Trwa ładowanie...

Eutanazja – definicja, rodzaje, kwestie moralne i prawne

Eutanazja, inaczej śmierć na życzenie, to kontrowersyjna kwestia, która jest szeroko omawiana w kontekście prawa, polityki, etyki czy religii. W Polsce powodowane współczuciem pozbawienie życia osoby chorej i cierpiącej z powodu długotrwałego doświadczania niemożliwego do ustąpienia bólu, na jej własny wniosek lub jej najbliższej rodziny, jest nielegalne. Co warto wiedzieć?

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Czym jest ból?"

spis treści

1. Co to jest eutanazja?

Eutanazja (od gr. euthanasia, co oznacza „dobra śmierć”) z definicji to pozbawienie życia osoby nieuleczalnie chorej i cierpiącej, na żądanie jej lub jej najbliższej rodziny. Termin ten pojawił się po raz pierwszy w V w. p.n.e. w komedii Kratinosa.

Dopuszczalność eutanazji jest trudnym zagadnieniem moralnym, a jej kwestia jej legalności i dopuszczalności ma zarówno wielu zwolenników, jak i przeciwników. Podłożem niezgody jest wyznawanie różnych systemów wartości, postawa moralna i światopogląd.

Zwolennicy eutanazji twierdzą, że prawo człowieka do zachowania godności, uszanowanie woli chorego oraz uchronienie go od cierpień są nadrzędne.

Argumenty przeciw eutanazji sprowadzają się do wyznawania idei, że życia, które jest dane, nie można odbierać. Dla przeciwników „dobrej śmierci” eutanazja to nieformalna legalizacja zabójstwa. Duży wpływ na taką postawę ma religia, która eutanazję uznaje za grzech i zamach na najwyższe dobro, jakim jest ludzkie życie.

Zobacz także:

2. Rodzaje eutanazji

Eutanazja klasyfikowana jest na kilka sposobów, w tym na dobrowolną i niedobrowolną. Termin dobrowolna eutanazja odnosi się do sytuacji zgłoszenia świadomej prośby o spowodowanie śmierci. Jest podejmowana na podstawie zezwolenia uprzednio formalnie zadeklarowanego.

Niedobrowolna eutanazja oznacza zaś stan, w którym chory nie jest w stanie wyrazić takiej prośby (na przykład pozostaje w śpiączce). Eutanazję dzieli się również na bierną, określaną jako ortotanazja i czynną, będącą zabójstwem z litości.

Ortotanazja rozumiana jest jako zaniechanie dalszego sztucznego podtrzymywania życia pacjenta. To niezastosowanie leczenia, które nie prowadzi do poprawy stanu zdrowia.

Z kolei eutanazja czynna to celowe i przemyślane działanie podjęte na żądanie chorego i pod wpływem współczucia. Działanie może polegać na podaniu środków, zażycie których skutkuje śmiercią czy pozostawienie osobie chorej śmiertelnej dawki środka, by ta mogła go zażyć sama.

Ponadto mówi się również o eutanazji

  • samobójczej, która ma miejsce w sytuacji, gdy osoba chora podejmuje działanie bezpośrednio zabójcze,
  • samowolnej, która jest podejmowana bez wiedzy pacjenta i jego rodziny,
  • legalnej, przeprowadzonej z upoważnienia instytucjonalnego do podejmowania działań eutantycznych, bez wiedzy chorego lub jego opiekunów.

W kontekście eutanazji pojawia się również pojęcie zgody na przerwanie leczenia. Oznacza to, że w niektórych krajach osoby nieuleczalnie chore mogą zrezygnować z leczenia, nawet jeśli może to skończyć śmiercią.

Prawo to odnosi się do tak zwanych uporczywych terapii, które są stosowane u osób terminalnie chorych. Celem prowadzonego leczenia jest jedynie przedłużenia życia, co często wiąże się cierpieniem, a nie poprawą stanu zdrowia i wyzdrowieniem.

3. Eutanazja w Europie

Eutanazja w Polsce nie jest legalna. W polskim prawie określa się ją jako zabójstwo na żądanie i pod wpływem współczucia. Zakazane jest zarówno zabójstwo człowieka na jego żądanie i pod wpływem współczucia, jak i pomoc w samobójstwie. Grozi za nie kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Eutanazja jest legalna i praktykowana na różnych zasadach w Holandii, Belgii (w myśl przepisów mogą jej zostać poddane nieuleczalnie chore dzieci), Luksemburgu, Szwajcarii (chory może otrzymać lek nasenny w dawce śmiertelnej, lecz musi przyjąć go samodzielnie) oraz Albanii, która była pierwszym europejskim państwem, które wprowadziło możliwość eutanazji (zalegalizowano ją 15 lat temu).

Aby poddać się legalnej eutanazji w kraju, które dopuszcza śmierć na żądanie, lekarze muszą:

  • mieć pewność, że prośba pacjenta jest dobrowolna i dobrze przemyślana,
  • upewnić się, że cierpienie pacjenta jest nie do zniesienia, a i nie ma szans na poprawę stanu zdrowia,
  • poinformować pacjenta o sytuacji i rokowaniach,
  • skonsultować się z co najmniej jednym niezależnym lekarzem, który musi nie tylko przyjrzeć się sytuacji pacjenta, ale i wydać pisemną opinię.

W krajach, które dopuszczają eutanazję, ta jest najczęściej zakazana w przypadku nieletnich, choć nie zawsze. Najbardziej liberalne prawo obowiązuje w Belgii, gdzie dopuszcza się eutanazję niezależnie od wieku.

Eutanazji w Holandii nie mogą poddać się dzieci poniżej 12. roku życia. W krajach, w których eutanazja jest dopuszczana prawem, określa się ją jako akt wiary w zdolność człowieka do przejęcia odpowiedzialności za swój los. Należy ją przeprowadzać w obecności lekarza.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.