Dwunastnica - charakterystyka, funkcje, choroby

Dwunastnica to początkowy odcinek jelita cienkiego. W tym miejscu zachodzą procesy trawienne oraz wchłanianie składników odżywczych z pożywienia. Dowiedz się, jak jest zbudowana dwunastnica, jakie pełni funkcje i jakie objawy mogą być charakterystyczne dla chorób dwunastnicy.

1. Dwunastnica - charakterystyka

Dwunastnica to narząd, który wychodzi z żołądka i stanowi pierwszy odcinek jelita cienkiego. Ma około 25–30 cm, kształt podkowy oraz leży na wysokości pierwszego kręgu lędźwiowego.

Dwunastnica składa się z 4 części – opuszki dwunastnicy, części zstępującej, części poziomej i części wstępującej. Najwyżej jest położna opuszka dwunastnicy, która sąsiaduje z pęcherzykiem żółciowym oraz wątrobą. W dalszych częściach dwunastnica zwęża się i przechodzi w jelito czcze. Dwunastnica ma też 3 zakręty (górny, dolny i dwunastniczo-czczy).

Zobacz film: "Podstawowe badania, jakie powinna wykonać każda kobieta"

Jak uniknąć kłopotów z przewodem pokarmowym?
Jak uniknąć kłopotów z przewodem pokarmowym? [10 zdjęć]

Jedzenie tłustego, smażonego jedzenia może skutkować biegunką. Tłuste mięso, sosy czy słodkie, kremowe...

zobacz galerię

2. Dwunastnica - funkcje

Pokarm, który przechodzi przez żołądek, trafia następnie do dwunastnicy, gdzie miesza się z sokiem trzustkowym oraz żółcią z wątroby. Wydzielina dwunastnicy, czyli sok dwunastnicy, ma odczyn zasadowy i zawiera enzymy umożliwiające trawienie. W dwunastnicy przebiegają procesy trawienne białek, tłuszczów oraz węglowodanów. Dochodzi tutaj również do wchłaniania składników pokarmowych z pożywienia. W dwunastnicy kończy się przewód trzustkowy i wątrobowy, które tworzą małą wyniosłość nazywaną brodawką Vatera.

3. Dwunastnica - choroby

3.1. Dwunastnica - wrzody

Wrzody trawienne najczęściej powstają na opuszce dwunastnicy oraz w żołądku. Najbardziej charakterystycznym objawem wrzodów dwunastnicy jest ostry ból brzucha, występujący zwykle około 2 godziny po posiłku, a także w nocy. Inne dolegliwości to zgaga, mdłości oraz wymioty.

Wrzody na dwunastnicy to wynik stresu oraz złej diety, a także używek. Stres sprawia, że w żołądku jest produkowanych zbyt dużo soków trawiennych, których nie mogą zneutralizować soki z dwunastnicy. Nieregularne posiłki, papierosy oraz alkohol dodatkowo obciążają dwunastnicę. Kwasy żołądkowe zaczynają trawić ścianki dwunastnicy i w ten sposób powstaje wrzód. Bardzo często wrzody są też wynikiem zakażenia Helikobacterem.

Wrzody dwunastnicy można rozpoznać na podstawie gastroskopii. Jeśli podejrzewamy zakażenie Helicobacterem pylori, to powinniśmy wykonać test, który można kupić bez recepty w aptece. Z bolesnymi dolegliwościami należy zgłosić się do lekarza rodzinnego, który na podstawie wywiadu skieruje pacjenta do odpowiedniego specjalisty.

Wrzody na dwunastnicy leczy się najczęściej farmakologicznie, jednak w niektórych przypadkach jest konieczna operacja. Bardzo ważnym elementem terapii jest stosowanie odpowiedniej diety oraz zmiana nawyków żywieniowych. Pacjenci powinni zrezygnować z palenia papierosów i picia alkoholu, jeść regularnie i dbać o to, by posiłki były lekkostrawne. W leczeniu wrzodów ważne jest unikanie smażonych potraw, pikantnych przypraw, a także napojów, które mogą nasilać dolegliwości (np. kawa, napoje gazowane).

3.2. Dwunastnica - zapalenie dwunastnicy

Zapalenie dwunastnicy to najczęściej infekcja wywołana przez wirusy (np. rotawirusy), bakterie (np. Salmonella) lub pasożyty (Giardia lamblia). Do zakażenia dochodzi na skutek kontaktu z chorą osobą lub drogą pokarmową, poprzez spożywanie produktów, na których znajdują się chorobotwórcze drobnoustroje.

Co może świadczyć o zapaleniu dwunastnicy? Gorączka, biegunka, osłabienie, wymioty oraz brak apetytu to typowe objawy zapalenia dwunastnicy.

W przypadku podejrzenia zapalenia dwunastnicy pacjent zostaje skierowany na gastroskopię, która umożliwia lekarzom dokładną diagnozę. Poza tym chory musi wykonać badanie krwi oraz badanie kału.

Sposób leczenia zapalenia dwunastnicy zależy od tego, jaka jest przyczyna choroby. Często chorym podaje się antybiotyki (poza infekcjami wirusowymi), środki przeciwgorączkowe oraz zaleca nawadnianie organizmu. Istotna jest też lekkostrawna dieta, która przyspiesza powrót do zdrowia.

3.3. Dwunastnica - refluks dwunastniczo-żołądkowy

Refluks dwunastniczo-żołądkowy to dolegliwość układu pokarmowego. Polega na tym, że treść dwunastnicy i żółć zamiast przemieszczać się do jelita cienkiego, cofa się do żołądka. U chorych na refluks wywołuje to bóle brzucha oraz wymioty.

Pacjentów z podejrzeniem refluksu dwunastniczo-żołądkowego kieruje się na badanie endoskopowe, scyntygrafię oraz bilimetrię. W przypadku pozytywnej diagnozy, u chorych stosuje się leczenie farmakologiczne. Istotna jest też zmiana diety, z której należy wykluczyć margarynę, olej rzepakowy, smalec oraz smażone potrawy. Poza tym należy jeść 5 małych posiłków dziennie. W diecie powinny się znaleźć chude ryby, chudy drób, produkty pełnoziarniste. Należy unikać ostrych przypraw, napojów gazowanych, alkoholu, słodyczy oraz niektórych warzyw i owoców (takich jak fasolka, groch, brukselka, kalafior oraz cytrusy).

3.4. Dwunastnica - rak

Nowotwory dwunastnicy występują rzadziej niż np. rak żołądka czy jelita grubego. Typowe objawy raka dwunastnicy to: ból brzucha, chudnięcie, krwawienie z przewodu pokarmowego, nudności, wymioty. Są to symptomy charakterystyczne dla wielu innych schorzeń układu pokarmowego, dlatego bardzo często rak dwunastnicy jest diagnozowany w późnym stadium.

Nowotwór dwunastnicy można leczyć operacyjnie (wycinając część narządu), czasem stosuje się też chemioterapię.

spis treści
rozwiń

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!