HPV - typy, mechanizmy zakażenia, profilaktyka, szczepienia

Brodawczak ludzki - zdjęcia

Wirus HPV to najczęstszy wirus przenoszony podczas stosunku seksualnego.

HPV, czyli wirus brodawczaka ludzkiego (Human Papillomavirus) jest jedną z przyczyn zachorowania na raka szyjki macicy. Wirus występuje powszechnie, jednak zakażenia następuje głównie podczas współżycia seksulanego, zarówno genitalno-genitalnego, jak i analno-genitalnego czy oralno-genitalnego.

Istnieje około 100 typów tego wirusa, z których część powoduje łagodne zmiany w postaci brodawek na skórze (kurzajki, brodawki stóp) oraz kłykcin kończystych, czyli kalafiorowatych guzków na narządach płciowych i w okolicach odbytu. Zdecydowanie najniebezpieczniejsze są jednak te, które wywołują nowotwory szyjki macicy.

Jak można zarazić się wirusem HPV?

HPV - typy wirusa o niskim poziomie ryzyka onkologicznego

To grupa typów wirusa HPV wywołująca kurzajki, brodawki stóp, inne brodawki naskórne, łagodne zmiany brodawkowe na narządach płciowych, kłykciny kończyste. Objawy te mogą wystąpić nawet kilka miesięcy po kontakcie z osobą zakażoną. U kobiet pojawiają się najczęściej na wargach sromowych, w pochwie, na szyjce macicy i w okolicach odbytu. U mężczyzn natomiast zmiany brodawkowe występują zazwyczaj na napletku, u ujścia cewki moczowej, na trzonie prącia, 
w odbycie i odbytnicy. Mogą przyjmować postać miękkich, różowych brodawek. Powikłaniem kłykcin u mężczyzn jest stulejka.

Zdarza się, że zmiany brodawkowe pojawiają się także na błonie śluzowej jamy ustnej bądź gardła. W takim przypadku po pewnym czasie z reguły dochodzi do nawrotu dolegliwości.

HPV - typy wirusa o wysokim poziomie ryzyka onkologicznego (typu onkogennego)

Do tej grupy zalicza się te typy wirusa HPV, które prowadzą do niekontrolowanych podziałów komórkowych nabłonka szyjki macicy, co w następstwie skutkuje rakiem szyjki macicy. Ryzykiem zarażenia onkogennym typem wirusa obarczone są najczęściej kobiety, począwszy od inicjacji seksualnej, przez całe życie aktywności płciowej. Obserwuje się wzmożoną ilość występowania nowotworów szyjki macicy u kobiet w wieku 16-26 lat. Zwykle zakażenia mają charakter przemijający i samoistnie ustępują podczas zastosowania odpowiedniej terapii leczniczej.

Zarażenie wirusem HPV onkogennym jest tym niebezpieczniejsze, im starsza jest kobieta. Obniżona odporność pozwala wirusowi się rozwijać, a w porę niewykryty szybko przeradza się w raka szyjki macicy.

HPV - mechanizmy zakażenia wirusem

Wirus rozprzestrzenia się bardzo szybko i stosunkowo łatwo podlega zogniskowaniu. Zakłada się, że nawet około 50% populacji ludzkiej w ciągu swojego życia było choć raz zakażonych wirusem HPV. Wirus ten rozprzestrzenia się poprzez kontakt z naskórkiem (co powoduje pojawienie się tzw. kurzajek lub brodawek stóp) oraz drogą płciową u osób aktywnych seksualnie. Zdarza się, że do zakażenia wirusem HPV typowym dla narządów rodnych dochodzi w czasie porodu, kiedy to matka zaraża dziecko. U większości osób wirus HPV znajduje się w fazie latencji, czyli pozostaje nieujawniony ze względu na działanie mocnego układu immunologicznego, a po pewnym czasie zakażenie samoistnie ustępuje. U osób o obniżonej odporności (szczególnie u osób przewlekle chorych oraz kobiet w ciąży) może dojść do przewlekłego zakażenia HPV, a w efekcie do powstania nowotworów.

HPV - profilaktyka zakażeń

Wirus HPV pod postacią kurzajek i brodawek stóp jest łatwy do dostrzeżenia u osoby zarażonej. Ona sama powinna uczynić wszystko, by nie rozprzestrzeniać wirusa i tym samym nie narażać innych na te dolegliwości. Najskuteczniejszą profilaktyką zakażenia kurzajkami jest unikanie bezpośredniego kontaktu, głównie uścisku dłoni z osobami z widocznymi brodawkami oraz dotykania przedmiotów ogólnodostępnych, które sprzyjają przetrwaniu wirusa (np. skórzane uchwyty w publicznych środkach transportu). W przypadku profilaktyki zakażenia brodawkami stóp należy bezwzględnie zabezpieczać stopy obuwiem własnym lub ochronnym w miejscach o podwyższonym ryzyku, czyli w szatniach, pływalniach, natryskach i łaźniach.

Uważa się, że brodawki i kłykciny są stanem przednowotworowym raka macicy i innych narządów. Dlatego niezwykle ważne jest profilaktyczne stosowanie prezerwatyw w czasie odbywania stosunków seksualnych oraz podjęcie natychmiastowego specjalistycznego leczenia w momencie zaobserwowania pierwszych oznak choroby.

Zapobieganie zakażeniu wirusem HPV drogą płciową wymaga wzmożonej czujności osób aktywnych seksualnie. Zasada pierwsza i bezwzględna: stosowanie prezerwatywy, szczególnie w przypadku, kiedy nie możemy być pewni, czy s seksualny jest zakażony, czy też nie. Zasada druga: regularne wykonywanie badań cytologicznych, które pozwalają na szybkie zidentyfikowanie zmian komórkowych. W kolejnych etapach wykonuje się badania PCR, które z dużą czułością wykrywają DNA wirusa i określają jego typ (typowanie HPV).

HPV - szczepienia

Od kilku lat w Polsce dostępna jest szczepionka przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego. Szczepionka ta jest skierowana przeciwko najpopularniejszym typom HPV wywołującym kłykciny kończyste (HPV 6, HPV 11) oraz raka szyjki macicy (HPV 16, HPV 18). HPV 16 i 18 to typy wirusa, które wywołują ponad 70% przypadków raka szyjki macicy. Co najmniej pięcioletnią ochronę gwarantuje przyjęcie 3 dawek szczepionki (dawki przypominające po 2 i 6 miesiącach od pierwszego zastrzyku). Koszt jednej dawki szczepionki wynosi ok. 500 zł. Badania dowodzą, że szczepionka przeciwko wirusowi HPV ma największą skuteczność, jeśli podaje się ją dziewczynkom, które jeszcze nie miały kontaktu z HPV. Szczepionka przeciw HPV zalecana jest także chłopcom, których chroni przed zakażeniem wirusem i wystąpieniem brodawek płciowych. W Polsce szczepionka dostępna jest od 2006 roku. Obecnie coraz większy nacisk kładziony jest na profilaktykę raka szyjki macicy, właśnie poprzez szczepienie. W wybranych miastach, w tym w Lublinie, wykonywane są bezpłatne szczepienia dla dziewczynek w wieku 12 lat, które nie zaczęły współżycia seksualnego oraz nie miały kontaktu z wirusem brodawczaka.

Olga Wieczorek, 3 miesiące temu

Bibliografia

  • Dębski R. Ginekologia kliniczna Tom 1-3, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-013-9
  • Słomko Z. Ginekologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3153-9
  • Bręborowicz G. (red.), Ginekologia, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-39-6

Źródła zewnętrzne

Ginekologia

Komentarze (4)
~wilga
~wilga 7 miesięcy temu

To jest mało logiczne bo;- Szczepionka chroni ok 5 lat,sxczepi się dziewczynki 12-letnie. Mają ochronę do ok. 18 lat. Wydaje się, że majà ochronę zbędną bo chyba to nie jest okres intensywnego życia sex. Co dalej? Kolejne szczepienia. A efekt-bliżej nieznany. Zważywsxy na skutki uboczne szczepień'chyba gra nie warta świeczki. Może jednak mądrzej propagować wiedzę o sexie i chorobach towarzyszących?

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

HPV - typy, mechanizmy zakażenia, profilaktyka, szczepienia
najnowsze pytania

hpv

Odpowiada: Lek. Aneta Zwierzchowska

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły HPV - typy, mechanizmy zakażenia, profilaktyka, szczepienia
HPV - typy, mechanizmy zakażenia, profilaktyka, szczepienia

6 faktów o HPV, które powinna znać każda kobieta

6 faktów o HPV, które powinna znać każda kobieta

zakażenie narządów płciowych. Szczepienie nie gwarantuje ochrony Pierwsze szczepionki na HPV pojawiły się w 2006 roku, jednak stosowanie ich nie daje (...) , tak jak i wirus grypy, nie może być leczony antybiotykami....

HPV - typy, mechanizmy zakażenia, profilaktyka, szczepienia

Szczepienie na HPV

niemal 100 procent, zapobiegając zakażeniu HPV. Dzięki szczepieniu przeciwko HPV liczba zgonów z powodu raka szyjki macicy zmniejszyła się na całym (...) ? Wirus HPV...

Szczepienia obowiązkowe - dla dzieci, dla osób narażonych na zakażenia

Szczepienie przeciwko HPV

Istnieje wiele typów wirusa HPV (brodawczaka ludzkiego). Większość nie wywołuje raka szyjki macicy. Jednak typy wysokiego ryzyka mogą powodować (...) ochroną przed takimi odmianami wirusa, jak HPV 6,...

Rak szyjki macicy - przyczyny, objawy, profilaktyka i leczenie

Zrób sobie wspaniały prezent na urodziny. Wykonaj cytologię!

i krótkim badaniem. Cytologia może uratować życie! Raka szyjki macicy wywołują określone typy wirusa HPV, przenoszone w czasie kontaktów płciowych (...) może zdiagnozować nie tylko wspomniany rodzaj raka, ale szereg...

Szczepienia

Szczepienie przeciwko wirusowi HPV

Szczepionka przeciwko wirusowi HPV stanowi pierwotną profilaktykę przed zachorowaniem na raka szyjki macicy. HPV, szczególnie jego typy onkogenne (...) się ją również dla 9-latek i dla kobiet pomiędzy...

Żółtaczka - rodzaje, objawy, przyczyny, leczenie, profilaktyka

Szczepienia na WZW (WIDEO)

Szczepienia na WZW (WIDEO) Odtwórz wideo

, narzędziem chirurgicznym. Ponadto inną drogą zakażenia jest kontakt seksualny. Oprócz postaci ostrej, ma również formę przewlekłą - uszkadza trwale wątrobę