Hialuronidaza w leczeniu żylaków

Przewlekła niewydolność żylna to zespół zmian patologicznych, które powstają wskutek utrudnionego odpływu krwi z kończyny. Jej najczęstsza postać kliniczna to żylaki kończyn dolnych. Choroba ta może być uwarunkowana genetycznie, jednak często w jej rozwoju mają udział inne czynniki, takie jak brak ruchu, siedzący tryb życia, długotrwała praca w pozycji stojącej, otyłość, zaburzenia hormonalne u kobiet (stosowanie doustnej antykoncepcji, liczne ciąże, hormonalna terapia zastępcza).

Najważniejszym celem leczenia przewlekłej niewydolności żylnej jest ułatwienie odpływu krwi z kończyny poprzez przywrócenie fizjologicznego kierunku krążenia krwi w żyłach, zaburzonego wskutek niewydolności zastawek. W leczeniu przewlekłej niewydolności żylnej stosuje się metody operacyjne oraz zachowawcze. Do zachowawczych sposobów leczenia zalicza się m. in. farmakoterapię. Leczenie farmakologiczne może być zarówno wewnętrzne, mające działanie ogólne, jak i zewnętrzne (miejscowe). Jest bardzo wiele substancji, które znalazły zastosowanie w farmakoterapii żylaków kończyn dolnych i innych postaci przewlekłej niewydolności żylnej. Niektóre z nich to:

• diosmina i hesperydyna - działają ochronnie na ściany naczyń krwionośnych, podwyższają napięcie ścian żył, zmniejszają obrzęki i stany zapalne,
• heparyna - stosowana miejscowo zapobiega tworzeniu się zakrzepów wewnątrz naczyń krwionośnych, ułatwia wchłanianie się krwiaków, miejscowo zmniejsza krzepliwość krwi, łagodzi ból i pobudza regeneracje tkanki łącznej,
• heparynoidy - związki wykazujące właściwości podobne do heparyn drobnocząsteczkowych; wpływają korzystnie na miejscowy przepływ krwi, przyspieszają wchłanianie się krwiaków, zmniejszają obrzęki i hamują tworzenie się skrzepów oraz procesy zapalne,
• rutyna i jej pochodne - hamuje działanie hialuronidazy w stanach zapalnych tkanek, przez co uszczelnia naczynia krwionośne i zmniejsza obrzęki pochodzenia żylnego poprawia napięcie i elastyczność ścian naczyń, zmniejsza zastój krwi, poprawia stan śródbłonka naczyń, wykazuje ponadto działanie antyagregacyjne i ułatwia miejscowy przepływ krwi,
• escyna – występuje obficie w nasionach kasztanowca; hamuje działanie hialuronidazy, przez co zmniejsza obrzęki uszczelniając naczynia krwionośne, przyspiesza wchłanianie się krwiaków, łagodzi stany zapalne naczyń krwionośnych, zwiększa napięcie i elastyczność ścian żył, poprawia miejscowy przepływ krwi,
• wyciąg z arniki górskiej - działa przeciwzakrzepowo, zmniejsza obrzęk i stan zapalny, poprawia krążenie obwodowe,
• wyciąg z miłorzębu japońskiego - poprawia kondycję naczyń krwionośnych i hamuje ich przepuszczalność,
• mentol - powoduje wrażenie ochłodzenia, zmniejsza odczucie bólu.

Hialuronidaza jest enzymem występującym naturalnie w organizmie człowieka. Poprzez swoje właściwości rozkładania kwasu hialuronowego, który stanowi główne spoiwo śródbłonka naczyń krwionośnych, wpływa na zwiększenie przepuszczalności ich ścian. Pozytywnie wpływa na resorpcję, ogranicza obrzęki i wysięki.

Jest nazywana czynnikiem rozprzestrzeniania, ponieważ ułatwia wnikanie drobnoustrojów z wrót zakażenia w głąb skóry i tkanki podskórnej. Dzięki tym właściwościom ułatwia również rozprzestrzenianie się wstrzykniętych leków. Jak się okazuje, właściwości hialuronidazy w procesie leczenia żylaków nie zawsze są pożądane, ponieważ niektóre preparaty farmakologiczne stosowane w leczeniu tego schorzenia, takie jak wyciąg z kasztanowca, czy rutyna i jej pochodne, hamują działanie opisanego enzymu.

Należy pamiętać jednak, że żadna z zachowawczych metod leczenia, łącznie z farmakoterapią, nie doprowadzi do ustąpienia choroby, może jedynie zatrzymać jej postępowanie i złagodzić objawy.