Densytometria kości

Densytometria kości jest to badanie polegające na ocenie gęstości mineralnej kości (BMD) przy podejrzeniu osteopenii lub osteoporozy. Warto pamiętać, że obniżona gęstość kości nie jest niezbędnym warunkiem do rozpoznania osteoporozy. Choroba ta może zostać zdiagnozowana, jeżeli doszło do złamania po stosunkowo niewielkim urazie.

Polecane wideo:

1. Wskazania i przebieg densytometrii kości

Badanie densytometryczne kości wykonywane jest:

  • u osób, u których dochodzi do złamań osteoporotycznych kości (np. złamanie szyjki kości udowej);
  • u osób, u których występują choroby lub stany związane z małą masą kostną lub utratą masy kostnej (predyspozycja genetyczna, niedobory hormonów płciowych, stan po menopauzie, niedobory pokarmowe, siedzący tryb życia lub unieruchomienie, zaburzenia hormonalne, choroby układu pokarmowego, choroby nerek, choroby reumatyczne, stosowane leki, np. glikokortykosteroidy);
  • ewentualnie jako badanie przesiewowe u kobiet w wieku >65 lat, kobiet
  • w celu monitorowania skuteczności leczenia lekami zwiększającymi masę kostną.

Najważniejszym przeciwwskazaniem jest ciąża oraz czas do 48 h po badaniu obrazowym z dożylnym podaniem kontrastu.

Samo badanie gęstości kości jest krótkie (trwa około 15 minut) i nie wymaga specjalnego przygotowania pacjenta. Najczęściej stosowaną metodą badania jest tzw. dwuwiązkowa absorbcjometria rentgenowska (DXA), w której wykorzystuje się bardzo niewielką dawkę promieniowania rentgenowskiego (mniej niż 1/30 zwykłego RTG) i naświetla promieniami X wybraną okolicę szkieletu. Zalecane jest wykonywanie pomiarów w jednej z 3 okolic, mianowicie:

  • w okolicy bliższego odcinka kości udowej (najczęściej wykonywane);
  • lędźwiowego odcinka kręgosłupa (alternatywnie dla kości udowej);
  • kości przedramienia (gdy nie można wykonać pomiaru w kości udowej i kręgosłupie).

Dużo rzadziej naświetla się cały szkielet (najczęściej u dzieci). Detektor dokonuje pomiaru pochłoniętej wiązki i po przekształceniach przedstawia wynik jako tzw. gęstość powierzchniową kości w badanej okolicy. Innymi, rzadziej stosowanymi metodami badania gęstości mineralnej kości, są ilościowa tomografia komputerowa oraz ilościowa metoda ultradźwiękowa.

2. Interpretacja wyniku densytometrii kości

Ocena wyniku badania kości należy do lekarza, który uwzględnia czynniki mające wpływ na chorobę. Są to: przyjmowane leki, predyspozycje rodzinne, złamania w wywiadzie, a także choroby współistniejące.

Wydruk wyniku badania densytometrycznego zawiera:

  • obraz badanej okolicy;
  • wartości bezwzględne gęstości powierzchniowej w g/cm2;
  • odsetek normy;
  • liczby odchyleń standardowych wyniku od normy: wskaźnik T – odchylenie od normy u zdrowej kobiety w wieku 20-29 lat, wskaźnik Z - odchylenie od normy dla tej samej płci i wieku;

Wartości prawidłowe dla wskaźnika T wynoszą od + 1.0 do -1.0, a dla wskaźnika Z >0. Jeśli wskaźnik T wynosi od -1.0 do -2,5 świadczy to o występowaniu osteopenii (zmniejszonej masy kostnej, ale w mniejszym stopniu niż w osteoporozie; przez niektórych jest ona uznawana za początek osteoporozy), natomiast wartość wskaźnika T niższa niż -2,5 wskazuje na osteoporozę, a jeśli dodatkowo współistniejązłamania patologiczne oznacza, że jest to osteoporoza zaawansowana. Natomiast jeśli wskaźnik Z jest mniejszy niż 0 oznacza to, że przyczyną zwiększonej utraty kości są inne niż wiek czynniki ryzyka osteoporozy.

Przyczynami zawyżonej wartości wskaźnika T mogą być złamania trzonów kręgów, zaawansowane zmiany zwyrodnieniowo-wytwórcze kręgosłupa, duże zmiany miażdżycowe aorty brzusznej lub zwapnienia w aparacie więzadłowym kręgosłupa, jeśli pomiary są wykonywane w okolicy lędźwiowej kręgosłupa.

Ewelina Rogowska, ponad rok temu

Bibliografia

  • Gaździk T. (red.), Crash Course - ortopedia i reumatologia, Urban & Partner, Wrocław 2007, ISBN 83-89581-84-6
  • Brzosko M. Reumatologia kliniczna, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 2010, ISBN 978-83-89318-33-7
  • Szulc A. (red.), Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja tom 1-2, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2823-X
  • Debrunner H.U., Hepp W.R. Diagnostyka w ortopedii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3416-5
  • Kusz D. Kompendium ortopedii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3765-4
  • Cooper C., Harrison J., Smith R. Osteoporoza. Współpraca lekarza pierwszego kontaktu i specjalisty, Medycyna Praktyczna, Kraków 2000, ISBN 83-88092-76-6
  • Marczyński W. (red.), Postępowanie praktyczne w ortopedii i traumatologii, Medipage, Warszawa 2008, ISBN 978-83-89769-94-7

Źródła zewnętrzne

Badania

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Densytometria kości
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Candida

Mikolajek6 • ostatni post 3 godziny temu

3

Tarczyca?

~Cthuo • ostatni post wczoraj

1
Artykuły Densytometria kości
Osteoporoza

Diagnostyka osteoporozy

na BMD (czyli gęstość mineralną kości którą można zmierzyć w badaniu jakim jest densytometria) oraz zmniejszonej gęstości mineralnej kości (BMD (...) wskazane jest wykonanie badania nazwanego densytometrią....

Osteoporoza

Osteoporoza u mężczyzn

niezależnie od płci. Są różne możliwości stwierdzenia osteoporozy: badanie krwi, badanie poziomu wapnia i witaminy D, densytometria kości. Densytometria (...) kości...

Dieta w osteoporozie

Zapobieganie osteoporozie

jest densytometria. Badanie to powinno być wykonane około 40. roku życia, u osób, które należą do grupy ryzyka. Densytometria mierzy wytrzymałość kości, dzięki czemu (...) Osteoporoza jest stanem chorobowym,...

Osteoporoza

Osteoporoza (prezentacja edukacyjna)

Osteoporoza (prezentacja edukacyjna)

: kortykosteroidów, nasennych, hormonów tarczycy. Rozpoznanie osteoporozy Badaniem służącym rozpoznaniu osteoporozy jest densytometria kości, która określa gęstość (...) Co to jest osteoporoza? Osteoporoza to choroba...

Diagnostyka osteoporozy

Badanie osteoporozy

promieni rentgenowskich przez kość. Otrzymany obraz jest dwuwymiarowy, ale z zaznaczoną gęstością kości objętościową i powierzchniową. Do densytometrii (...) oraz badań obrazowych. Te ostatnie pozwalają...

Osteoporoza

Osteoporoza a tarczyca

i może być odziedziczona po rodzicach, badania pokazują, że także nadczynność tarczycy może sprawić, że osteoporoza zaatakuje nasze kości (...) , że nasze kości zaatakuje osteoporoza. Dzieje się tak dlatego, że nadmiar...

Złamania kości udowej

Ognisko lityczne w kości udowej

Ognisko lityczne w kości udowej

Złamania kości udowej są najgroźniejszymi rodzajami złamań i wiążą się z licznymi komplikacjami.

Badanie radiologiczne w ortopedii i traumatologii

Rentgen stopy

Rentgen stopy

Zdjęcie rentgenowskie kości stopy.