Ambroksol – właściwości, zastosowanie, wskazania i przeciwwskazania

Ambroksol (łac. ambroxol) to organiczny związek chemiczny i mukolityk. Ponieważ wykazuje działanie wykrztuśne, stosuje się go do leczenia różnych stanów chorobowych przebiegających z produkcją lepkiego śluzu w drogach oddechowych. Związek ten występuje jako chlorowodorek ambroksolu (łac. Ambroxoli hydrochloridum).

Substancja działa przez zwiększenie ilości płynnej wydzieliny i zmniejszenie lepkości śluzu. Wpływa na biosyntezę i wydzielanie surfaktantu (to związek powierzchniowo czynny, wykazujący zdolność do zmniejszania lepkości śluzu) oraz pobudza ruch rzęsek nabłonka oddechowego, co powoduje usuwanie zalegającej wydzieliny w drogach oddechowych. Dzięki temu ułatwia odkrztuszenie i oczyszczenie oskrzeli. Ambroksol opinie ma najczęściej pozytywne. Jest skuteczny i bezpieczy.

Wskazaniem do stosowania ambroksolu są infekcje, którym towarzyszy gęsta wydzielina, czyli tak zwany mokry kaszel, czyli:

• ostre i przewlekłe choroby płuc,
• ostre i przewlekłe choroby oskrzeli,
• mukowiscydoza,
• stany zapalne nosa i gardła.

Czy zażywać ambroksol na zatoki i na katar? Okazuje się, że substancja ma pozytywny wpływ na oczyszczanie dróg oddechowych, co zmniejsza również dolegliwości kataralne. Przekłada się to także na mniejsze ryzyko nadkażeń bakteryjnych oraz grzybiczych.

Chlorowodorek ambroksolu dostępny jest w postaci kilku leków, które różnią się dawkami oraz formą podania. O ile działanie substancji jest takie samo w przypadku każdego preparatu, szybkość jej wchłaniania może różnić się w zależności od sposobu podania. Cena leków waha się od 5 do 20 zł.

Ambroxol można kupić jako ambroksol syrop, ale substancja pojawia się także w formie: tabletek, tabletek powlekanych o przedłużonym uwalnianiu, tabletek musujących, tabletek do ssania, a także kropli oraz płynu do nebulizacji i iniekcji. Mukolityk dostępny jest zarówno bez recepty, jak i z przepisu lekarza.

Preparaty handlowe dostępne w aptece to na przykład:

• Ambroksol (syrop),
• Ambrosol (syrop),
• Ambrosan (tabletki),
• Aflegan (roztwór do wstrzykiwań),
• Ambroheksal (tabletki),
• Deflegmin (tabletki, kapsułki, syrop i krople),
• Flavamed syrop, tabletki i tabletki musujące),
• Mucosolvan syrop, płyn do inhalacji, roztwór do wstrzykiwań i tabletki),
• Mucoangin (tabletki).

Preparaty zawierające ambroksol to środki zawierające czynny metabolit, który wykazuje działanie mukolityczne. Szybko się wchłaniają z przewodu pokarmowego, przedostają się do krwioobiegu oraz do dróg oddechowych. Ambroksol wziewny i dożylny dostępny jest jedynie na receptę.

W leczeniu infekcji dróg oddechowych preparaty z ambroksolem stosuje się zwykle przez 7–10 dni. Chlorowodorek ambroksolu należy przyjmować zawsze po posiłku i nigdy przed snem. Ostatnią dawkę leku najlepiej przyjąć przynajmniej na 4 godziny przed odpoczynkiem. Ambroksol przeznaczony jest dla dorosłych oraz dla dzieci powyżej 1. roku życia. Dawkowanie zwykle jest następujące:

• dzieci w wieku 1–2 lat: 7,5 mg 2 razy na dobę,
• dzieci w wieku 2–6 lat: 7,5 mg 3 razy na dobę,
• dzieci 6–12 lat: 15 mg 2–3 razy na dobę,
• dzieci powyżej 12. roku życia oraz dorośli: 30 mg 2–3 razy na dobę przez 2–3 dni, następnie 2 razy na dobę.

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

• Co oznacza suchość w ustach i kaszel po antybiotykoterapii? - odpowiad dr n. med. Tomasz Grzelewski
• Czy kaszel i ulewanie to efekt mleka modyfikowanego czy przeziębienia? - odpowiada dr n. med. Tomasz Grzelewski
• Co powoduje duszności, kaszel i kłucie w klatce piersiowej? - odpowiada dr n. med. Maria Magdalena Wysocka-Bąkowska

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

Ambroksol uznaje się za lek stosunkowo bezpieczny, jednak z jego stosowaniem wiążą się różne skutki uboczne. Działania niepożądane to nudności, wymioty, zgaga, zaparcia, biegunka, a także reakcje alergiczne w postaci wysypek skórnych czy gorączka. Czasem pojawia się suchość w ustach i nadprodukcja śliny.

Istnieją również sytuacje, gdy stosowanie ambroksolu wymaga zachowania środków ostrożności. Nie poleca się stosowania go przez astmatyków, ponieważ ambroksol przy astmie może początkowo nasilać kaszel. Ponieważ ambroksol powoduje zwiększone wydzielanie kwasu solnego, przez co nasila objawy choroby wrzodowej, stosując go należy zachować ostrożność w przypadku choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy oraz owrzodzenia jelit.

Z uwagi na to, że preparaty zawierające ambroksol zwiększają penetrację antybiotyków do tkanki płucnej, w przypadku zażywania zwłaszcza amoksycyliny, cefuroksymu, doksycykliny i erytromycyny, nie można zażywać ambroksolu bez konsultacji ze specjalistą.

Nie wolno stosować ambroksolu jednocześnie z lekami hamującymi kaszel. Odruch kaszlowy jest niezbędny do usuwania wydzieliny.

Ambroksol nie powinien być stosowany w pierwszych 3 miesiącach ciąży oraz podczas karmienia piersią, ponieważ przenika do mleka kobiecego. W ciąży, o konieczności jego zażywania powinien decydować lekarz.

Zawsze przed włączeniem ambroksolu do leczenia należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, a w trakcie terapii stosować się do ich zaleceń bądź informacji znajdujących się na ulotce dołączonej do opakowania.