Hipernatremia - przyczyny, objawy, skutki nadmiaru sodu, leczenie

Hipernatermia to nadmiar sodu w organizmie i tym samym zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej. Stan rozpoznaje się, gdy stężenie sodu przekracza 145 mmol/l, wówczas występuje ryzyko powstania nadciśnienia tętniczego lub zaburzeń pracy serca.

Sód to jeden z najważniejszych pierwiastków, razem z potasem i chlorem odpowiada za równowagę kwasowo-zasadową organizmu. Dodatkowo sód i potas dbają o prawidłowe ciśnienie osmotyczne krwi i chronią przed nadmierną utratą wody.

• gorączka,
• biegunka,
• wymioty,
• spożywanie produktów z dużą ilością soli,
• picie niewystarczającej ilości wody,
• hiperglikemia,
• wzmożony katabolizm,
• nadczynność tarczycy,
• obecność mannitolu lub mocznika w organizmie,
• niedobór wazopresyny,
• moczówka prosta,
• moczówka polekowa,
• przewlekłe cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek,
• dieta ubogobiałkowa,
• nadmierna podaż hipertonicznych roztworów NaCl,
• nadmierna podaż wodorowęglanu sodowego,
• nadmierna podaż mineralokortykoidów.

Objawy hipernatremii w wyniku niedoboru wody to:

• wzmożone pragnienie,
• suchość błon śluzowych,
• nudności,
• znużenie,
• osłabienie mięśni,
• wysokie ciśnienie tętnicze krwi,
• kołatanie serca,
• bóle głowy (zwłaszcza w jej tylnej części),
• zaburzenia stanu świadomości,
• rozdrażnienie,
• senność.

Objawy hipernatremii w wyniku przewodnienia to:

• przepełnienie żył szyjnych
• zastój płucny
• obrzęki,
• przesięk

Skutkiem hipernatremii może być nadciśnienie tętnicze i zaburzenia pracy serca. Dodatkowo nadmiar pierwiastka przyczynia się do powstania kamienii nerkowych, ponieważ zwiększa wydalanie wapnia wraz z moczem.

Badacze są również zdania, że hipernatremia zwiększa ryzyko nowotworu żołądka, ze względu na drążniący wpływ soli na błonę śluzową. Zbyt duże stężenie sodu może prowadzić również do udaru mózgu.

Hipernatremia, która powstała w wyniku odwodnienia polega na przyjmowaniu płynów z niską zawartością sodu. Dodatkowo mogą zostać włączone leki, które zwiększają utratę sodu przez nerki. Hipernatremia wywołana przez przewodnienie jest leczona za pomocą hemodializy, która sprzyja usuwaniu produktów przemiany materii, wody, leków oraz toksyn.

Dodatkowo pacjenci powinni rozpocząć dietę niskosodową, która zmniejsza ryzyko wystąpienia schorzeń układu krążenia. Równie dobrze sprawdza się dieta DASH, ze względu na obniżanie ciśnienia krwi.