Bóle głowy w chorobach oczu – przyczyny i charakterystyka

Bóle głowy w chorobach oczu są wywołane przez różne schorzenia, mogą być również objawem istniejącej bądź źle skorygowanej wady wzroku lub sygnałem, że oczy są przemęczone. Niezależnie od przyczyny, bóle głowy bywają uporczywe.

Ból głowy może być silny i dokuczliwy tak bardzo, że uniemożliwia codziennie funkcjonowanie. Jeżeli jego przyczyną są choroby oczu, często pojawiają się zaburzenia widzenia i łzawienie oczu, a także uczucie uciskania skroni, czoła i potylicy.

Ból głowy wynika z podrażnienia różnych anatomicznych struktur (nerwy czaszkowe i rdzeniowe, naczynia krwionośne, mięśnie). W przypadku chorób oczu częstą przyczyną dolegliwości jest wzrost ciśnienia w gałce ocznej lub stan zapalny w obrębie narządu wzroku. Wady wzroku (takie jak krótkowzroczność czy dalekowzroczność) prowadzą do wzrostu napięcia mięśni i wzmożonego wytężania wzroku.

Bóle głowy w chorobach oczu najczęściej wywołują takie schorzenia w obrębie narządu wzroku jak:

• jaskra, w tym jaskra wąskiego kąta. Podczas napadu pojawia się silny ból gałki ocznej, nadwrażliwość na światło, nudności i wymioty,
• wady refrakcji, w tym nadwzroczność, astygmatyzm, starczowzroczność,
• półpasiec oczny,
• zapalenie rogówki, tęczówki, twardówki lub ciała rzęskowego, zapalenie tkanek oczodołu o różnej etiologii,
• zapalenie nerwu wzrokowego, któremu towarzyszy upośledzenie wzroku, głównie widzenia centralnego i barw,
• astenopatia, tak zwany dyskomfort związany z pracą wzroku. Bólem głowy i oczu może skutkować intensywna praca wzroku przy nieprawidłowym oświetleniu czy dłuższe wpatrywanie się w ekran monitora,
• heteroforia, czyli zez ukryty, zwłaszcza rozbieżny,
• zespół Tolosy-Hunta,
• oftalmodynia – krótkotrwałe, napadowe bóle oczu i oczodołów bez ustalonej przyczyny.

Ból głowy i oczu może być wywołany zaburzeniami akomodacji i wiązać się z wadami wzroku. Wady mogą wynikać nie tylko z problemami z nastawnością oka, ale i zmian wymiarów gałki ocznej lub utraty przejrzystości rogówki lub soczewki. Najczęściej spotykaną wadą wzroku jest dalekowzroczność i krótkowzroczność. Często pojawia się również astygmatyzm.

Bóle oczu i głowy w przebiegu wad wzroku zwykle nie pojawiają się po przebudzeniu. W ciągu dnia przybierają postać tępego bólu o słabym lub średnim nasileniu. Charakterystyczne jest to, że nawracają po pracy wzrokowej i najczęściej są odczuwane nad oczodołami, w okolicy czołowej. Ból głowy pojawia się regularnie, towarzyszy mu uczucie ciężkości w głowie. Ponadto oczy są zmęczone, pieką i łzawią.

Przyczyną dolegliwości może być także nie tylko nieskorygowana, ale i nieodpowiednio skorygowana wada wzroku, ściślej mówiąc:

• zbyt silne szkła korygujące krótkowzroczność,
• nieskorygowana lub nie w pełni wyrównana nadwzroczność,
• nieskorygowany lub nie w pełni wyrównany astygmatyzm nadwzroczny,
• niewyrównana starczowzroczność,
• źle osadzone szkła korekcyjne, z przesunięciem ogniska dającym efekt pryzmatyczny.

Bóle głowy w chorobach oczu mogą wywoływać również podawane leki, na przykład zawierające pilokarpinę. To alkaloid występujący w liściach południowoamerykańskich roślin z rodzaju Pilocarpus. Preparaty z tą substancją są stosowane miejscowo do oka (do worka spojówkowego) w celu obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego.

Skutkiem ubocznyM mogą być bóle głowy i zawroty, a także podrażnienie rogówki (pieczenie, kłucie, ból, światłowstręt), przekrwienie spojówek, łzawienie, upośledzenie widzenia przy słabym oświetleniu.

Gdy pojawia się ból głowy, oka bądź okolicy oczodołu, warto zwrócić o poradę do lekarza. Okulista powinien przeprowadzić wywiad, określić specyficzne okulistyczne objawy pozwalające na różnicowanie schorzenia oraz zlecić badania uzupełniające bądź konsultację u innych specjalistów. Ustalenie przyczyny dolegliwości jest kluczowa, od tego zależy bowiem leczenie.

Aby wyeliminować bóle głowy wynikające z zaburzeń akomodacj i nieodpowiednio skorygowanej wady wzroku, należy umówić się na wizytę do okulisty bądź optometrysty, by odpowiednio skorygować wadę wzroku. Optymalną ostrość można uzyskać za pomocą dobrze dobranych okularów lub soczewek kontaktowych.