Trwa ładowanie...

Aleksja – przyczyny, diagnostyka i leczenie

Aleksja jest zaburzeniem, istotą którego jest nieumiejętność czytania słowa pisanego. Pojawia się ono najczęściej w wyniku uszkodzenia lewego płata ciemieniowego. Niezdolność czytania wpływa na codzienne funkcjonowanie, dlatego wymaga długotrwałej i regularnej rehabilitacji. Co warto wiedzieć?

Zobacz film: "Dieta śródziemnomorska a serce"

spis treści

1. Co to jest aleksja?

Aleksja, czyli niezdolność czytania, jest zaburzeniem objawiającym się częściową lub całkowitą niezdolnością rozumienia słowa pisanego (drukowanego). Zjawisko bywa nazywane word blindness ("ślepota na słowa") lub visual aphasia ("afazja wzrokowa").

Osoby cierpiące na aleksję nie zgłaszają zaburzeń wzroku, rozumieją wymawiane słowa. Nie mają problemów ze słuchem, odbieraniem przekazywanych informacji, przetwarzaniem ich i interpretowaniem. Charakterystyczna dla osób cierpiących na aleksję jest anomia – problem z właściwym doborem słów.

2. Rodzaje aleksji

Niezdolność czytania może być zarówno wrodzona, jak i nabyta, całkowita bądź częściowa. Aleksja całkowita obejmuje brak umiejętności czytania i zaburzenia pisania, czyli agrafię. Aleksja częściowa (nazywana także czystą ślepotą słów, aleksją bez agrafii), cechuje się niezdolnością do czytania całych wyrazów, przy zachowanej umiejętności pisania. Co interesujące, osoba nią dotknięta nie potrafi odczytać samodzielnie zapisanych słów. Aleksji częściowej często towarzyszy prawostronne niedowidzenie połowicze.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

Aleksja częściowa dzieli się na:

  • aleksję agraficzną, obejmującą problemy z czytaniem liter oraz słów,
  • zespół aleksji afatycznej, polegający na upośledzeniu procesów mówienia, interpretowania mowy oraz jej rozumienia.

3. Przyczyny aleksji

Przyczyną zaburzenia jest uszkodzenie dominującej, najczęściej lewej półkuli mózgu. Aleksja może pojawić się w wyniku urazu głowy, udaru, guza mózgu. Pod uwagę brane są także inne zaburzenia, dysfunkcje bądź choroby.

To najczęściej konsekwencja uszkodzenia:

  • lewego płata ciemieniowego,
  • środkowej części płata potylicznego,
  • płata skroniowego,
  • trzonu ciała modzelowatego mózgu.

Uszkodzenie lewego płata ciemieniowego powoduje zwykle całkowitą aleksję. Przyczyną aleksji częściowej jest najczęściej uszkodzenie w środkowej części płata potylicznego, płata skroniowego i tylnej części ciała modzelowatego. To dlatego informacje wzrokowe, otrzymywane przez prawy płaty potyliczny, nie mogą dotrzeć do zakrętu kątowego w lewej półkuli, z powodu przerwania włókien międzypółkulowych w płacie spoidła wielkiego. W rezultacie osoby dotknięte aleksją częściową widzą, ale nie mogą zinterpretować tego, co widzą.

Przyczyną aleksji nabytej są uszkodzenia mózgu, które uniemożliwiają powiązanie danego dźwięku z prawidłowo rozpoznawaną literą. Przyczyna aleksji wrodzonej nie jest do końca wyjaśniona.

4. Diagnostyka i leczenie

Aleksja wymaga długotrwałej i regularnej rehabilitacji. Podstawą działania jest diagnoza, którą stawia neurolog, neurochirurg, psycholog, psychiatra – zawsze na podstawie wywiadu oraz szczegółowego badania.

W pierwszym etapie leczenie odbywa się pod okiem specjalisty. Później terapię można prowadzić do domu. W neuropsychologicznej terapii zaburzeń czytania można wspomagać się obrazkami, rysunkami, zdjęciami czy slajdami, literami magnetycznymi czy parami obrazkowymi i wyrazowymi (np. gry typu „memo”).

Metody szybkiego czytania
Metody szybkiego czytania

Umiejętność szybkiego czytania można nabyć poprzez eliminacje złych przyzwyczajeń. Prawidłowe stosowanie...

zobacz galerię

Terapia polega na literowaniu, dzieleniu na sylaby, rysowaniu, pisaniu liter i cyfr, nazywaniu ich, tworzeniu zdań oraz wielokrotnym powtarzaniu tych ćwiczeń. Z czasem rehabilitacja przynosi efekty: osoba chora zaczyna rozpoznawać litery, uczy się je kopiować, nazywać, łączyć w pary i składać w słowa. Istotne podczas rehabilitacji jest systematycznie powtarzanie i utrwalanie zdobytych informacji poprzez czytanie na głos.

Rehabilitacja w przypadku aleksji to proces długotrwały, wymagający - zarówno od osoby dotkniętej zaburzeniem, jak i opiekuna - cierpliwości spokoju i opanowania. Zdecydowanie jednak warto podjąć wysiłek, ponieważ nieumiejętność czytania słowa pisanego znacznie obniża komfort codziennego funkcjonowania.

5. Zaburzenia czytania i pisania

Aleksja to nie jedyne zaburzenie dotyczące czytania i pisania. Specjaliści wyróżniają kilka odmian zaburzeń w tej materii. To między innymi:

  • dysleksja, czyli trudności w płynnym czytaniu (czasem także w pisaniu),
  • dysortografia, czyli trudności z opanowaniem poprawnej pisowni (ortografii),
  • dysgrafia, czyli problemy z kaligrafią. To tak zwane brzydkie, trudne do odczytania pismo,
  • hiperdysleksja, czyli nieumiejętność czytania ze zrozumieniem, pomimo dobrego opanowania techniki czytania.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.