Centuria pospolita – właściwości, zastosowanie, przeciwwskazania, gdzie kupić
Centuria pospolita to cenna roślina lecznicza, którą wykorzystywano już w czasach starożytnych. Dawniej stosowano ją przede wszystkim w leczeniu trudno gojących się ran. We współczesnym zielarstwie znana jest m.in. jako antidotum na zaburzenia trawienia. Na co jeszcze pomaga centuria pospolita? Jakie właściwości posiada roślina?
W tym artykule:
Co to jest centuria pospolita?
Centuria pospolita (Centaurium erythraea) zwana także centurią zwyczajną, tysiącznikiem, czy goryczką czerwoną, to dwuletnia roślina z rodziny goryczkowatych, rosnąca na łąkach, pastwiskach, nieużytkach, widnych polanach, czy przydrożach. Centuria występuje niemal w całej Europie, Afryce Północnej, w Azji Zachodniej i Środkowej, na Kaukazie, Ałtaju i Wyspach Kanaryjskich.
W Polsce roślina występuje na całym obszarze, jednak dość rzadko tworzy większe skupiska. Ponadto objęta jest częściową ochroną, dlatego do potrzeb zielarskich pozyskiwana jest głównie z upraw.
Ziele wykorzystywane jest do produkcji kosmetyków oraz w przemyśle spożywczym. Stosowane jest też w kuchni jako dodatek do ciężkostrawnych dań. Jednak najszerzej wykorzystuje się je w medycynie naturalnej.
Organizm pełen pasożytów
Centuria pospolita – opis rośliny
Centuria pospolita osiąga maksymalnie wysokość ok. 30-50 cm. Łodyga rośliny jest wzniesiona i pojedyncza. Rozgałęzia się jedynie w górnej części. Liście są gładkie, zielone lub brunatno-zielone, zebrane w rozetę w części dolnej. Mają owalny lub jajowaty kształt.
Roślina kwitnie w czerwcu i w lipcu, a jej intensywnie różowe kwiaty są skupione w gęste podbaldachy. Owocem rośliny są żółte torebki, które zawierają czarne nasiona.
Właściwości centurii pospolitej
Centuria pospolita zawiera związki goryczowe oraz witaminy z grupy B. Pozostałe składniki rośliny to m.in. olejki eteryczne, kwasy organiczne, flawonoidy, duże ilości magnezu i inne sole mineralne.
Tysiącznik ma właściwości żółciopędne, pobudza wydzielanie soków żołądkowych i śliny, przyspiesza procesy przemiany materii. Ułatwia wchłanianie składników pokarmowych, stymuluje apetyt, leczy zgagę. Działa także przeciwkrwotocznie, wiatropędnie i antyseptycznie.
Roślina wykazuje także właściwości przeciwzapalne, przeciwgorączkowe, przeciwbakteryjne i antymalaryczne. Ma także działanie napotne.
Zastosowanie centurii pospolitej
W ziołolecznictwie wykorzystuje się przede wszystkim łodygi wraz z liśćmi, które zbiera się od lipca do września, a następnie poddaje suszeniu. Następnie z suszu przygotowuje się napary i odwary.
Centurię pospolitą można znaleźć także w wieloskładnikowych suplementach diety oraz w preparatach w postaci kropli.
Roślina może być wsparciem m.in. w leczeniu:
- braku łaknienia (pobudza apetyt),
- anemii,
- zaburzeń trawienia,
- nadciśnienia,
- zastoju żółci,
- wzdęć i zgagi,
- kamicy żółciowej,
- choroby pasożytniczej przewodu pokarmowego,
- choroby malarycznej.
Centuria zwyczajna może być stosowana także w okresie rekonwalescencji po ciężkich chorobach u pacjentów z osłabieniem organizmu i z osłabionymi czynnościami trawiennymi.
Suszone łodygi i liście centurii można stosować także zewnętrznie na stany zapalne skóry, egzemy i owrzodzenia. Roślina odżywia i uelastycznia cerę.
Kto nie powinien stosować centurii pospolitej?
Centuria pospolita należy do stosunkowo bezpiecznych roślin. Nie jest jednak wskazana do stosowania u osób uczulonych na zioła i przyprawy, nie poleca się jej stosować także u dzieci. Rośliny nie powinny przyjmować również kobiety w ciąży oraz karmiące piersią.
Spożywanie naparów z ziela centurii nie jest wskazane także w chorobach wrzodowych żołądka i dwunastnicy.
Szczególną ostrożność powinny zachować osoby, które przyjmują leki oraz inne suplementy diety. Roślina może bowiem wpływać na działanie niektórych leków. Dlatego też w takich przypadkach konieczna jest konsultacja z lekarzem lub farmaceutą.
Centuria pospolita – gdzie kupić?
Suszone liście i łodygi rośliny można kupić w sklepach zielarskich, sklepach ze zdrową żywnością oraz niektórych aptekach. Cena za kilogram suszonej centurii to średnio ok. 90 zł.
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
