Grafologia – czym jest i co bada? Kim jest grafolog?

Grafologia to termin, który powstał z połączenia greckich słów: „grapho", tłumaczonego jako pisanie i „logos", czyli nauka lub teoria. Można więc przyjąć, że grafologia jest nauką o słowie pisanym.

Analizowaniem pisma interesowali się już starożytni mędrcy, jednak do powszechnego obiegu termin grafologia wprowadzono dopiero w XIX wieku. Dokonał tego badacz pisma Jean Hipolit Michon, który opracował podstawowe zasady psychologicznej analizy pisma w oparciu o autorski katalog cech pisma zawierający 360 zmiennych.

Grafologia w ujęciu psychologicznym jest dziedziną psychologii, w centrum zainteresowania której znajduje się pismo. To jego psychologiczna analiza. Celem badań nad nim jest ustalanie związków między grafizmem a dominantami osobowościowymi. Grafizm to - obok języka i treści - jeden z głównych elementów pisma. Jego indywidualność jest efektem personalizacji pisma. W innym, bo kryminalistycznym ujęciu, grafologia to technika śledcza, która polega na badaniu autentyczności pisma oraz ustalania tożsamości jego autora. Opiera się na założeniu, że sposób pisania jest indywidualnym nawykiem, odzwierciedlającym stan psychofizyczny osoby piszącej.

Wiele osób krytykuje grafologię, niektórzy nazywają ją pseudonauką. Zarzuca się jej głównie brak badań, które potwierdzają jej skuteczność, a także podważa sens analizowania osobowości czy doszukiwania się emocji na podstawie analizy ich pisma. Pojawiają się głosy, że grafologia jest jedynie spekulowaniem o charakterze człowieka na podstawie charakteru jego pisma. Można ją uznać raczej za zabawę, ale nie za rzetelną metodę badawczą.

W badaniach z zakresy grafologii uwzględnia się wiele parametrów pisma, zarówno formalnych, językowych, jak i treściowych. Oznacza to, że grafolog, badając pismo, bierze pod uwagę takie czynniki jak: wielkość, szerokość i pochylenie pisma, odległości między literami, wyrazami i wersami, sposób wiązania liter, nacisk pisma, linearność pisma, stosunek wielkościowy poszczególnych stref pisma, rytm i jakość formy pisma, jego żywotność, tempo pisania, słownictwo.

Grafologia koncentruje się na analizowaniu pisma, przy czym skupia się na takich jego aspektach, na które na co dzień nie zwracamy uwagi. Grafolodzy są zdania, że charakter pisma jest jak odcisk palca, a próbka pisma jest źródłem wielu nieoczywistych dla laika informacji. Na podstawie próbki grafolog jest w stanie określić na przykład:

• płeć autora,
• wiek,
• zawód,
• cechy charakteru, osobowość,
• stan emocjonalny w chwili pisania.Najbardziej wiarygodne są zapiski, które są sporządzane na własny użytek. Ciekawą formą do badania są długie listy.

W wielu krajach grafolodzy są zatrudniani przez różne firmy do pomocy przy procesach rekrutacyjnych (analiza pisma pozwala określić, czy kandydat pasuje na dane stanowisko), ale i biorą udział w śledztwach. Przeprowadzają na przykład ekspertyzy grafologiczne pozwalające stwierdzić autentyczność podpisu czy testamentu, nakreślić portret psychologiczny osoby, która wysłała anonim czy list z pogróżkami.

Często badania grafologiczne są niezbędne przy dochodzeniach związanych z samobójstwem. W sytuacji, gdy zachodzi podejrzenie jego upozorowania, zadaniem grafologa jest ustalenie, czy pozostawiony list został napisany przez denata, czy też nie. Porównuje się go innymi zachowanymi zapiskami.

Warto podkreślić, że kryminalistycy sceptycznie odnoszą się do grafologii i wolą mówić o badaniach pisma ręcznego, w skrócie - badaniach pismoznawczych. Grafolodzy współpracują także z historykami sztuki i muzeami. Pomagają na przykład ustalić, czy rękopis został napisany przez danego autora.

Aby zostać grafologiem, można podjąć studia psychologiczne, a także kierunki związane z resocjalizacją czy pedagogiką kryminalistyczną i wybrać odpowiednią specjalizację. Zajęcia z grafologii oferują uczelnie, które przeprowadzają szkolenia z kryminalistyki.

Inna opcją jest dwuletnie studium grafologiczne na uczelni prywatnej lub kursy grafologiczne. Warto pamiętać, że by zostać specjalistą grafologii, bardzo ważne jest nie tylko wykształcenie, ale i doświadczenie. To bardzo rozległa dziedzina, zgłębienie której wymaga poznania wielu technik, a także badań i ćwiczeń.