Badanie krwi w ocenie czynności nerek

Zaburzenia czynności nerek mają swoje odzwierciedlenie w wynikach badań laboratoryjnych – badań moczu, ale także analiz krwi. Choroby nerek wiążą się nie tylko z upośledzonym wydalaniem wody i produktów przemiany materii z naszego organizmu. Odbijają się one niekorzystnie także na układzie krwiotwórczym, gospodarce tłuszczowej, gospodarce hormonalnej ustroju.

Polecane wideo:

1. Badania krwi przy chorobie nerek

Oczywiście podstawową, najprostszą i dostarczającą wielu cennych informacji analizą jest badanie ogólne moczu. Z badań krwi podstawową rolę odgrywają oznaczenia:

ale także: morfologii krwi, stężenia elektrolitów (potasu, sodu, wapnia, fosforanów, magnezu), parametrów stanu zapalnego i lipidogramu.

Stężenie kreatyniny we krwito jedno z podstawowych badań, pozwalające na wstępną ocenę czynności nerek. Zakres wartości prawidłowych wynosi dla tego parametru 0,6–1,3 mg/dl (53–115 µmol/l). Wzrost stężenia kreatyniny we krwi jest specyficznym, ale późno pojawiającym się wskaźnikiem nieprawidłowej pracy nerek. Stężenie kreatyniny w dużym stopniu zależy od masy mięśniowej danej osoby – im masa mięśniowa wyższa, tym wyższa ma prawo być wartość tego parametru. Nie powinna ona jednak przekraczać górnej granicy normy.

Przesączanie kłębuszkowe (GFR) jest parametrem, który dokładniej niż stężenie kreatyniny we krwi ocenia, czy czynność nerek jest prawidłowa. Do praktycznego wyliczania GFR stosowane są wzory matematyczne, w których oprócz stężenia kreatyniny uwzględniana jest także masa pacjenta, jego wiek oraz płeć. Na wydruku badania otrzymuje się już wyliczoną wartość GFR. U zdrowego człowieka nie powinna być ona niższa niż 90 ml/min/1,73 m2 (zwykle wynosi ona około 120 ml/min/1,73 m2).

2. Stężenie mocznika i kwasu moczowego we krwi

U zdrowego człowieka stężenie mocznika powinno mieścić się w przedziale 15–40 mg/dl (2–6,7 mmol/l). Parametr ten jest znacznie mniej wiarygodny w ocenie czynności nerek niż kreatynina, zwłaszcza we wczesnych stadiach przewlekłej choroby nerek. Nabiera on jednak bardzo dużego znaczenia u osób ze znacznie upośledzoną czynnością nerek.

W warunkach prawidłowych stężenie kwasu moczowego w surowicy krwi powinno mieścić się w przedziale 3–7 mg/dl (180–420 µmol/l). Podwyższone wartości tego parametru mogą świadczyć o niewydolności nerek. Innymi stanami, w których stężenie kwasu moczowego w surowicy krwi jest podwyższone, są: dna moczanowa, stosowanie diety bogatopurynowej (z dużą zawartością przede wszystkim podrobów), niedoczynność tarczycy.

W przebiegu chorób nerek obserwowane są także odchylenia w innych niż opisane powyżej badaniach laboratoryjnych krwi. Nieprawidłowości obserwuje się również w:

  • morfologii krwi, w której u osób z przewlekłą chorobą nerek dochodzi z czasem do spadku poniżej normy stężenia hemoglobiny (HGB);
  • jonogramie (czyli badaniach stężeń elektrolitów we krwi), gdzie stwierdzić można podwyższone stężenie potasu, fosforanów, a obniżone wapnia;
  • lipidogramie (czyli ocenie gospodarki tłuszczowej organizmu), w którym często występuje podwyższone stężenie triglicerydów i cholesterolu.

W chorobach nerek, do których dochodzi w przebiegu chorób układowych (np. tocznia rumieniowatego układowego) czy w kłębuszkowych zapaleniach nerek wykonywany jest ponadto szereg innych badań (m.in. oznaczenia specyficznych przeciwciał). Są to jednak badania wysokospecjalistyczne, zlecane bardzo rzadko, z którymi statystyczny pacjent ma minimalne szanse się spotkać.

Lekarz Małgorzata Waszkiewicz, ponad rok temu

Bibliografia

  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
  • Czech A., Tatoń J. Diagnostyka internistyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3156-7

Źródła zewnętrzne

Badania

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Badanie krwi w ocenie czynności nerek
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Badanie krwi w ocenie czynności nerek
Badania

Badanie izotopowe nerek (renoscyntygrafia)

. Oddzielna ocena funkcji każdej nerki jest ważna, ponieważ badania biochemiczne krwi i moczu oceniają funkcję obu nerek, gdy tymczasem możliwe jest znaczne (...) scyntygrafię nerek,...

Powikłania cukrzycy

Niewydolność nerek w cukrzycy

jest nieodwracalnym procesem, który prowadzi do upośledzenia czynności nerek. Bardzo często konieczne okazują się dializy i przeszczepienie nerek. Okazuje (...) Niewydolność nerek...

Niewydolność nerek - przyczyny, badania, leczenie

Badania wykrywające niewydolność nerek

Badania wykrywające niewydolność nerek

objawem choroby jest zwiększona ilość moczu lub jego zanik oraz nieprawidłowe wyniki badań krwi. Występują dwa rodzaje niewydolności – ostra (...) i kamicy nerkowej. Bardzo ważna jest wczesna diagnostyka i badanie...

Łagodny rozrost prostaty

Przerost prostaty a rak

jest powiększony. Ponadto sprawdza się czynność nerek poprzez badanie laboratoryjne krwi. Wykonuje się również test przesiewowy w kierunku raka prostaty (...) rozrostu prostaty to zaburzenia...

Badania

Laboratoryjna ocena czynności nerek

Określenie wielkości filtracji nerkowej (badanie klirensowe) jest to badanie nerek niezbędne do określenia podstawowej ich czynności jaką (...) przeprowadzania badania...

Nadciśnienie

Dlaczego nadciśnienie tętnicze jest groźne?

Nadciśnienie tętnicze to choroba układu krążenia polegająca na stałym lub częściowym podwyższeniu ciśnienia tętniczego krwi powyżej normy 140/90 (...) mmHg. Choroba zostaje wykryta najczęściej podczas innych badań diagnostycznych...

Niewydolność nerek - przyczyny, badania, leczenie

Grupa ryzyka chorób nerek

Grupa ryzyka chorób nerek

Zmniejszenie się liczby czynnych nefronów prowadzi do przewlekłej niewydolności nerek. Innymi przyczynami takiej przypadłości (...) są także takie czynniki jak: cewkowo-śródmiąższowe choroby (np. odmiedniczkowe zapalenie nerek)...

Badanie moczu - wskazania, charakterystyka, wyniki, posiew moczu

Badanie moczu na krew

Badanie moczu na krew

, jeśli danej osobie nic nie dolega, nie ma ona objawów infekcji, a badanie wykrywa krew w moczu – może to świadczyć o chorobach nerek (...) , takich jak kłębuszkowe zapalenie nerek....

Holter EKG - wskazania do wykonania badania, przebieg

Holter

Większość osób wie, jak wygląda podstawowe badanie elektrokardiograficzne (EKG). Nie każdy jednak chodził w tzw. holterze EKG. Monitor holterowski (...) urządzenie holterowskie, powinien wykonywać wszystkie życiowe czynności....

Niewydolność nerek - przyczyny, badania, leczenie

Leczenie niewydolności nerek

Leczenie niewydolności nerek

Leczenie niewydolności nerek wymaga kompleksowej opieki medycznej. W jej skład wchodzą takie elementy jak: zapobieganie chorobom układu krążenia (...) , leczenie przyczynowe przewlekłej niewydolności nerek, hamowanie...