Dezypramina – leki, działanie, wskazania i przeciwwskazania

Dezypramina (dezipramina) to organiczny związek chemiczny, metabolit ustrojowy imipraminy i lek psychotropowy z grupy TLPD (trójcykliczne leki przeciwdepresyjne), znanych także jako leki trójpierścieniowe (TCA).

Trójcykliczne leki przeciwdepresyjne stanowią grupę leków psychotropowych o zbliżonej budowie chemicznej, które są wykorzystywane do leczenia depresji. Pod względem struktury chemicznej są grupą niejednolitą. To:

• pochodne akrydyny,
• pochodne indolu,
• pochodne dibenzoazepiny,
• pochodne dibenzodiazepiny,
• pochodne dibenzooksepiny,
• pochodne dibenzooksazepiny,
• pochodne dibenzotiepiny,
• pochodne dihydroantracenu,
• pochodne diazafenoksazyny.
• pochodne dibenzocykloheptadienu,
• pochodne dibenzocykloheptatrienu.

Do grupy TLPD należy nie tylko dezypramina, ale i imipramina, doksepina, dosulepina, klomipramina, amitryptylina, lofepramina, noksyptylina, nortryptylina, opipramol, protryptylina czy pipofezyna. Dezypramina jest substancją czynną kilku leków (nie są dostępne w Polsce), takich jak:

• tabletki powlekane Desipramine Hydrochloride Tablets, opakowanie 100 tabletek,
• tabletki Nortimil, opakowanie 40 tabletek,
• tabletki powlekane Apo-Desipramine, opakowanie 100 tabletek,
• tabletki powlekane Pertofran, opakowanie 100 tabletek,
• drażetki Petylyl, opakowanie 50 drażetek.

Dezypramina jest substancją, która działa jak silny inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny. Działa poprzez podniesienie stężenia naturalnych substancji w mózgu, które są niezbędne dla równowagi psychicznej.

Skutkiem działania TCA, także dezypraminy, jest zwiększenie stężenia neuroprzekaźników w szczelinie synaptycznej, a co za tym idzie zwiększone pobudzenie układ noradrenergicznego i serotoninergicznego.

Pomimo tego, że leki TLPD są stosunkowo stare, wciąż stosuje się je w ciężkich postaciach depresji. Wynika to z ich dużej skuteczności. Preparaty nie stanowią jednak leków pierwszego wyboru. TCA stosuje się, gdy antydepresanty z innych grup (np. inhibitory selektywnego wychwytu serotoniny SSRI) nie wywołują oczekiwanych efektów leczniczych.

Najpoważniejszym wskazaniem do stosowania dezypraminy jest depresja endogenna z zahamowaniem psychoruchowym bez wyraźnych cech lęku i niepokoju.

Depresja jest jednym z najczęściej występujących zaburzeń psychicznych i poważnym problemem społęcznym. Choroba znacznie obniża jakość życia, utrudnia funkcjonowanie zawodowe oraz społeczne, powoduje cierpienie osoby chorującej, a i zwiększa ryzyko zachorowania na inne choroby.

Przyjmuje się, że depresja jest związana z zaburzeniami neuroprzekaźnictwa w ośrodkowym układzie nerwowym. Najbardziej istotną rolę w tej kwestii przypisuje się dwom neuroprzekaźnikom, takim jak noradrenalina oraz serotonina, a także dopamina.

Mechanizm działania TLPD polega na hamowanie wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny (dezypramina działa jako silny inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny przy znikomym wpływie na wychwyt serotoniny).

Prowadzi to do zwiększenia stężenia substancji w przestrzeniach synaptycznych. Konsekwencją jest nasilenie przekaźnictwa noradrenergicznego i serotoninergicznego. Efekt terapeutyczny pojawia się w pierwszym tygodniu leczenia.

Wskazaniem do stosowania dezypraminy jest także ból neuropatyczny oraz terapia uzależnień od stymulantów, takich jak amfetamina czy kokaina. Podejmuje się również próby leczenia ADHD u dzieci.

Ze stosowaniem dezypraminy wiąże się ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Najczęściej obserwuje się takie skutki uboczne jak nudności, [koszmary senne])https://portal.abczdrowie.pl/przyczyny-koszmarow-sennych), suchość w ustach, wrażliwość na słońce, zmiany apetytu lub masy ciała, zaparcia, senność, osłabienie lub zmęczenie, trudności w oddawaniu moczu lub częste oddawanie moczu oraz zmiany w pożądaniu lub zdolności seksualnej.

Rzadziej mogą wystąpić następujące działania niepożądane: gorączka, ciężka wysypka, zażółcenie skóry lub oczu, drgawki i ból gardła, skurcze mięśni w szczęce, szyi i plecach, powolna lub utrudniona mowa, drżenie lub niekontrolowane ruchy dowolnej części ciała.

Istnieje ponadto ryzyko wystąpienia zaburzeń przewodnictwa sercowego (kardiotoksyczność). Niestety przedawkowanie leków z grupy TLPD jest niebezpieczne dla życia. To konsekwencja wąskiego indeksu terapeutycznego, co oznacza, że stosunek dawki toksycznej do terapeutycznej jest niewielki

Jeśli chodzi o przeciwwskazania do stosowania trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, w tym dezypraminy, jest nią jaskra, choroba niedokrwienna serca, stan po zawale serca, nadciśnienie, niedociśnienie, przerost gruczołu krokowego i zaburzenie rytmu serca.