Badania okresowe pracowników to kpina

- W ramach kampanii "Białaczka. Sprawdź, czy nie weszła ci w krew" apelowaliśmy do resortów zdrowia i pracy, aby osoby, które starają się o przyjęcie do pracy i w ramach badań okresowych, miały wykonywaną morfologię. Bezskutecznie. Urzędnicy nie byli zainteresowani – mówi WP abcZdrowie Urszula Jaworska, prezes fundacji zajmującej się pacjentami onkologicznymi.

- A szkoda, bo na jej podstawie można wykryć wiele chorób, nie tylko nowotowory krwi. Niedokrwistość np. sprawia, że pracownik nie jest wydajny, czuje się źle - tłumaczy Jaworska.

W pakiecie brakuje nie tylko morfologii.

- Niezależnie od zawodu i stanowiska pacjent powinien mieć wykonany poziom glukozy na czczo, mocz, cholesterol – wyjaśnia Elżbieta Puacz, prezes Krajowej Izby Diagnostów Laboratoryjnych.

- Oglądając osad moczu można zauważyć nieprawidłowości w komórkach, które mogą świadczyć o chorobach nerek, układu moczowego, układu płciowego czy wątroby – dodaje.

Na podstawie stężenia glukozy można wykryć cukrzycę. Badanie jest proste i niewiele kosztuje.

Urszula Jaworska zwraca uwagę na ważny problem. Badania okresowe dla wielu osób są często jedynymi, jakie wykonują. Chorzy często unikają lekarza, nie wszyscy są zapisani do Podstawowej Opieki Zdrowotnej.

- Wiem, że jest sporo osób, które sprawdzają swój stan zdrowia tylko w czasie badań pracowniczych. Dla nich to jedyny kontakt z lekarzem - mówi Jaworska. A jak można należycie ocenić swoje zdrowie, gdy badania są tak mocno ograniczone?

• 7 prostych sposobów na wzmocnienie odporności - znasz je wszystkie?
• Cierpi na nią co piąta kobieta i co dziesiąty mężczyzna - jeden składnik decyduje o skuteczności terapii
• Jedna z najczęściej diagnozowanych chorób skóry u dzieci - jak zmienia życie?
• Nie wiedziała, dlaczego zachorowali na raka, dopóki nie spojrzała na ich talerz
• "Po udarze schłudłem 40 kg" - pacjenci są niedożywieni i osłabieni

Organizacje pacjentów dostrzegają więcej problemów. Ich zdaniem polska medycyna pracy jest z zamierzchłej przeszłości, z lat 60 XX wieku. Przydałaby się nowa ustawa, regulująca tę dziedzinę.

- Brakuje wielu badań, a ja dołączyłabym jeszcze te dotyczące zdrowia psychicznego – mówi Ewa Borek z organizacji MY Pacjenci.

Współczesne czasy wymagają tego. Przybywa osób z zaburzeniami psychicznym, a stres stał się chorobą zawodową. Coraz więcej osób ma depresje, czuje wypalenie zawodowe.

- Medycyna pracy mogłaby stać się wsparciem dla wielu programów profilaktycznych, dla edukacji zdrowotnej – zaznacza Borek.

Nie tylko specjaliści medycyny pracy zlecają za mało badań. Zarzut ten można również skierować w stronę lekarzy rodzinnych. Głównym powodem są pieniądze.

- Im mniej zlecanych badań, tym więcej pieniędzy zostanie do dyspozycji właściciela przychodni. Polska należy do nielicznych krajów Europy, gdzie badania nie są kontraktowane indywidualnie i bezpośrednio finansowane przez ubezpieczyciela NFZ - mówi Puacz.

Na świecie lekarz zleca badania, laboratorium wykonuje i wystawia fakturę ubezpieczycielowi czy kasie chorych. W Polsce badanie finansowane jest w ramach wizyty lekarskiej, płaci za to przychodnia.

- Stąd lekarze często zmuszani są przez właścicieli przychodni do oszczędnego zlecania badań laboratoryjnych – zaznacza Puacz.

To nie jest jedyny problem. Puacz opisuje kolejne absurdy systemu. W Polsce nikt nie wie, ile wykonuje się badań. Nie wiadomo, kto zleca, komu i gdzie są wykonywane. Nie istnieje centralny rejestr.

Ewidencja jest potrzebna, bo dzięki niej lekarz rodzinny czy medycyny pracy wiedziałby, kiedy i czy pacjent miał wykonywane badania, kto je zlecił i jaki był wynik. Można by było m.in. uniknąć dublowania zleceń.

Polskie laboratoria są przygotowane, by takie dane zbierać i przechowywać, ale mimo wszystko nie jest to możliwe. Decydują o tym nowi właściciele, z zagranicy. Nie chcą i nie ujawniają tych informacji, zasłaniając się tajemnicą handlową.

- Już ponad 300 polskich laboratoriów, z 1638 działających bezpośrednio w opiece nad pacjentem, zostało przejętych przez firmy z kapitałem zachodnim, głównie niemieckim. Obecnie 24 proc. publicznych szpitali oddało swoje laboratoria w ręce firm zagranicznych, które stały się „fabryką wyników badań”, a nie miejscem udzielania świadczeń medycznych oraz współuczestnictwa w procesie diagnostyczno – terapeutycznym - mówi Puacz.

I dodaje: - Nie jesteśmy poddawani badaniom profilaktycznym, nie ma wczesnego wykrywania chorób, gdyż prowadzone są oszczędności na badaniach laboratoryjnych, a wynika to ze złego systemu organizacji służby zdrowia w Polsce. A chodzi przecież o nasze bezpieczeństwo, zdrowie i profilaktykę zdrowotną.

Źródła

1. konferencja Kongres Wyzwań Zdrowotnych