Gruczlokowłókniakowatość sutka

Główną przyczyną powstawania tego rodzaju zmian w piersiach jest nadmiar hormonów płciowych, a konkretnie estrogenów. Czynnikiem predysponującym do tej choroby są też geny, co znaczy, że można odziedziczyć skłonność do takich zmian w piersiach. Pojawienie się objawów gruczolakowłókniowatości sutka zauważono u mężczyzn oraz zwierząt, którym podawano estrogeny. Dlatego też stwierdzono, że choroba związana jest z zaburzeniami żeńskich hormonów.

Gruczlokowłókniakowatość sutka dotyka najczęściej kobiet w wieku 30-50 lat, według innych źródeł 25-40 lat. Może pojawić się także u kobiet podczas menopauzy, gdy obniżony poziom estrogenów regulowany zostaje przez hormonalną terapię zastępczą (HTZ). Fibroadenoma częściej występuje u kobiet o ciemnym kolorze skóry. Choroba w mniejszym stopniu występuje u kobiet karmiących swoje dzieci piersią.

Czynniki ryzyka gruczlokowłókniakowatości sutka:

• ciemny kolor skóry,
• niski indeks masy ciała (BMI),
• brak lub niewielka liczba ciąż donoszonych,
• wysoki statut ekonomiczny.

Objawy gruczlokowłókniakowatości sutka to cysty w piersiach lub inne nieregularności, grudki, bolesne i wrażliwe na dotyk. Pojawiają się zazwyczaj w jednej piersi, chociaż u 10-15% kobiet występują w obu piersiach. Ból nasila się (lub pojawia) w końcowym okresie cyklu menstruacyjnego. Grudki przybierają formę zbitych, „gumowatych”, ruchomych, łatwo przesuwających się pod skórą, w wyniku dotyku palcem, zgrubień. Zdarza się także, że pojawia się bezbarwna lub brązowa wydzielina z sutka. Fibroadenoma nie jest zmianą nowotworową, ale czasami może ulec przekształceniu w nią. Dlatego też nie wolno lekceważyć jakichkolwiek zmian na piersiach, szczególnie gdy zgrubienie ulega z czasem powiększeniu i innym zmianom.

Aby stwierdzić, czy zmiany w piersiach nie są złośliwe, należy przeprowadzić badania:

• biopsję igłową,
• mammografię,
• USG piersi,
• badanie fizykalne piersi u ginekologa.

Po 2-3 miesiącach należy powtórzyć kontrolę piersi u lekarza. Należy zgłosić się na wizytę w czasie pierwszej połowy cyklu miesiączkowego.
Ból piersi może być kontrolowany poprzez leki hormonalne lub leki ograniczające produkcję hormonów. Dieta niskotłuszczowa także bywa zalecana, ale nie potwierdzono jej związku z łagodzeniem objawów gruczlokowłókniakowatości sutka.

Zabieg usunięcia zmian w piersi przeprowadza się tylko w przypadku, jeśli cysty okazały się złośliwe lub badania nie dały jednoznacznego wyniku.

Rodzajem zmian, które zwiększają ryzyko raka gruczołu sutkowego, jest tylko atypowa hiperplazja przewodowa (ADH), w przebiegu której mogą pojawić się podobne grudki jak w fibroadenomie, ale sama w sobie jest niegroźna.

Źródła

1. Choroby gruczołu sutkowego u dzieci i młodzieży
2. Dębski R. Ginekologia kliniczna Tom 1-3, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-013-9
3. Bręborowicz G. Ginekologia i położnictwo, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3082-X
4. Bręborowicz G. (red.), Ginekologia, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-39-6