Grypa u dziecka

Grypa jest chorobą, która bardzo często dotyka dzieci. Ta infekcja wirusowa rozprzestrzenia się drogą kropelkową. Grypą najłatwiej zarazić się w dużych skupiskach ludzi, dlatego dzieci uczęszczające do szkół i przedszkoli są szczególnie narażone na tę chorobę (stanowią aż 40% chorych). Leczenie grypy u dzieci przebiega inaczej niż u dorosłych i wymaga podjęcia bardziej radykalnych środków. Dzieje się tak, ponieważ objawy i przebieg choroby są w ich przypadku dużo ostrzejsze. Niejednokrotnie leczenie grypy u dzieci wymaga pobytu w szpitalu.

Za zachorowania na grypę odpowiedzialne są wirusy. Typy A i B wirusów grypy są przyczyną corocznych epidemii tej choroby, a typ C przyczynia się do sporadycznych zachorowań. Do zarażenia wirusem dochodzi bardzo łatwo. U dzieci jest to o tyle ułatwione, że codziennie spędzają dużo czasu w grupie, w której są duże szanse na kontakt z osobą chorą. Dziecko zaraża się wdychając zakażone kropelki, które uwalniane są w powietrze, gdy osoba chora kicha lub kaszle, a także gdy dotyka zarażone dziecko lub przedmioty, z którymi miało kontakt.

Objawy grypy są takie same, jak w przypadku przeziębienia u dorosłych, z tą różnicą, że objawy te są nieco ostrzejsze. Pierwsze objawy grypy pojawiają się nagle i sprawiają, że samopoczucie dziecka gwałtownie się pogarsza. Taki stan utrzymuje się zazwyczaj około 2-3 dni. Wśród objawów grypy są:

• wysoka gorączka;
• dreszcze;
• zmęczenie;
• ból głowy
• ból mięśni;
• kaszel;
• ból gardła;
• nudności i wymioty,
• ból brzucha.

Utrzymująca się wysoka gorączka i wymioty u dziecka, to charakterystyczne objawy grypy, do których bardzo często dochodzi zapalenie ucha środkowego.

Do komplikacji pogrypowych u dzieci należą zapalenie ucha, zatok oraz zapalenie płuc. Jeśli gorączka u dziecka utrzymuje się dłużej niż 3-4 dni, dziecko skarży się na problemy z oddychaniem, ból w uchu lub ma długo utrzymujący się kaszel, należy zgłosić się na konsultację z lekarzem. Największe ryzyko powikłań pogrypowych występuje u dzieci do 2 roku życia – często zdarza się, że muszą być hospitalizowane właśnie ze względu na grypę.

Grypa u dzieci może mieć bardzo poważne konsekwencje dla ich zdrowia, szczególnie jeśli borykają się z chorobami układu oddechowego lub cierpią na którąś z chorób sercowo-naczyniowych. Grypa może być również niebezpieczna dla dzieci, które na przestrzeni minionego roku przebywały w szpitalu z powodu chorób metabolicznych, niewydolności nerek lub niedoborów odporności. Na powikłania pogrypowe narażone są także te maluchy, które były poddawane leczeniu kwasem acetylosalicylowym.

Grypa u dzieci często bywa mylona ze zwykłym przeziębieniem czy innymi infekcjami oddechowymi. Dla pewności diagnozy choroby można wykonać testy oparte na badaniach biologii molekularnej albo szybkie testy immunofluorescencyjne – dają one 100% pewność. Niestety nie są to badania powszechne.

Wśród charakterystycznych objawów przeziębienia wyróżnić należy:

• ból gardła,
• ból głowy o niezbyt dużym nasileniu,
• kichanie,
• katar,

Jeśli zauważymy, że objawy chorobowe pojawiły się nagle, a nasze dziecko ma wysoką gorączkę (38 - 39 stopni), która utrzymuje się przez długi czas, możemy przypuszczać, że dziecko ma grypę. Chorobie towarzyszą zazwyczaj wymioty, pojawia się również ból gardła. Choroby nie należy bagatelizować, ponieważ dziecko wymaga leczenia. W takiej sytuacji należy podjąć środki charakterystyczne dla leczenia grypy u dzieci.

W leczeniu grypy najskuteczniejsze są domowe metody oraz leki bez recepty. Szczególnie ważne jest, aby dziecko odpoczywało i piło dużo płynów. Aby obniżyć gorączkę i złagodzić bóle, dziecku powyżej 4 roku życia można podać lek z ibuprofenem. Nie powinno się jednak podawać dziecku kwasu acetylosalicylowego, gdyż wiąże się to ze zwiększeniem ryzyka zachorowania na chorobę Reye'a, prowadzącą do poważnego uszkodzenia wątroby i mózgu. Należy również pamiętać, że w przypadku infekcji wirusowej antybiotyki są nieskuteczne.

Najlepszą metodą profilaktyki grypy u dziecka są coroczne szczepienia. Powinno się im poddawać dzieci już od 6 miesiąca życia.

Szczepienie to prawdopodobnie najważniejsza forma profilaktyki grypy. Przeciw grypie szczepić trzeba się każdego roku, ponieważ wirus grypy ma swoją sezonową zmienność. Szczepienia wymagają dzieci:

• z grupy podwyższonego ryzyka, czyli dzieci cierpiące na niedokrwistość aplastyczną, choroby rozrostowe układu krwiotwórczego, hemofilie, kłębuszkowe zapalenie nerek, astmę czy nieswoiste zapalenie jelit, dzieci zagrożone HIV,
• dzieci zdrowe, między 6 miesiącem a 18 rokiem życia.

Najważniejsze jest zaszczepienie dzieci między 6 a 59 miesiącem życia – układ odpornościowy maluchów nie jest jeszcze na tyle wykształcony, aby poradzić sobie z tym wirusem.

Nie ma ścisłych terminów przystąpienia do szczepionki. Lekarze zalecają szczepienie się przed okresem szczytu zachorowań, a więc na jesieni. W przypadku pierwszego szczepienia, wymagane jest powtórzenie szczepionki po upływie 4 tygodni. Szczepionka zawiera nieaktywne wirusy grypy. Szczepienie nie zawsze chroni dziecko przed zachorowaniem, dale daje duże prawdopodobieństwo, że nie dojdzie do infekcji. Jeśli dziecko zachoruje na grypę, to choroba powinna przebiegać łagodniej.

Dodatkowo ważne jest wzmacnianie odporności za pomocą diety i odpowiedniej suplementacji.

Grypa u dziecka zazwyczaj szybko przechodzi, o ile przestrzega się zaleceń lekarza. Może się jednak okazać niebezpieczna u małych dzieci lub gdy się ją zaniedba. Zadaniem rodziców jest dopilnowanie, żeby dziecko regularnie przyjmowało leki, było zawsze ciepło ubrane i piło dużo płynów. Zmuszenie niektórych dzieci do odpoczywania może być szczególnie trudne, lecz jednocześnie bardzo istotne. Niezwykle ważne jest również wykształcenie nawyków, które chronią przed przeziębieniem i grypą.

Dziecko podczas kichania czy kasłania powinno zawsze zasłaniać swoje usta dłonią, a zaraz później dokładnie umyć ręce. Należy także ograniczać kontakty z osobami chorymi na grypę. Jeśli jednak dojdzie do takiej sytuacji, dziecko powinno zachować bezpieczną odległość, w przeciwnym razie może również się zarazić.

Źródła

1. Brydak L.B. Grypa i jej profilaktyka. Springer PWN, Warszawa 1998, ISBN 8391659496
2. Tylżanowska-Kisiel J. Przeziębienie i grypa, Helion, Gliwice 2007, ISBN 978-83-246-0977-2
3. Milanowski A. (red.), Pediatria, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-098-6
4. Kawalec W., Kubicka K. Pediatria, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3253-9