Zespolenie przełyku

Weryfikacja merytoryczna:

Lek. Tomasz Makos - lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu gastroenterologii i onkologii klinicznej.

Zespolenie przełyku jest zabiegiem wykonywanym u dzieci z niedorozwojem przełyku. Choroba jest wadą wrodzoną u dzieci i zdarza się raz na 3000 do 5000 porodów. Niedorozwój przełyku zagraża życiu dziecka, jednak najczęściej wada odcinka przełyku nie przekracza 25 mm. U 10% chorych niedorozwój ma większy rozmiar i towarzyszy innym wadom wrodzonym układu pokarmowego.

Przyczyny i objawy niedrożności przełyku u noworodków

Niedrożność przełyku określa się jako wrodzoną nieprawidłowość powstałą w okresie życia wewnątrzmacicznego. Wada wrodzona obecna jest już w momencie przyjścia dziecka na świat, choć niejednokrotnie objawy ujawniają się w późniejszym okresie. Istnieje wiele czynników mogących wpływać na powstanie wad w okresie życia płodowego. Najczęściej są one wieloczynnikowe - czyli wywołane poprzez zadziałanie wielu czynników jednocześnie, niektóre uwarunkowane są genetycznie, a najmniejszy odsetek wad wrodzonych uwarunkowany jest przez czynniki środowiskowe. Stwierdzenie niedrożności przełyku można już wykryć w badaniu ultrasonograficznym w czasie ciąży. Jednym z objawów mogących sugerować niedrożność przełyku jest wystąpienie wielowodzia w czasie ciąży. Po urodzeniu do niecharakterystycznych objawów, jakie możemy zaobserwować u noworodka należą: nadmierne ślinienie, duszność i towarzysząca jej sinica, wzdęcie brzucha. Rozpoznanie powinno nastąpić po urodzeniu jeszcze przed pierwszym karmieniem, tak by przeciwdziałać zachłyśnięciu. Pierwszym badaniem weryfikującym drożność przełyku jest wprowadzenie cewnika przez nos u każdego noworodka.

Leczenie wad przełyku

Choroby przełyku, takie jak niedorozwój tego fragmentu układu pokarmowego, leczy się przez zastąpienie brakującego odcinka innymi tkankami, najczęściej fragmentem jelita cienkiego. W niektórych przypadkach wykonuje się przeniesienie żołądka do klatki piersiowej – dzieci po tym zabiegu nie mają problemów z normalnym funkcjonowaniem, ich aktywność fizyczna nie musi być ograniczona. Wady przełyku można leczyć także przez zastosowanie tzw. nitki i koralików do przełyku i jego stopniowe naciąganie. W leczeniu niezrośniętego fragmentu przełyku (maksymalna długość wady 30 mm) stosuje się magnesy, które umieszcza się na krańcach dwóch odcinków przełyku – magnesy stopniowo naciągają tkankę.

Jeśli wada przełyku jest dłuższa niż 30 mm, to istnieje ryzyko, że magnesy nie zadziałają, ponieważ będą umieszczone w zbyt dużej odległości od siebie. W takich przypadkach możliwe jest zastosowanie magnesu zewnętrznego, umieszczonego na klatce piersiowej. W zabiegu ważne jest ustalenie i kontrolowanie stałych sił między magnesami, aby nie dopuścić do rozerwania tkanki. Kiedy odległość zmniejszy się do 25 mm, magnes zewnętrzny zastępowany jest wewnętrznym, umieszczanym bezpośrednio w przełyku.

W zależności od rozległości wady leczenie może przebiegać jednoetapowo bądź dwuetapowo. Jednoetapowe zespolenie wykonuje się wówczas, gdy odległość jest mniejsza niż 2 cm, zabieg dwuetapowy przeprowadzany jest wówczas, gdy niezbędne jest wydłużenie przełyku.