Badanie izotopowe kości i stawów (scyntygrafia kości i stawów)

Badanie izotopowe kości i stawów, czyli scyntygrafia kości i stawów, to badanie, które pozwala uzyskać obraz kości oraz stawów i pomaga w ocenie ich stanu czynnościowego. Badanie izotopowe kości i stawów obejmuje: statyczną scyntygrafię kości, trójfazową scyntygrafię kości, scyntygrafię zapaleń kośćca i scyntygrafię stawów. Badania te wykonuje się przy użyciu małych dawek promieniotwórczych izotopów (radioznaczników), które wprowadza się do krwi za pomocą wenflonu (cewnika dożylnego). Izotopy wypełniają miejsca, w których następuje proces tworzenia i zanikania tkanki kostnej, tak zwanej osteolizy, oraz na powierzchniach zmienionych chorobowo.

Polecane wideo:

Wskazania do badania izotopowego kości i stawów

Statyczna scyntygrafia kości to badanie, które wykonuje się w następujących przypadkach:

  • podejrzenie przerzutów nowotworowych do kości;
  • zapalenie kości krwiopochodne i zewnątrzpochodne;
  • ocena zajęcia kości w owrzodzeniach podudzi, w tym w stopie cukrzycowej;
  • choroby metaboliczne (np. choroba Pageta);
  • ocena gojenia się przeszczepów kostnych;
  • ocena skuteczności radio- i chemioterapii przerzutów kostnych;
  • nietypowe postacie złamań - zaklinowane i powolne (marszowe i stresowe).

Trójfazowa scyntygrafia kości służy ocenie stanu ukrwienia odłamków kostnych i obrzęku otaczających tkanek miękkich. Natomiast scyntygrafia stawów jest niezwykle przydatna w różnicowaniu łuszczycowego i reumatoidalnego zapalenia stawów. Badanie to wykonuje się również w przypadku nietypowych postaci zapalenia stawów, a w szczególności we wczesnej diagnostyce zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa. Scyntygrafia zapaleń kości pozwala na wykrycie ognisk zapalnych, odróżnienie stanów zapalnych od procesów jałowych i nowotworowych, a także na różnicowanie zespołu bolesnego biodra po wszczepieniu endoprotezy stawu biodrowego.

Dzięki scyntygrafii możliwe jest uniknięcie wykonywania bardzo dużej ilości zdjęć RTG, ponieważ umożliwia ona objęcie badaniem całego kośćca po jednorazowym podaniu radioznacznika. Pozwala również na stwierdzenie miejsc osteolizy już przy utracie wapnia rzędu 8%, podczas gdy badanie radiologiczne ujawnia takie miejsca dopiero przy odwapnieniu rzędu 40% - 50%.

Przeciwwskazaniem do scyntygrafii kości i stawów jest ciąża. Kobiety w II połowie cyklu miesiączkowego, u których zaistniała możliwość zapłodnienia, nie mogą przystąpić do badania.

Przebieg badania izotopowego kości i stawów

Badanie izotopowe kości nie wymaga specjalnych przygotowań ani wykonania badań poprzedzających. Przed rozpoczęciem badania zaleca się jedynie oddanie moczu, ponieważ pełny pęcherz przesłaniałby obraz kości krzyżowej na scyntygramie. Pacjent nie musi się rozbierać, jednak nie może mieć przy sobie metalowych przedmiotów. Scyntygrafia stawów i kości wykonywana jest w pozycji leżącej na brzuchu lub plecach. Radioznacznik pozdawany jest dożylnie we wlewie dożylnym, za pomocą cewnika. W zależności od rodzaju badania czas trwania badania może być różny. W statycznej scyntygrafii kości, w scyntygrafii zapaleń kośćca oraz scyntygrafii stawów, po 3 - 4 godzinach od podania radioznacznika wykonuje się pomiary trwające 20 - 40 minut. W trójfazowej scyntygrafii kośćca wykonuje się zdjęcia trzykrotnie. Pierwszy raz ok. 3 minut po podaniu radioznacznika (tzw. faza ukrwienia), następnie ok. 10 minut po (tzw. faza tkanek miękkich) oraz kolejne po 3 - 4 godzinach. Badanie wykonuje się przy pomocy urządzeń zwanych gammakamerami, sprzężonymi z systemem komputerowym. Badanie wykonywane jest niezależnie od wieku. W przypadku jednak, gdy pacjentem jest dziecko, zaleca się podać leki uspokajające.

Przed wykonaniem badania należy poinformować lekarza o ciąży lub skłonnościach do krwawień, a w trakcie badania o ewentualnych dolegliwościach bólowych, dusznościach. Po skończonym zabiegu powinno się wypić 1 litr płynów, aby wypłukać izotopy radioaktywne z organizmu.

Redakcja abcZdrowie.pl, 9 miesięcy temu

Bibliografia

  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Pruszyński B. Radiologia - diagnostyka obrazowa, Rtg, TK, USG, MR i medycyna nuklearna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4325-9
  • Nowak S., Rudzki K., Piętka E., Czech E. Zarys medycyny nuklearnej, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1998, ISBN 83-200-2273-8

Źródła zewnętrzne

Badania

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Badanie izotopowe kości i stawów (scyntygrafia kości i stawów)
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Badanie izotopowe kości i stawów (scyntygrafia kości i stawów)
Badania

Badanie izotopowe

Badanie izotopowe, nazywane także scyntygrafią, polega na wprowadzeniu do organizmu środków chemicznych (zwanych radioizotopami), cyfrowej obserwacji (...) poprzedzających. W zależności od miejsca badania...

Ciąża i dziecko

Bóle barku - przyczyny, leczenie

Bóle barku - przyczyny, leczenie

przed telewizorem, też siedząc. Organizm, nieprzyzwyczajony do wysiłku, reaguje bólem na każdą próbę aktywności fizycznej. * Suplementy na stawy * Badanie izotopowe kości i stawów...

Badania

Scyntygrafia - rodzaje, przebieg badania

kości oraz zróżnicowanie reumatoidalnego zapalenia stawów od zapalenia łuszczycowego); izotopowa scyntygrafia nerek (rozpoznanie nerkowego tła (...) promieniowania gamma umożliwia zobrazowanie...

Jałowa martwica kości

Martwica kości

Martwica kości

Zdjęcie stawu kolanowego ze wskazaniem martwicy.

Objawy reumatoidalnego zapalenia stawów - przyczyny, zapobieganie, leczenie choroby, symptomy

Reumatoidalne zapalenie stawów - objawy

Reumatoidalne zapalenie stawów - objawy Odtwórz wideo

i kości sąsiadujących. Oprócz tego przydatne okazują się badania krwi - badane jest OB i CRP. Na temat objawów reumatoidalnego zapalenia stawów (...) stawów? Czy na...

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - objawy, leczenie

Co na bóle stawów?

Co na bóle stawów? Odtwórz wideo

Bolesność stawów może mieć różny charakter i natężenie. Dolegliwości mogą także występować o różnych porach dnia, co utrudnia normalne funkcjonowanie. Do tego mogą dochodzić czynniki, które będą zwiększały ból i sprawiały, że będzie...

Objawy reumatoidalnego zapalenia stawów - przyczyny i objawy, zapobieganie i leczenie

Reumatoidalne zapalenie stawów (prezentacja edukacyjna)

Reumatoidalne zapalenie stawów (prezentacja edukacyjna)

Co to jest reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)? Jest to choroba autoimmunologiczna, która powoduje przewlekłe zapalenie stawów, zmiany pozastawowe i powikłania układowe. Chorobę autoimmunologiczną rozumiemy jako...