Badanie ostrości wzroku

Zaburzenia ostrości widzenia zwykle powodowane są przez błędy refrakcji oka. Wyróżniamy tutaj:

• krótkowzroczność - promienie światła odbite od przedmiotów położonych dalej od nas nie są ogniskowane na siatkówce oka, ale obraz powstaje przed siatkówką, przedmioty znajdujące się blisko widoczne są wyraźnie, natomiast im dalej się znajdują, tym obraz ich staje się coraz mniej ostry, rozmyty;
• dalekowzroczność - obraz przedmiotów powstaje za siatkówką oka, dzięki czemu przedmioty odlegle są ostre a znajdujące się bliżej są rozmyte;
• astygmatyzm - wada układu optycznego oka, dotycząca przede wszystkim rogówki, światło przechodząc przez nierównomierną krzywiznę rogówki jest załamywane w różnym stopniu w płaszczyznach prostopadłych do siebie wynikiem czego są zaburzenia ostrości widzenia na długich i krótkich dystansach.

Badanie oczu polega także na badaniu ostrości wzroku do bliży, które przeprowadza się za pomocą tablic Snellena.

Znaki ułożone są od najmniejszych do największych. Trwa od kilku do kilkunastu minut. Pacjent siedzi przed tablicą Snellena i zasłania dokładnie jedno oko. Następnie czyta na głos znaki, zaczynając od największych. Jeśli badany nie jest w stanie prawidłowo rozpoznać największego znaku, przybliża się go do tablicy lub ma on za zadanie liczyć palce lekarza z różnej odległości.

Wynik badania podaje się w formie opisu z użyciem wartości liczbowych. Siłę ostrości wzroku osoby badanej wyraża się stosunkiem odległości, z jakiej badany znajduje się od tablicy, do odległości, z jakiej ten znak widzi oko zdrowe. Jeżeli więc badany w odległości 5 m odczyta najniższy rząd oznaczony D=5, to jego ostrość wzroku wyniesie 5/5 (pełna ostrość wzroku), a jeśli np. odczyta najgrubszą literę oznaczoną D=50, to ostrość wzroku równa się 5/50. Często wyraża się to w postaci ułamka. Odpowiednio 5/5=1,0 a 5/50=0,1. Zbadaną ostrość wzroku zapisuje się razem dla obu oczu (w przypadku gdy wartość jest taka sama) lub osobno dla oka lewego i prawego.

Jeżeli pacjent nie jest w stanie wykonać poleceń lub nie ma do tego możliwości, bada się poczucie światła i jego lokalizację. Badanie to przeprowadza się w ciemnym pomieszczeniu, rzutując wiązkę światła na siatkówkę, najpierw oświetlając oko na wprost, później od strony nosa, góry, ku dołowi i skroni. W czasie badania należy poinformować lekarza, jeśli badany ma wrażenie, że znaki nie stoją równo lub że niektóre z nich sprawiają wrażenie przesłoniętych. Nie należy od razu zakładać, że pojawiły się zmiany chorobowe oczu, gdy występuje nieostrość widzenia u dzieci poniżej 6. roku życia. Do tego czasu stwierdza się trudności w tzw. rozdzielaniu znaków. Dlatego też 2 - 3 letnie dzieci mają ostrość wzroku 0,5, a 4 - 6 letnie około 0,8. Pełna ostrość wzroku pojawia się dopiero po 6. roku życia.

Ostrość wzroku to jeden z wyznaczników zdrowych oczu. Dlatego jeśli pojawia się odczucie, że obraz staje się rozmyty lub niewyraźny, należy koniecznie wybrać się do okulisty i zrobić badanie oczu. Jeżeli zostanie zdiagnozowana nieprawidłowa ostrość wzroku, należy przeprowadzić dokładne badania wyjaśniające przyczynę (wada refrakcji, choroby gałki ocznej lub choroby centralnego układu nerwowego).

Źródła

1. Wady wzroku i ich leczenie
2. Misiuk-Hojło M. (red.), Badania okulistyczne, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2010, ISBN 978-83-61257-25-7
3. Kański J.J. Diagnostyka kliniczna w okulistyce, Urban & Partner, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60290-84-2
4. Kański J.J. Okulistyka kliniczna, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-120-4