Co dzieje się z tabletką w chwili jej połknięcia?

Jest ich całe mnóstwo, występują w różnej postaci: tabletek, drażetek, kapsułek, syropów. Czy zastanawialiśmy się kiedyś, co dzieje się z lekiem z chwilą połknięcia?

Niewiele wiemy na temat mechanizmów, jakie rządzą lekami. Lekarze i farmaceuci alarmują, że przyjmujemy je bez konsultacji ze specjalistą, nierzadko niewłaściwie je dawkując. Kupujemy je na stacjach benzynowych, w sklepach, często pod wpływem działania reklamy lub za namową sąsiadki. A do tego przechowujemy w niewłaściwy sposób, co w wielu przypadkach osłabia działanie leku.

Zobacz film: "Polska krajem lekomanów"

Losy leku w organizmie

W procesie działania leków wyróżnia się kilka etapów. Podzielono je na części i określono skrótem LADME:

  • L - liberation (uwolnienie)
  • A - absorbtion (wchłanianie)
  • D - distribution (rozmieszczenie)
  • M - metabolism (metabolizm)
  • E - excretion (wydalanie)

Gdy połykamy tabletkę, dochodzi do uwolnienia substancji czynnej, która zamienia się w roztwór. Proces ten uzależniony jest od postaci leku oraz miejsca jego podania.

Z kolei wchłanianie leku ma związek z wielkością cząsteczki substancji czynnej. Jeśli są większe, o wiele trudniej jest im przedostać się do krwioobiegu.

Na wchłanianie wpływ ma również droga podania specyfiku. W przypadku większości leków proces ten zachodzi w dalszych częściach układu pokarmowego, np. w jelitach. I dlatego też tabletki są najczęściej powlekane. Dzięki specjalnej otoczce, która chroni substancję czynną przed szkodliwym działaniem kwasów produkowanych w żołądku, działanie leku jest wydłużone. Substancja aktywna uwalnia się powoli.

Na wchłanianie leku wpływ może mieć również pora jego przyjęcia oraz to, czy zażywamy go w czasie posiłków. Są preparaty, np. witaminy A, D i K, które powinno się przyjmować w towarzystwie pokarmów zawierających dodatek tłuszczów.

Z kolei dystrybucja to nic innego jak rozprowadzanie leku w organizmie. Uwolniona substancja czynna przenika z krwi do tkanek. Szybciej dociera do narządów takich jak płuca czy serce, bo są lepiej ukrwione.

Kolejny krok to metabolizm, inaczej biotransformacja. Jej celem jest przekształcenie leku do postaci lepiej rozpuszczalnej w wodzie, dzięki czemu łatwiej może być wydalona z organizmu. Proces ten zachodzi różnymi drogami. Śladowe ilości leków znajdują się w pocie, ślinie i kale.

Metabolizm leku zakłócać mogą niektóre choroby, np. marskość wątroby.

Kapsułki czy tabletki?

Mało kto zwraca uwagę na postać przyjmowanego leku. Wiele z nich określamy mianem tabletek, mimo iż w rzeczywistości są to drażetki czy kapsułki. Ich rozróżnienie jest bardzo ważne.

Kapsułki wypełnione są najczęściej proszkami, granulatami, płynami lub pastami. Mogą być powlekane specjalną otoczką. Najczęściej nie wolno ich dzielić, stąd leki w formie kapsułek należy połykać w całości. Można je czasem otworzyć, a jej zawartość wysypać na łyżeczkę lub dodać do jogurtu czy wody (tak jest choćby w przypadku preparatów probiotycznych dla dzieci).

Z kolei tabletki powstają w procesie sprasowania pod dużym ciśnieniem proszku, w którym zawarte są substancje lecznicze oraz pomocnicze. Tabletki są często powlekane, dzięki czemu łatwiej jest je połknąć. W ten sposób również maskuje się ich mało przyjemny smak.

Otoczka w przypadku tabletek ma jeszcze jedno zadanie, o którym już wspomniano: dzięki niej substancja aktywna uwalniana jest stopniowo. By jednak spełniła tę funkcję, nie może być w żaden sposób naruszona. Nie wolno jej dzielić, przegryzać. Może to bowiem uczynić lek mniej skutecznym, jak również podrażnić żołądek.

Dzielić można jedynie te tabletki, na których zaznaczone jest miejsce cięcia (kreska lub krzyżyk).

Wpływ na działanie leków ma wiele czynników. Ważne jest, by przed sięgnięciem po produkt apteczny wiedzieć, jak go przyjmować. Na ten temat najlepiej jest porozmawiać z farmaceutą lub z uwagą przeczytać ulotkę.

Agnieszka Gotówka , 7 miesięcy temu

Bibliografia

  • Zając M., Pawełczyk E., Jelińska A., "Chemia leków", AM Poznań

Interakcje międzylekowe

Komentarze (1)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Interakcje międzylekowe
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Interakcje międzylekowe
Interakcje międzylekowe

Palenie i leki to złe połączenie

Palenie i leki to złe połączenie

toksycznych. Mogą one wchodzić w interakcje z lekami. Warto wiedzieć, że na takie interakcje narażone są osoby, które nie palą, ale są tzw. biernymi (...) palaczami, czyli znajdują się w pomieszczeniu, w którym palą...

Interakcje międzylekowe

Interakcje antybiotyków makrolidowych z lekami na nadciśnienie

W piśmie „Canadian Medical Association Journal" kanadyjscy naukowcy ostrzegają przed jednoczesnym stosowaniem leków na nadciśnienie i makrolidów u osób starszych, ze względu na ryzyko niebezpiecznego obniżenia ciśnienia. Czym są antybiotyki makrolidowe? Makrolidy...

Interakcje międzylekowe

Niebezpieczne interakcje leków

przypominają, że niepożądane działanie leków to jedna z 10 najczęstszych przyczyn zgonów. Konferencja "Niebezpieczne interakcje leków w praktyce klinicznej (...) leków jednocześnie. Problem wyjaśniał między innymi dr Jarosław Woroń...

Interakcje międzylekowe

Produkty, które zaburzają działanie leków

Produkty, które zaburzają działanie leków

Sok grejpfrutowy a leki Picie soku grejpfrutowego w krótkim odstępie od przyjmowania leków jest prawie tak niebezpieczne, jak popijanie ich alkoholem. Chociaż grejpfrut to bogactwo witamin i składników mineralnych, w tym podnoszącej odporność witaminy...

Interakcje międzylekowe

Leki w WZW (WIDEO)

Leki w  WZW (WIDEO) Odtwórz wideo

Schorzenie, jakim jest wirusowe zapalenie wątroby, znane jest w kilku odmianach. Wirusami pierwotnie hepatotropowymi są wirusy typu A, B, C, D i E. Do grupy wirusów wtórnie hepatotropowych zalicza się natomiast CMV, HSV-1, 2, VZV, wirus Ebstein-Barr....

Interakcje międzylekowe

Przyjmują kilka leków na raz. Czy wiesz, czym to grozi?

Przyjmują kilka leków na raz. Czy wiesz, czym to grozi?

niebezpiecznych interakcji. Przy większej ilości ryzyko powstania skutków ubocznych wzrasta. Takie zachowanie może spowodować nawet śmierć (...) przestrzegają. Nie należy mieszać ze sobą leków. Już zażywanie dwóch medykamentów w tym...

Interakcje międzylekowe

Wycofujemy leki, bo dbamy o bezpieczeństwo pacjentów

Wycofujemy leki, bo dbamy o bezpieczeństwo pacjentów

- Czesi zasugerowali, że to nie był przypadek, a błąd intencjonalny, czyli zagrożenie wykraczające poza obszar jednej hurtowni. Istniało niebezpieczeństwo, że ktoś mógł dokonać sabotażu na etapie produkcji - mówi w rozmowie z nami Paweł Trzciński, rzecznik...

Interakcje międzylekowe

Interakcje grejpfruta z lekami

Interakcje grejpfruta z lekami

różnych grup leków, stąd interakcje soku grejpfrutowego z lekami są jednymi z najlepiej poznanych i najszerzej opisanych w literaturze medycznej (...) . Zobacz także: Skutki uboczne antybiotyków Aby uniknąć niebezpiecznych dla zdrowia...

Interakcje międzylekowe

Niebezpieczne interakcje leków z suplementami ziołowymi

Niebezpieczne interakcje leków z suplementami ziołowymi

Interakcje leków i suplementów Interakcje leków to nic innego, jak sytuacja kiedy jedna z substancji leczniczych wpływa na aktywność drugiego (...) ? Suplementy diety mogą negatywnie wpływać na wydalanie, metabolizm...

Interakcje międzylekowe

Leki, których nie wolno łączyć

Leki, których nie wolno łączyć

substancje wchodzą ze sobą w interakcje, co powoduje zahamowanie krzepnięcia krwi. Jeśli więc podczas kuracji aspiryną wspierać się będziemy kanapkami