Hematospermia – przyczyny, objawy i leczenie

Hematospermia, czyli obecność krwi w nasieniu, to stan, który budzi niepokój wielu mężczyzn. Jak wygląda sperma z krwią? Zdarza się, że pojawiają się w niej większe lub mniejsze strzępki krwi czy ledwo widoczne punkciki, ale nasienie może także wyglądać jak krew.

Kolor wydzieliny może być zarówno żywoczerwony, jak i brązowy. Wpływ krwi na barwę nasienia zależy od czasu, który minął od krwawienia. Świeża krew ma jasnoczerwony kolor, a z czasem ciemnieje.

Krew w spermie najczęściej związana jest z obrzękiem lub infekcją prostaty albo pęcherzyków nasiennych, ale zdarza się, że hematospermii towarzyszą także inne objawy, takie jak:

• ból podczas oddawania moczu,
• krew w moczu (krwiomocz),
• ból podczas wytrysku,
• tkliwość jąder i moszny, pachwin,
• ból w lędźwiach,
• gorączka,
• zaczerwienienie okolic intymnych.

Skąd się bierze krew w spermie? Nie jest to objaw charakterystyczny dla konkretnej jednostki chorobowej. Przyczyny są bardzo różne. Najczęściej to objaw idiopatyczny, skutek urazu lub powikłanie biopsji prostaty, radioterapii, wazektomii, podawania zastrzyków na hemoroidy czy innego zabiegu operacyjnego.

Zdarza się jednak, że to symptom patologii bądź choroby, przy czym krew może pochodzić z różnych źródeł. Ma to związek z tym, że nasienie w trakcie ejakulacji pokonują długą drogę od kanalików nasiennych do cewki moczowej, skąd może zabrać krew. Tym samym brązowa wydzielina w spermie może być objawem:

• zmian zapalnych i infekcji jąder, najądrzy, cewki moczowej, pęcherzyków nasiennych, które są wywołane przez bakterie, wirusy, grzyby,
• chorób przenoszonych drogą płciową. To na przykład opryszczka, chlamydia czy rzeżączka,
• łagodnego przerostu gruczołu krokowego,
• guza pęcherzyków nasiennych,
• choroby prostaty, poszerzonych naczyń żylnych w odcinku sterczowym,
• gruźlicy moczowo-płciowej,
• zmian, takich jak torbiele, guzy, polipy,
• nowotworu: rak jądra, rak najądrza, rak prostaty,
• chorób współistniejących. To nadciśnienie, HIV, choroby wątroby, białaczka, hemofilia i zaburzenia krzepnięcia.

Najczęściej hematospermia samoczynnie ustaje po pewnym okresie. Problem nawracający oraz sytuacja, gdy krew w nasieniu pojawia się permanentnie, wymaga kontaktu z urologiem lub andrologiem.

Specjalista przeprowadza wywiad, a także badania, które pomogą zidentyfikować lub wykluczyć różne przyczyny chorobowe. Podstawowe to: badanie palpacyjne przez odbyt (badanie per rectum), badanie USG dróg moczowych przez powłoki brzuszne, czasem konieczne jest użycie sondy przezodbytniczej, czyli tzw. TRUS, będącej badaniem dokładniejszym.

Diagnostyki rozszerzonej o badania obrazowe wymagają chorzy powyżej 40 roku życia z nawrotową hematospermia. Najważniejsze jest, by oddać spermę do badania laboratoryjnego w kierunku obecności krwi.

Ta często jest widoczna gołym okiem, ale pojęcie to obejmuje również mikroskopijne jej ilości. Inne badania to posiew moczu, posiew nasienia, badania w kierunku chorób przenoszonych drogą płciową, badanie poziomu markera nowotworowego prostaty (PSA).

Pomocne są także inne testy urologiczne, takie jak cystoskopia, USG, tomografia lub rezonans. Jeżeli lekarz będzie podejrzewał chorobę nowotworową pogłębi diagnostykę.

Postępowanie w przypadku hematospermii ma na celu ustalenie przyczyny problemu oraz wykluczenie poważnych stanów chorobowych, takich jak rak pęcherza moczowego i rak stercza.

W sytuacji, gdy krew w spermie jest wynikiem urazu, wystarczą zimne okłady, wstrzemięźliwość seksualna przez co najmniej kilka dni oraz odpoczynek, by organizm mógł się zregenerować. Jeżeli przyczyną jest infekcja bakteryjna lub grzybicza, konieczna jest antybiotykoterapia.

Gdy podłoże problemu stanowi niedrożność przewodu moczowo-płciowego, zwykle wykonuje się zabieg mający na celu jego udrożnienie. W stanach zapalnych podaje się leki przeciwzapalne, a jeśli przyczyną są inne choroby, takie jak nadciśnienie lub choroby wątroby, należy skupić się na ich leczeniu.

Leczenie hematospermii powinno przebiegać przyczynowo. Idiopatyczne przypadki czasem leczone są tetracykliną lub masażem prostaty.