Zanokcica

Zanokcica to ropne zapalenie pod wałem paznokcia, czyli pod tą częścią skóry, która pokrywa przyśrodkową i boczną część paznokcia. Może dotyczyć zarówno paznokci rąk, jak i stóp. Do choroby może dojść w wyniku zakażenia bakteriami, grzybami czy też nieodpowiednio wykonanych zabiegów pielęgnacyjnych. Na paznokciu pojawiają się odbarwienia, może pojawić się ropa lub też płytka paznokciowa może ulec zniekształceniu. Występuje bolesność, obrzęk. Stosuje się leczenie farmakologiczne, czasami tylko zanokcica wymaga zabiegu chiurgicznego, polegającego na nacięciu ropnia.

Przyczyny i objawy zanokcicy

Do zakażenia chorobą może dojść w trakcie zabiegów pielęgnacyjnych (manicure itp.) – wtedy pojawia się obrzęk, zaczerwienienie i ból wału paznokcia. Gdy wywołane jest przez bakterie Pseudomonas, płytka paznokcia staje się lekko zielona, a przy zaniedbaniu tego stanu – pojawia się ropa pod paznokciem, która oddziela paznokieć od podłoża. Po zejściu paznokcia wyrasta drugi, ale już często zniekształcony.

Zanokcica może mieć dwa stany chorobowe:
  • ostry – powodują go bakterie, np. gronkowca złocistego Staphyloccocus aureus, paciorkowca, pałeczki ropy błękitnej, tj. Pseudomonas aeruginosa. U dzieci dochodzi do niego poprzez ssanie palca i zakażenie bakteriami beztlenowymi występującymi w jamie ustnej. Najczęściej jest skutkiem urazu wału paznokcia lub wycinania skórek.
  • przewlekły – wywoływany przez grzyby, najczęściej przez grzyby Candida albicans. Cukrzyca albo zbyt częste moczenie rąk mogą się do niego przyczyniać.

Niezależnie od przyczyny w przebiegu zanokcicy pojawia się:

  • bolesny, czerwony obrzęk wału paznokciowego;
  • wyciek treści ropnej pod wpływem ucisku z wału paznokciowego;
  • zielonkawe zabarwienie paznokcia w przypadku zakażenia bakteriami z rodzaju Pseudomonas.

Powikłania choroby związane są z występowaniem ropni podpaznokciowych, zmian płytki paznokciowej (zgrubienia, pofałdowania, przebarwienia), a czasem nawet następuje całkowite zniszczenie paznokcia.

Leczenie zanokcicy

W początkowym stadium choroby stosuje się okłady i kąpiele. Zalecane jest 3-4 krotne moczenie palców z chorymi paznokciami w ciągu dnia. Większość przypadków musi być leczona antybiotykami zażywanymi doustnie, np. preparatami z klindamycyną. Należy je stosować co najmniej 14 dni. Maści antybakteryjne oraz antybiotyki do stosowania miejscowego nie są skuteczne w leczeniu zanokcicy. Gdy wytwarza się ropa lub ropne pęcherze, konieczna jest pomoc chirurga, który przez podniesienie wału paznokciowego lub nacięcie ropnia stworzy warunki do odpływu płynu. Rzadko kiedy usuwana jest cześć paznokcia lub jego całość. Taki zabieg chirurgiczny stosuje się tylko w przypadku wrastania paznokcia.

W przypadku przewlekłej zanokcicy należy unikać moczenia rąk, ponieważ środowisko wilgotne sprzyja rozwojowi bakterii. Zaleca się stosować kremy lub maści ze środkiem przeciwgrzybiczym, np. ketokonazolem, czasami łącznie ze środkami sterydowymi, w celu zmniejszenia stanu zapalnego. Należy pamiętać o tym, że nigdy nie wolno stosować samych glikokortykosteroidów w przypadku przewlekłej zanokcicy, tylko w połączeniu z innymi lekami.
Nieleczona zanokcica może poszerzać się poza obręb wału paznokciowego, obejmując swoim zasięgiem również macierz pod paznokciem i tkanki leżące jeszcze głębiej.

Przypisy
Rigopoulos D, Larios G, Gregoriou S, Alevizos A (February 2008). "Acute and chronic paronychia". Am Fam Physician 77 (3): 339–46. PMID 18297959.
Pakuła E. Zanokcica, Bez Recepty 03/2005
Fibak J. CHIRURGIA. Podręcznik dla studentów medycyny., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2708-X
Kaszuba A. (red.), Leczenie chorób skóry, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-027-6

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »