Galantamina – działanie, zastosowanie i działania niepożądane

Galantamina (łac. galantaminum) to organiczny związek chemiczny, alkaloid izochinolinowy, inhibitor acetylocholinoesterazy. Naturalnie występuje w cebulach przebiśniegu.

Ponieważ jest związkiem zawierającym azot, który można pozyskać syntetycznie lub wyizolować z cebulek i kwiatów, jest lekiem stosowany w zwalczaniu chorób przebiegających z uszkodzeniem nerwów obwodowych i zaburzeniami w przekaźnictwie nerwowym.

Jest wykorzystywany również w leczeniu pooperacyjnej atonii pęcherza moczowego i jelit, a także w zatruciach kurarą. Ponadto galantamina zwiększa stężenie acetylocholiny.

Galantamina jest odwracalnym inhibitorem acetylocholinoesterazy (AChE) oraz modulatorem receptora nikotynowego. Działa w obrębie połączeń w sieci neuronalnej oraz płytki nerwowo-mięśniowej. Nasila aktywność układu cholinergicznego.

Substancja przenika do ośrodkowego układu nerwowego i ułatwia przewodnictwo nerwowe. Galantamina działa parasympatykomimetycznie, zwiększając napięcie mięśni szkieletowych, powodując skurcz oskrzeli, nasilając wydzielanie potu i soków trawiennych oraz zwężając źrenice.

Jako lek stosowana jest w zwalczaniu chorób przebiegających z uszkodzeniem nerwów obwodowych i zaburzeniami w przekaźnictwie nerwowym. Ponadto usprawnia pamięć u osób zdrowych.

Galantamina podawana osobom z otępieniem typu Alzheimera poprawia funkcje poznawcze, zdolności ogólnego funkcjonowania, czynności życia codziennego i opóźnia wystąpienie zaburzeń zachowania. Ponadto antagonizuje efekty działania niedepolaryzujących leków zwiotczających mięśnie szkieletowe.

Galantamina jest lekiem stosowanym w zwalczaniu chorób nerwowo-mięśniowych, rdzenia kręgowego, przebiegających z uszkodzeniem nerwów obwodowych i zaburzeniami w przekaźnictwie nerwowym, na przykład w różnych postaciach otępienia.

Substancja stosowana jest w terapii choroby Alzheimera, ponieważ zwiększa poziom deficytowego w tej chorobie neuroprzekaźnika, jakim jest acetylocholina na drodze hamowania enzymu acetylocholinoestarazy.

Jest również obecna w terapiach innych chorób neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Parkinsona, choroba Picka, mózgowe porażenie dziecięce, zapalenie nerwu trójdzielnego, a także w miastenii, rwie kulszowej, polineuropatiach i miopatiach.

Ponadto, z uwagi na działanie kurcząco na mięśnie, galantaminę stosuje się w leczeniu pooperacyjnej atonii pęcherza moczowego i jelit, a także w zatruciach kurarą. Galantaminę można również znaleźć w suplementach diety, ponieważ:

• może wspomagać prawidłową jakość snu, ułatwia zasypianie. Jest też popularna jako środek indukujący[świadomy sen, powoduje zwiększenie ostrości, długości i pamięci marzeń sennych,
• może działać relaksująco i łagodzić poziom stresu,
• polepsza przewodnictwo nerwowo-mięśniowe,
• zwiększa funkcje poznawcze, poprawiając pamięć i proces odtwarzania zapamiętanych informacji. Galantamina poprawia funkcje poznawcze u osób zdrowych, głównie na drodze zwiększonej aktywności neuroprzekaźnika acetylocholiny.

Zażywanie galantaminy może wywołać skutki uboczne, takie jak nudności i biegunka. Inne działania niepożądane to:

• zwężenie źrenicy,
• nadmierne łzawienie,
• przyspieszony oddech,
• bradykardia,
• blok przedsionkowo-komorowy,
• stenokardia,
• kołatanie serca,
• zawroty i bóle głowy,
• bezsenność,
• kurcz oskrzeli,
• nadmierne wydalanie wydzieliny z nosa i oskrzeli,
• ślinotok,
• nasilona perystaltyka,
• bóle brzucha,
• hipotonia,
• nadciśnienie,
• utrata apetytu,
• zmniejszenie masy ciała,
• nadmierna potliwość,
• skurcze mięśni,
• świąd,
• wysypka skórna,
• pokrzywka,
• nieżyt nosa,
• ciężkie reakcje nadwrażliwości,
• utrata świadomości.

Należy pamiętać, że leki z właściwościami antycholinergicznymi, które przekraczają barierę krew/mózg, takie jak atropina, benztropine i triheksyfenidyl, przeciwdziałają skutkom galantaminy.

Działanie galantaminy może pogarszać: astma, choroby płuc, padaczka lub w przeszłości napady padaczkowe, choroby serca, w tym wolne bicie serca lub szmer serca, nerek lub wątroby, choroby wrzodowe żołądka, problemy oddechowe i chore drogi moczowe. Nie należy stosować jej w okresie ciąży i karmienia piersią.