Agorafobia - objawy, diagnoza, zaburzenia towarzyszące

Agorafobia (agoraphobia) to słowo pochodzące z języka greckiego i oznacza dosłownie „strach przed rynkiem miejskim”. Agorafobia jest najczęściej diagnozowanym rodzajem fobii. Agorafobia to niezbyt zręczny termin, ponieważ osoby cierpiące na ten irracjonalny lęk boją się panicznie nie tylko rynków miejskich, ale także tłumu, otwartych przestrzeni, ulic, miejsc publicznych i podróżowania. Najczęściej na agorafobię chorują ludzie we wczesnym okresie dorosłości. Jak manifestuje się agorafobia? Kiedy stawia się rozpoznanie agorafobii i jak leczyć to zaburzenie psychiczne?

Zobacz film: "Depresja - przyczyny"

Agorafobia - objawy

Agorafobia jako jednostka nozologiczna znajduje się w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Zaburzeń Zdrowotnych ICD-10 pod kodem F40.0. Wyróżnia się zasadniczo dwa rodzaje agorafobii – bez napadów paniki i z napadami paniki. Agorafobia należy do zaburzeń lękowych w postaci fobii. Szacuje się, że około połowa wszystkich pacjentów psychiatrycznych leczonych z powodu fobii to osoby cierpiące na agorafobię, a wśród wszystkich osób cierpiących na łagodną postać fobii, tylko 10% doznaje agorafobii.

Obecnie termin „agorafobia” używany jest w znacznie szerszym znaczeniu niż pierwotnie. Obejmuje nie tylko lęk przed otwartą przestrzenią, ale także przed obecnością tłumu oraz utrudnieniem natychmiastowej i łatwej ucieczki do bezpiecznego miejsca. Chorzy na agorafobię zazwyczaj żywią przekonanie, że spadnie na nich jakieś nieszczęście i nikt im nie pomoże, jeśli znajdą się poza obrębem bezpiecznego azylu, jakim jest ich własny dom. Robią wszystko, by uniknąć tych „niebezpiecznych” miejsc.

Agorafobia jest najbardziej upośledzającą postacią powszechnych rodzajów fobii, ponieważ wiele osób cierpiących na nią w ogóle nie wychodzi z domu. Towarzyszy im bezustanny irracjonalny lęk przed koniecznością wyjścia do sklepu, w miejsca publiczne, przed samotnym podróżowaniem pociągiem, autobusem czy samolotem. Często agorafobię przeciwstawia się klaustrofobii – lękowi przed ciasnymi i zamkniętymi pomieszczeniami.

Osoby z agorafobią boją się rozmaitych obiektów, np. gładkich powierzchni zbiorników wodnych, pustych krajobrazów, ulic, podróży koleją. Wielu przeraża, że mogą zemdleć i pozostać bez pomocy w miejscu publicznym, co powoduje unikanie sytuacji agorafobicznych. Lęk fobiczny wyzwala konkretne symptomy fizjologiczne, jak: szybsze bicie serca, pocenie się, bladość skóry, przyspieszone tętno, uczucie omdlewania, co wiąże się z wtórnym lękiem przed śmiercią, utratą kontroli nad sobą lub chorobą psychiczną. Sama myśl o znalezieniu się w sytuacji fobicznej powoduje wystąpienie lęku antycypacyjnego (tzw. lęku przed lękiem).

Agorafobia - diagnoza

Wskazówki diagnostyczne do rozpoznania agorafobii są następujące:

  • objawy psychiczne i wegetatywne muszą być pierwotnym, a nie wtórnym przejawem lęku;
  • lęk musi być ograniczony do co najmniej dwóch z wymienionych sytuacji: tłum, miejsca publiczne, oddalenie się od domu, samotne podróżowanie;
  • wyraźnie widoczne unikanie sytuacji fobicznych.

Niektórzy pacjenci z agorafobią przeżywają stosunkowo mało lęku, gdyż udaje się im skutecznie unikać sytuacji i miejsc generujących irracjonalny lęk. Współwystępowanie takich objawów, jak: nastrój depresyjny, depersonalizacja, natręctwa i fobie społeczne, nie wykluczają rozpoznania agorafobii pod warunkiem, że nie dominują one w obrazie klinicznym.

Agorafobia - zaburzenia towarzyszące

W przeważającej części przypadków na agorafobię cierpią kobiety, a zaburzenie zaczyna się w początkach wieku dorosłego wystąpieniem lęku napadowego. Osoby cierpiące na agorafobię są podatne na ataki paniki, nawet jeśli nie znajdują się w sytuacji agorafobicznej. Co więcej, mają więcej problemów psychologicznych poza samą fobią niż osoby cierpiące na inne jej postaci. Poza objawami fobii, osoby te są często bardzo niespokojne i trwają w stanie depresji. Czasami agorafobia współwystępuje z nerwicą natręctw, nerwicą lękową, fobią społeczną, chorobą afektywną dwubiegunową lub padaczką.

Krewni osób cierpiących na agorafobię są w grupie podwyższonego ryzyka zachorowania na zaburzenia związane z lękiem. Nieleczona agorafobia czasem ulega spontanicznej remisji, po czym - nie wiadomo dlaczego - wraca. Kiedy indziej pozostaje w stanie niezmienionym. Agorafobia to najbardziej inwalidyzujące zaburzenie spośród wszystkich zespołów fobicznych, prowadzące bardzo często do utraty pracy, rozpadu rodziny i całkowitego wycofania się z kontaktów z ludźmi. Terapia agorafobii łączy w sobie leczenie farmakologiczne (antydepresanty, leki przeciwlękowe itp.) z psychoterapią (medytacja, relaksacja, systematyczna desensytyzacja itp.).

psycholog Kamila Krocz, 11 miesięcy temu

Bibliografia

  • Seligman M., Walker E., Rosenhan D., Psychopatologia, Wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2003, ISBN 83-7298-441-7.

Fobie

Komentarze (4)
~Agren
~Agren 9 miesięcy temu

@~szousza: Zupełna prawda. Agorafobia to ograniczenie, wiec wszystkie sytuacje bez możliwości wyjścia (nagłej ucieczki) jak i pomieszczenia zamknięte, typu: windy, publiczne toalety, małe sklepy, tramwaje, autobusy, pociągi czy nawet taxi - wywołuje silny lęk który niczym się nie różni od leku w otwartej przestrzeni z dala od domu, czyli brakuje miejsca bezpiecznego. Dla mnie agorafobia z klaustrofobią jest tym samym. Cierpię na to gówno już przeszło 20 lat :-(

Odpowiedz
~szousza
~szousza ponad rok temu

Moim zdaniem określanie agorafobii jako przeciwieństwo klaustrofobii jest bardzo mylące i nietrafne, gdyż, z definicji, klaustrofobia jest ściśle związana z rozmiarem pomieszczenia, w którym doznaje się lęku, agorafobia natomiast jest zależna od ilości osób nas otaczających oraz możliwości szybkiego i "cichego" opuszczenia danej sytuacji bądź pomieszczenia. Więc, na przykład, w zatłoczonym autobusie można doznać zarówno klaustro- jak i agorafobii. Objawy lęku będą podobne jednak jego przyczyna i powód dla którego chcemy opuścić ów autobus są zupełnie inne. Na chłopski rozum, jeśli dwie różne fobie mogą wywołać lęk w identycznej sytuacji, nie mogą być swoimi przeciwieństwami, prawda?

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Fobie
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Fobie
Fobie

Najdziwniejsze fobie świata - prezentacja edukacyjna

Najdziwniejsze fobie świata - prezentacja edukacyjna

Dziwne lęki Większość ludzi ma pewne podświadome lęki przed otaczającym światem. Niezależnie od tego, czy jest to strach przed pająkami, lataniem samolotem, występami publicznymi czy przed małymi pomieszczeniami. Podczas gdy te lęki są dość powszechne,...

Fobie

Najdziwniejsze fobie na świecie

Najdziwniejsze fobie na świecie

Fobofobia - lęk przed strachem Czy można bać się lęku? Okazuje się, że tak. Fobofobia jest strachem przed własnymi fobiami. To paradoks, który polega na tym, że boimy się bać, a myśl o tym, że lęk może nas sparaliżować, nakręca błędne koło i choć dotknięty...

Fobie

Czego boimy się najbardziej?

Czego boimy się najbardziej?

Różnica pomiędzy strachem a fobią Strach to reakcja obronna organizmu przed niebezpieczeństwem. Z kolei fobie zazwyczaj nie mają wiele wspólnego

Fobie

Nietypowe rodzaje fobii

natrętnego lęku. Dla porządku wyróżnia się klasy fobii. Są to np. fobie dotyczące zwierząt, czy fobie sytuacyjne. Fobie przed zwierzętami Fobie odnoszące (...) - lęk przed wszami. Fobie...

Fobie

Fobia szkolna

Fobia szkolna

Fobia szkolna, nazywana także skolionofobią lub didaskaleinofobią, bywa często przez rodziców bagatelizowana, nierozpoznawana i utożsamiana z lenistwem dziecka lub nieuzasadnioną niechęcią do szkoły. Tymczasem szkoła może wywoływać autentyczny lęk, z...

Fobie

Jak pokonać lęk wysokości?

Jak pokonać lęk wysokości?

. Oddychaj. Osoby cierpiące na różnego rodzaju fobie, w sytuacjach wywołujących lęk najczęściej zapominają o oddychaniu. To sprawia, że panika wrasta

Fobie

Tanatofobia

Tanatofobia to rodzaj izolowanej fobii, chorobliwy lęk przed śmiercią i umieraniem. Stanowi ona temat tabu. Mimo iż XXI wiek określa się cywilizacją śmierci, to jednak ludzie niechętnie rozmawiają o rzeczach ostatecznych i mają nikłą wiedzę z zakresu...

Fobie

Terapia fobii

Fobie to jedno z zaburzeń lękowych, charakteryzujące się patologicznym strachem przed jakimś obiektem lub sytuacją. Istnieje wiele rodzajów fobii (...) . Behawioryzm wnosi bowiem, że fobie to efekt uczenia się lęku, dlatego...