Cysta - przyczyny, rodzaje, leczenie

Cysta może pojawić się w wyniku wielu procesów zachodzących w organizmie. Najważniejsze czynniki ich powstawania to:

• infekcje,
• zaburzenie przepływu płynu międzytkankowego,
• urazy,
• nowotwory,
• przewlekłe stany zapalne,
• predyspozycje genetyczne,
• wady w rozwoju narządów płodu.

Torbiel rzadko jednak powiązana jest z chorobą nowotworową czy ciężkim zakażeniem. Cysty przeważnie nie powodują poważnych czy długoterminowych powikłań.

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

• O czym świadczy ból i rana po operacji usunięcia torbieli pilonidalną? - odpowiada dr n. med. Ryszard Magiera
• Czy torbiel w piersi może powodować ból ręki? - odpowiada lek. Tomasz Stawski
• Czy torbiel w tak krótkim czasie może się odnawiać? - odpowiada lek. Tomasz Stawsk

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

Istnieje wiele różnych rodzajów cyst. Najczęściej występujące to:

• torbiel piersi, będąca wynikiem łagodnych rozrostowych chorób piersi;
• torbiel jajnika, która powstaje najczęściej z powodu zahamowania pęknięcia pęcherzyka Graafa. Ma to miejsce wtedy, gdy pęcherzyk nie zawiera żadnej komórki jajowej lub gdy obumarła. Nie następuje jajeczkowanie, natomiast pęcherzyk nadal rośnie, a w jego środku gromadzi się płyn. Po pewnym czasie przekształca się on w torbiel. Przyczyną tego stanu mogą być zaburzenia hormonalne;
• torbiel tarczycy;
• torbiel występująca pod kolanem;
• torbiele stawów i ścięgien;
• torbiel tkanki podskórnej, często występująca na twarzy, głowie, szyi czy tułowiu;
• torbiel Bartholina (powiększenie małych gruczołów znajdujących się w pobliżu wejścia do pochwy);
• policystyczne nerki – jest to choroba dziedziczna, objawiająca się występowaniem dużej ilości torbieli w nerkach;
• inne.

W zależności od miejsca występowania cysty, można ją samemu wykryć. Tak np. torbiele skóry i tkanek podskórnych zwykle są zauważalne gołym okiem przez chorego. Cysty gruczołu piersiowego (piersi) mogą być wyczuwalne pod palcami. Kobieta może je wykryć przy profilaktycznym badaniu piersi czy też mogą być zdiagnozowane podczas wizyty u lekarza.

Trudne do wykrycia bywają torbiele narządów wewnętrznych, takich jak nerki lub wątroby, ponieważ takie cysty mogą nie dawać żadnych objawów. Cysty te często zostają odkryte po raz pierwszy w wyniku badania obrazowego (RTG, USG, tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego).

• Cysta w piersi
• Ciężkie postaci trądziku
• Torbiele jajników – przyczyny, rodzaje
• Kaszaki

Leczenie torbieli zależy od jej umiejscowienia i wielkości. Cysty o dużej wielkości i dające objawy mogą być usunięte chirurgicznie. Czasami płyn z wnętrza torbieli może być osuszony lub odciągnięty przez nakłucie lub cewnikowanie jamy torbieli. Do nakłucia cyst znajdujących się w ciężko dostępnych miejscach, pomocniczo można wykorzystać obraz radiologiczny.

Drenaż i usuwanie cysty są bezwzględnie zakazane w warunkach domowych. W niektórych przypadkach konieczne jest zastosowanie zabiegu chirurgicznego – przede wszystkim, gdy jest podejrzenie występowania zmian nowotworowych. Wykonuje się wtedy biopsję cysty lub też pobiera płyn z wnętrza kapsuły torbieli i bada pod mikroskopem na obecność komórek nowotworowych.

Źródła

1. Patogeneza zespołu policystycznych jajników PCOS
2. Hanson, Linda J., and Nathalie C. Zeitouni. "Epidermal Inclusion Cysts." eMedicine.com. May 6, 2010
3. Kumar, Vinay, Abul K. Abbas, Nelson Fausto, and Jon Aster. Robbins & Cotran Pathologic Basis of Disease. 8th ed. Philadelphia: Saunders, 2009.
4. Słomko Z. Ginekologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3153-9