Badanie DAO – diagnostyka nietolerancji histaminy

Badanie DAO służy określeniu aktywności enzymu oksydazy diaminowej (DAO) u pacjentów, u których pojawiają się objawy alergii pokarmowej. To enzym odpowiedzialny za rozkład histaminy. Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania, choć zalecane jest pobranie krwi rano, po całonocnym wypoczynku. Cena badania wynosi ponad 160 zł.

Diaminooksydaza DAO to enzym wytwarzany przez nerki, grasicę i błonę śluzową jelit. Jego główną funkcją jest rozkład nadmiaru histaminy w organizmie. To związek chemiczny pozwalający regulować funkcje układu trawiennego, nerwowego i odpornościowego.

Nagły wyrzut histaminy z komórek układu odpornościowego odpowiada za pojawienie się różnych reakcji alergicznych. To najczęściej: świąd skóry, przekrwienie błony śluzowej nosa i katar, ból głowy, a także kichanie i kaszel. Diaminooksydaza utrzymuje histaminę na prawidłowym poziomie. Pozwala to na uniknięcie różnych nieprzyjemnych objawów i dolegliwości, których przyczyną jest wzrost poziomu stężenia histaminy. Prawidłowy poziom aktywności DAO zawiera się w przedziale 10,7–34,6 IU/ l. Normy DAO mogą się różnić w zależności od laboratorium.

Niedobór oksydazy diaminowej (DAO) to jeden z powodów pojawienia się nietolerancji histaminy, która cechuje się jej podwyższonym poziomem w organizmie. Gdy poziom DAO jest niski, przetwarzanie nadmiaru histaminy przyjmowanego z jedzeniem jest znacznie utrudnione. W konsekwencji jej poziom rośnie, pojawiają się objawy alergii, które nie są związane z typowym mechanizmem klasycznej reakcji alergicznej.

Do obniżenia poziomu oksydazy diaminowej (DAO) lub nadprodukcji histaminy przyczyniają się różne czynniki. To na przykład:

• spożycie żywności z dużą zawartością histaminy,
• mutacje genetyczne,
• nadużywanie alkoholu,
• przyjmowanie różnych leków (to na przykład niesteroidowe leki przeciwzapalne), nadmierny przyrost dużych ilości bakterii jelitowych.

Nabyty niedobór tego enzymu może pojawić się wskutek chorób przewodu pokarmowego lub substancji obniżających jej aktywność (alkohol czy niektóre leki). Wrodzony niedobór histaminy spowodowany jest polimorfizmem genu histaminy.

Typowe objawy nietolerancji histaminy przypominają reakcje alergiczne. To:

• dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, bóle brzucha, nudności,
• objawy otolarygnologiczne: kichanie, wodnisty katar, wyciek z nosa,
• objawy neurologiczne: bóle głowy, migreny, zaburzenia rytmu dobowego,
• objawy dermatologiczne: rumień, świąd, pokrzywka, zaczerwienienie twarzy, obrzęk naczynioruchowy, zapalenie skóry, wyprysk, trądzik: młodzieńczy bądź różowaty,
• objawy kardiologiczne: omdlenia, zaburzenia rytmu, tachykardia, hipotonia.

Nietolerancja histaminy to przypadłość rzadka. Jej diagnostyką i leczeniem zajmują się gastroenterolodzy i alergolodzy.

Zwiększenie stężenia histaminy w organizmie spowodowane jest wrodzonym lub nabytym niedoborem enzymów odpowiedzialnych za jej degradację. Jednym z nich jest właśnie diaminooksydaza (DAO).

Leczenie polega na stosowaniu leków przeciwhistaminowych, czasem doustnym uzupełnianiu enzymu DAO, a przede wszystkim diecie eliminacyjnej. Produkty, które należy ograniczać bądź eliminować, ponieważ sprzyjają dolegliwościom to:

• alkohol, zwłaszcza czerwone wino,
• orzechy,
• owoce morza,
• wędzone ryby,
• wędzony boczek, salami,
• żółty ser,
• czekolada i inne produkty zawierające kakao,
• cytrusy, banany, truskawki,
• pomidory, szpinak, kiszona kapusta.

W praktyce diagnostyka nietolerancji histaminy powinna zostać wdrożona w sytuacji, gdy pomimo typowych dla alergii dolegliwości, wykonane testy alergiczne są ujemne. Warto wiedzieć, że w przypadku nietolerancji histaminy spowodowanej niskim poziomem oksydazy diaminowej (DAO) testy alergii skórnej będą dawały wyniki negatywne.

Badanie DAO wykonuje się w przypadku:

• podejrzenia nietolerancji histaminy,
• podejrzenia niedoborów DAO, który jest wywołany przez substancje obniżające jej aktywność. To flukonazol, cefalosporyny, propafenon czy alkohol,
• nabyty niedobór DAO w przebiegu chorób układu pokarmowego, np. chorób infekcyjnych, zespołu jelita drażliwego, przewlekłych stanów zapalnych jelit.