosów. Czynniki rakotwórcze zawarte w dymie tytoniowym dostają się do trzustki przez krew lub żółć wydzielaną przez wątrobę. Rak trzustki należy do nowotworów o najwyższym odsetku śmiertelności. Mniej niż 5% chorych żyje dłużej niż 5 lat po wykryciu choroby.
  • choroby okresu okołoporodowego- palenie w czasie ciąży powoduje liczne zagrożenia. Gwałtownie wzrasta ryzyko ciąży pozamacicznej, poronienia oraz przedwczesnym porodów. Należy pamiętać, że wcześniactwo jest główną przyczyną śmiertelności niemowląt, problemów neurologicznych i rozwojowych. Kobiety palące czynnie lub biernie podczas ciąży częściej niż inne kobiety rodzą dzieci z obniżoną odpornością, które ważą średnio o 150 gramów mniej niż inne noworodki. Skutkami palenia w ciąży są także częstsze zachorowania dzieci na astmę.
  • choroby układu rozrodczego- palenie tytoniu zwiększa ryzyko nowotworów szyjki macicy i jajników. Rak jajników jest najbardziej śmiertelnym nowotworem ginekologicznym. Palenie papierosów zwiększa ryzyko impotencji seksualnej. Wpływając negatywnie na układ krążenia, nerwowy i hormonalny, nikotyna dwukrotnie zwiększa ryzyko problemów z erekcją. Im palenie tytoniu jest bardziej długotrwale i intensywne, tym bardziej wpływa na zdrowie seksualne palacza. Dym tytoniowy negatywnie wpływa również na jakość spermy, obniżając ilość i jakość zawartych w niej plemników. Rzucenie palenia z reguły wiąże się z poprawą zdrowia seksualnego.
  • choroby skóry- podobnie jak promienie UV, palenie papierosów przyspiesza proces starzenia się skóry, szczególnie skóry twarzy. Dym papierosowy aktywuje gen MMP-1, który jest odpowiedzialny za zmiany skórne: utratę elastyczności, zmarszczki, widoczne pory, niezdrowo wyglądającą cerę.

Oczywiście, powyższa lista chorób nie jest kompletna. Wraz z paleniem papierosów wzrasta ryzyko zachorowania na cukrzycę, osteoporozę, spada odporność, wzrasta podatność na zachorowania na różnego rodzaju infekcje i zakażenia. Szacuje się, że osoby palące mają 20 razy większe szanse zachorować na raka jamy ustnej, gardła, przełyku lub krtani niż abstynenci nikotynowi. W USA nikotynizm jest przyczyną raka płuc w prawie 85% przypadków. A jak nikotyna wpływa na serce? Nikotyna przyłącza się do receptorów nikotynowych, podwyższając w ten sposób ciśnienie krwi, przyspieszając akcję serca i zwiększając zużycie tlenu przez mięsień sercowy, co może skutkować zawałem serca. Dym papierosowy uszkadza również ściany naczyń krwionośnych, przyspiesza rozwój miażdżycy i wywołuje metaplazję nabłonka w oskrzelach. Nabłonek rzęskowy w oskrzelach pod wpływem dymu tytoniowego zamienia się z nabłonek płaski i nie może oczyszczać płuc z zanieczyszczeń. W ten sposób dochodzi do obturacyjnej choroby płuc.

U kobiet, które zaczynają palić przed 18. rokiem życia i wypalają dziennie 20 papierosów, wzrasta ryzyko bezpłodności. Palące kobiety w ciąży muszą liczyć się z powikłaniami, np. w postaci zespołu nagłej śmierci noworodka, urodzeniem dziecka o niskiej masie urodzeniowej, niedotlenieniem płodu albo poronieniem. Palenie tytoniu wpływa niekorzystnie na układ ruchu i proces kształtowania się kości. Palacze częściej chorują na reumatyzm i osteoporozę oraz degeneracyjne urazy kręgosłupa. Nikotyna sprzyja większej produkcji kwasu żołądkowego, a co za tym idzie – chorobie wrzodowej żołądka. Nikotyna destabilizuje również pracę układu hormonalnego, np. tarczycy. Skutki nikotynizmu można mnożyć i mnożyć, np. impotencja, katarakta, zwyrodnienie plamki żółtej, zapalenie płuc czy astma oskrzelowa.

2. Skutki biernego palenia

Nie tylko aktywne palenie jest niebezpieczne. Specjaliści alarmują, że narażenie na kontakt z dymem papierosowym może być równie zagrażające. Biernie wdychany dym tytoniowy zawiera 35 razy więcej dwutlenku węgla i 4 razy więcej nikotyny niż dym trafiający do płuc aktywnych palaczy. Na co narażają własne dzieci rodzice palący papierosy? Nie tylko kształtują u młodych nawyk palenia, ale także zwiększają prawdopodobieństwo zachorowania przez dzieci na raka płuc, chorobę niedokrwienną serca czy przewlekłe zapalenie ucha środkowego. Dym papierosowy zawiera wiele alergenów, stąd np. podrażnienie błony śluzowej nosa, pieczenie i łzawienie oczu, kaszel, astma, uczulenia czy nawracające infekcje układu oddechowego. Jakie inne konsekwencje niesie nikotynizm dla samych palaczy? Przyspiesza starzenie się skóry. Skóra staje się szara, nieelastyczna, pojawiają się zmarszczki, trądzik, łuszczyca, tzw. „tytoniowa twarz”.

Nikotynizm opóźnia gojenie się ran. Skutkuje przebarwieniami na zębach, żółtymi paznokciami, nieświeżym oddechem. Zwiększa się ryzyko agregacji płytek krwi, obkurczają się naczynia tętnicze. Papierosy zmieniają metabolizm niektórych leków. Bez względu na rodzaj tytoniu – papieros, fajka, cygaro – palenie niesie ze sobą ogromne niebezpieczeństwo. Nikotyna powoli niszczy człowieka. To jedna z najbardziej popularnych trucizn w XXI wieku. Szkoda, że osoby sięgające po raz pierwszy po papierosa odraczają w czasie perspektywę możliwości zachorowania na chorobę odtytoniową. Wpadają w sidła nałogu, z którego później trudno się wyrwać. Może świadomość, ile mogliby zaoszczędzić na papierosach, nie paląc, stanie się jakimś motywem do walki z nałogiem nikotynowym?

Bibliografia

  • Cungi Ch., Stawić czoło uzależnieniom. Alkohol, nikotyna, narkotyki, hazard, „Pax”, Warszawa 2007, ISBN 978-83-211-1760-7.
  • Słowik-Gabryelska A., Patologie społeczne – alkoholizm, narkomania, nikotynizm, Wyd. Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2006, ISBN 83-7241-490-4.
Porozmawiaj o tym na Forum Psychologia »
Lubię to!
0
Komentarze

Pytania do specjalistów

Pogorszenie pamięci po rzuceniu palenia

Witam, mam 37 lat i chcę zadać pytanie, czy rzucenie palenia mogło pogorszyć pamięć? Nie palę już cztery lata i mam wrażenie, że od tamtej pory coś stało się z moją pamięcią. Mam kłopoty z zapamiętywaniem bieżących spraw, nie mogę się skupić, często robię...

Odpowiada: Mgr Kamila Krocz Mgr Kamila Krocz
Jakie są skutki palenia marihuany w ciąży?

Cztery dni temu dowiedziałam się, że jestem w 4. tygodniu ciąży. Wszystko byłoby ok, gdyby nie mój nałóg, od 2 lat palę marihuanę regularnie, codziennie. Przez ostatnie 4 tygodnie też paliłam codziennie, bo nie wiedziałam, że jestem w ciąży, teraz wiem...

pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 1 odpowiedź Skutki palenia papierosów w czasie ciąży ~:

Witam moja kobieta ukrywa palenie w czasie ciazy, nie przeszkadza mize pali, ale boje sie o plod, chce zeby podala mi wyniki badan moczu i krwi przy najblizszej okazji ale nie bd miec ich dlugo poniewaz udajemy sie do ginekologa, zerkne na nie i niewiem...

Artykuły Uzależnienie od papierosów

Rzucenie palenia może być proste!
Uzależnienie od papierosów Rzucenie palenia może być proste!

23 listopada 2012 roku w sklepach ukazało się DVD "Rzuć palenie z Allenem Carrem – to naprawdę proste!". Do płyty DVD dołączona jest książeczka z informacjami na temat EASYWAY – nowatorskiej metody zrywania z nałogiem nikotynowym. Allen Carr,...

Uzależnienie od papierosów Nikotyna

Naturalna nikotyna występuje w liściach i korzeniach roślin tytoniowych. Już mała dawka nikotyny pobudza układ nerwowy, a to wzmaga wydzielanie gruczołów i podwyższa ciśnienie krwi. Nikotyna uzależnia tak samo jak alkohol czy narkotyki i działa...

Uzależnienie od papierosów Oczyszczanie organizmu jako sposób na rzucenie palenia

Oczyszczanie organizmu to zdrowa alternatywa dla sztucznych sposobów zwalczenia nałogu. Inne sposoby na rzucenie palenia polegają na wprowadzaniu niewielkiej ilości nikotyny do organizmu. Oczyszczanie organizmu polega na wydaleniu osadzających...

Czy palenie ogłupia?
Uzależnienie od papierosów Czy palenie ogłupia?

Pięć milionów ludzi rocznie umiera z powodu palenia lub jego konsekwencji. Takie szokujące fakty nie powstrzymują jednak młodzieży przed sięganiem po papierosy. To, czy młody człowiek zdecyduje się zapalić, ma ogromny wpływ na całe jego...

Uzależnienie od papierosów Terapia antynikotynowa

Istnieje mnóstwo sposobów na rzucenie palenia, można rzucić samemu lub w grupie, korzystać z konsultacji ze specjalistą lub liczyć tylko na siebie. Która terapia antynikotynowa jest naprawdę skuteczna? Odpowiedź nie jest prosta,...

Uzależnienie od papierosów Elektroniczne papierosy bezpieczniejsze od tradycyjnych

Naukowcy potwierdzają: elektroniczne papierosy są znacznie bezpieczniejsze od tradycyjnych i mogą okazać się bardzo pomocne w zwalczaniu nałogu nikotynowego oraz jego poważnych konsekwencji... Zastrzeżenia wobec elektronicznych papierosów W...

Rzucenie palenia bez przybrania na wadze
Uzależnienie od papierosów Rzucenie palenia bez przybrania na wadze

Nie od dziś wiadomo, że nałóg tytoniowy jest szkodliwy dla zdrowia. Zwiększa ryzyko nowotworów, zwłaszcza płuc, krtani, jamy ustnej, przełyku, trzustki, pęcherza moczowego, nerek i żołądka. Nikotyna przyspiesza akcję serca i zwiększa...

Uzależnienie od papierosów Przyczyny palenia papierosów

Dlaczego ludzie palą papierosy? Motywów może być bardzo wiele. Sztandarową przyczyną palenia papierosów jest wszechobecny stres, który chce się zredukować, wypalając kolejne i następne paczki papierosów. Napięcie psychiczne nie...

Uzależnienie od papierosów Sposoby na rzucenie palenia

Oto kilka dobrych rad, jak skutecznie uwolnić się od nałogu. Przeczytaj i wybierz tę, która odpowiada ci najbardziej i... do dzieła... Plastry antynikotynowe Plastry dostarczają nikotynę i pozwalają tym samym ulżyć objawom fizycznego uzależnienia.

Uzależnienie od papierosów Dlaczego nie warto palić?

Wydolność płuc, poprawa pracy układu sercowo-naczyniowego i kondycji psychofizycznej to tylko niektóre z długofalowych skutków rzucenia nałogu nikotynizmu. Na całym świecie codziennie spala papierosy niemal 1 miliard ludzi, z czego ponad...

pokaż 10 następnych